Otwórz menu główne

Edward Breza (ur. 24 września 1932 w Kaliszu, zm. 12 października 2017 w Gdańsku[1]) – polski językoznawca, profesor zwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego, nauczyciel akademicki wielu uczelni[2].

Edward Breza
Ilustracja
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 24 września 1932
Kalisz
Data i miejsce śmierci 12 października 2017
Gdańsk
profesor nauk humanistycznych
Uczelnia Uniwersytet Gdański

ŻyciorysEdytuj

W 1951 wstąpił do Zgromadzenia Zmartwychwstańców. W 1958 ukończył studia filozoficzno-teologiczne w Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Krakowie[3], lecz nie przyjął święceń kapłańskich[4]. Tytuł magistra filologii polskiej uzyskał w 1964 na WSP w Gdańsku (obecnie Uniwersytet Gdański), doktorat na Uniwersytecie Gdańskim (1972)[2] (promotorem jego pracy doktorskiej był Hubert Górnowicz[5], tam też habilitację (1978)[2]. Na Uniwersytecie Gdańskim był prodziekanem Wydziału Humanistycznego (1978–1981), dyrektorem Instytutu Filologii Polskiej (1981–1991) oraz kierownikiem Zakładu Historii Języka Polskiego, Dialektologii i Onomastyki (1988–2002)[6]. W okresie 1 X 1978–30 VI 1994 pracował także (na II etacie) w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Bydgoszczy (obecnie Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), najpierw na stanowisku docenta, potem prof. nadzw. i prof. zw.

W 2006 Uniwersytet Kazimierza Wielkiego nadał mu tytuł doktora honoris causa[7]. Prof. zwyczajny Bałtyckiej Wyższej Szkoły Humanistycznej (2003-2004), Gdańskiej Wyższej Szkoły Humanistycznej (od 2003) i Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Ciechanowie (od 2004). W latach 1980-1984 był przewodniczącym I Wydziału Gdańskiego Towarzystwa Naukowego[6].

Główne nurty zainteresowań naukowych wyznaczają: onomastyka (członek Międzynarodowego Komitetu Onomastycznego w LowaniumBelgia, Komisji Onomastycznej KJ PAN w Warszawie i Komitetu Redakcyjnego „Onomasticów” w Krakowie), historia języka polskiego, zwłaszcza na Pomorzu, współczesna polszczyzna z kulturą języka, dialektologia z kaszubistyką (w tym: kaszubszczyzna literacka), wpływ łaciny na język polski, metodyka nauczania języka polskiego i kaszubskiego.

Redaktor „Rocznika Gdańskiego” (1992–1996). Bibliografia jego prac obejmuje ponad 2200 pozycji (książkowych, artykułów, w tym także drobnych – gazetowych). Za książki: Toponimia powiatu kościerskiego (1974), Gramatyka Kaszubska łącznie z Jerzym Trederem (1981) i Nazwiska Pomorzan (2001) otrzymał nagrodę Ministra.

12 października 2013 otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Kościerzyna.

Zmarł 12 października 2017 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Sopocie[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Zmarł profesor Edward Breza. Miał 85 lat (pol.). m.radiogdansk.pl. [dostęp 2017-10-12].
  2. a b c Biogram na stronie UG, dostęp 2011-03-20
  3. Zmarł językoznawca Edward Breza. trojmiasto.pl, 13 października 2017. [dostęp 2017-10-14].
  4. Jô ni mógł nie robic… Z profesorã Édwardã Brezą, chtëren 24 séwnika skùńcził 80 lat, gôdómë ò jãzëkach (nié blós kaszëbsczim), wòjnie i wòjnowim stónie, a téż spanim z szurama w Wierzchùcënie, "Pomerania" 2012 nr 10, s. 5.
  5. Hubert Edward Górnowicz (7 XI 1922 – 2 V 1986). fil.ug.edu.pl. [dostęp 2019-01-25].
  6. a b BREZA EDWARD. https://www.gedanopedia.pl.+[dostęp 2019-01-20].
  7. informacja na stronie UKW, dostęp 2011-03-20
  8. Ostatnie pożegnanie profesora Edwarda Brezy (pol.). nadmorski24.pl, 2017-10-19. [dostęp 2017-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-21)].

Linki zewnętrzneEdytuj