Fanny Elssler

austriacka primabalerina

Fanny Elssler, właśc. Franziska Elssler (ur. 23 czerwca 1810 w Gumpendorfie, zm. 27 listopada 1884 w Wiedniu) – austriacka tancerka i choreografka, primabalerina liryczna[1][2]. Wprowadziła do baletu tańce ludowe takie jak kaczucza, krakowiak i tarantela[3][1]. Występowała w latach 1818–1851, m.in. w Wiedniu, Neapolu, Berlinie, Londynie i Paryżu[1][3]. Obok Włoszki Marii Taglioni, z którą rywalizowała, jest najbardziej znaną tancerką europejskiego romantyzmu[3][2][1].

Fanny Elssler
Franziska Elssler
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 23 czerwca 1810
Gumpendorf
Data i miejsce śmierci 27 listopada 1884
Wiedeń
Zawód, zajęcie tancerka baletowa i choreografka

ŻyciorysEdytuj

Urodziła się w Gumpendorfie koło Wiednia[1]. Jej ojciec pracował jako kopista dla kompozytora Franza Josepha Haydna. Pobierała naukę tańca u Jeana-Pierre'a Aumera. Występowała począwszy od 1818 ze swoją starszą siostrą Therese (1808–1878), także tancerką, w wiedeńskim Theater am Kärntnertor[3][2]. W latach 1825–1827 tańczyła w Neapolu, a w latach 1827–1830 w Wiedniu. Debiutowała w 1830 w Berlinie, a w 1833 w Londynie[2]. Do debiutu w 1834 w Paryżu przygotowywał ją Auguste Vestris – tańczyła jako Alcina w balecie La Tempête (autor: Jean Coralli)[3][2].

W Operze Paryskiej występowała do 1840. Sławę przyniosły jej występy w baletach: jako Florinda w Le Diable boiteux (1836), gdzie tańczyła kaczuczę, jako Sarah Campbell w La Gypsy (1839), gdzie tańczyła krakowiaka oraz Lauretta w La Tarentule (1839), gdzie wykazała zdolności pantomimiczne. W latach 1840–1842 odbyła tournée po Stanach Zjednoczonych. Następnie z powodzeniem występowała w Anglii, Niemczech, Włoszech i Rosji aż do przejścia na emeryturę 21 czerwca 1851 roku[3][2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Elssler Fanny (Franziska), [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-12-04].
  2. a b c d e f Debra Craine, Judith Mackrell: The Oxford Dictionary of Dance. OUP Oxford, 2010, s. 153. ISBN 978-0-19-956344-9.
  3. a b c d e f Fanny Elssler (ang.). britannica.com. [dostęp 2019-12-04].

Linki zewnętrzneEdytuj