Frankowa (słow. Veľká Franková) – wieś (obec) na Słowacji w powiecie Kieżmark, kraju preszowskim. Znajduje się w etnograficznym regionie zwanym Zamagurzem. Położona jest przy ujściu Frankowskiego Potoku do Osturniańskiego Potoku. Zajmuje doliny tych potoków oraz wznoszące się nad nimi stoki grzbietów Pogórza Spiskiego. Przez miejscowość przechodzi szosa z Hanuszowców przez Przełęcz Hanuszowską do Osturni oraz odbiegająca od niej droga z Frankowej do Frankówki.[6]

Frankowa
Veľká Franková
Ilustracja
Widok ogólny z Przełęczy Hanuszowskiej
Państwo

 Słowacja

Kraj

preszowski

Powiat

Kieżmark

Starosta

Ondrej Krempaský[1]

Powierzchnia

10,58[2] km²

Wysokość

658[3] m n.p.m.

Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość


338[4]
32,01[5] os./km²

Nr kierunkowy

+421 52[3]

Kod pocztowy

059 78[3]

Tablice rejestracyjne

KK

Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa konturowa kraju preszowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Frankowa”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, u góry znajduje się punkt z opisem „Frankowa”
Ziemia49°20′12″N 20°17′48″E/49,336667 20,296667
Strona internetowa

We Frankowej ostało się jeszcze sporo dawnych stylowych zabudowań z bali drewnianych o szczelinach między belkami umszytych, zabitych deseczkami i malowanymi zazwyczaj na niebieski kolor.

HistoriaEdytuj

Wieś założyli w końcu XIII wieku na prawie niemieckim przedstawiciele pochodzącego z Wielkiej Łomnicy rodu Berzeviczy. W kronikach notowana po raz pierwszy w 1296, następnie w 1314 jako villa magistri Frank („wieś mistrza Franka”). W 1396 wieś przeszła w zarząd zgromadzenia kartuzów ze Skały, a w późniejszym okresie w skład państwa kartuzów z Czerwonego Klasztoru. W latach 1529–1542 Frankowa przynależała do państwa niedzickiego. Po tym czasie została zwrócona do dóbr kartuzów i dzieliła ich los do zniesienia poddaństwa w 1848 roku[7].

W 1553 roku do wsi przeor kartuzów sprowadził do wsi dodatkowych rusińskich osadników, których liczba w pewnym momencie była tak duża, że w roku 1562 w kronikach Frankową opisano jako wieś rusińską (villa Rutenis)[7]. Pomimo tego wieś tradycyjnie zaliczana jest do wsi góralskich. Mieszkańcy zachowali swój folklor i do dzisiaj mówią gwarą spiską, klasyfikowaną przez polskich językoznawców jako gwara dialektu małopolskiego języka polskiego, przez słowackich zaś jako gwara przejściowa polsko-słowacka[8].

DemografiaEdytuj

Według danych pozyskanych podczas spisu powszechnego z 2011 roku mieszkańcy Frankowej przynależeli do następujących grup:

  • Według płci:[9][10][11]
    • mężczyźni – 175
    • kobiety – 171

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-28]. (słow.).
  2. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)]. 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  3. a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  5. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce. 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  6. Podhale. Spisz. Orawa. 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Sygnatura, 2004. ISBN 978-83-7499-004-2.
  7. a b História, Frankowa [dostęp 2021-10-22] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-20] (słow.).
  8. Júlia Dudášová-Kriššáková, Goralské nárečia z pohľadu súčasnej slovenskej jazykovedy, Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove, 2016, s. 20-24, ISBN 978-80-555-1714-8 (słow.).
  9. a b Veľká Franková | TAB. 115 Obyvateľstvo podľa pohlavia a národnosti, Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2011 [dostęp 2021-10-26] (słow.).
  10. a b Veľká Franková | TAB. 119 Obyvateľstvo podľa pohlavia a materinského jazyka, Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2011 [dostęp 2021-10-26] (słow.).
  11. a b Veľká Franková | TAB. 118 Obyvateľstvo podľa pohlavia a náboženského vyznania, Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2011 [dostęp 2021-10-26] (słow.).

Linki zewnętrzneEdytuj