Hniszów

wieś w województwie lubelskim

Hniszówwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta[3][4].

Artykuł 51°15′27″N 23°42′12″E
- błąd 38 m
WD 51°15'N, 23°42'E, 51°15'N, 23°41'E
- błąd 2310 m
Odległość 915 m
Hniszów
wieś
Ilustracja
Dąb Bolko w Hniszowie
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat chełmski
Gmina Ruda-Huta
Liczba ludności (2011) 135[1]
Strefa numeracyjna 82
Kod pocztowy 22-110[2]
Tablice rejestracyjne LCH
SIMC 0106170
Położenie na mapie gminy Ruda-Huta
Mapa konturowa gminy Ruda-Huta, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Hniszów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Hniszów”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Hniszów”
Położenie na mapie powiatu chełmskiego
Mapa konturowa powiatu chełmskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Hniszów”
Ziemia51°15′27″N 23°42′12″E/51,257500 23,703333
Hniszów (Nizow) na mapie Rzeczypospolitej (Rizzi Zannoni) z 1772 r.
Hniszów na mapie topograficznej Królestwa Polskiego z 1839 roku
Hniszów na mapie D.G. Reymanna (ok. poł. XIX w.)
Hniszów na mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1933 r.

W latach 1867–1954 miejscowość należała do gminy Świerże. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego. Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Ruda-Huta[5]. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 135 mieszkańców[1] i była czternastą co do wielkości miejscowością gminy Ruda-Huta.

Części miejscowościEdytuj

Integralne części wsi: Hniszów[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
1026450 Czworaki część wsi

HistoriaEdytuj

Miejscowość wzmiankowana na początku XVI wieku jako osada rycerska strzegąca przeprawy na Bugu. Na jej terenie osiedlali się też Wołosi. W 2. połowie XVIII w. wieś wchodziła w skład dóbr Świerże. W 1827 r. liczyła 30 domów i 182 mieszkańców.
Według "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego" dobra Hniszów obejmowały folwark Hniszów o pow. 882 morgi, wieś Hniszów o pow. 662 morgi (35 gospodarstw) i Brzeziny o pow. 41 mórg (3 gosp.). W 1873 r. z dóbr Hniszów odsprzedano teren o pow. 367 mórg, na którym założono kolonie Jamne, Marysin i Wesołówka. Ostatnimi właścicielami majątku Hniszów byli Karpińscy. Po pierwszej wojnie światowej wznieśli oni nowy, drewniany dwór, rozebrany w 1957 r. Z majątku zachowały się pozostałości założenia dworsko-ogrodowego z jednym z najokazalszych w Polsce dębów szypułkowych dębem Bolko i kilkoma innymi drzewami – pomnikami przyrody. W 1910 r. wieś Hniszów niemal całkowicie spłonęła. W tym samym roku w miejscowości rozpoczęto budowę nowej, murowanej szkoły.
Według spisu powszechnego z 30 września 1921 r. Hniszów Kolonię zamieszkiwały 34 osoby, deklarujące się jako Polacy wyznania prawosławnego. Wieś Hniszów liczyła 268 mieszkańców, w tym 254 narodowości polskiej, 12 rusińskiej (ukraińskiej), 2 innej, wyznania rzym.–kat. 80, prawosławnego 188.

Po wybuchu drugiej wojny światowej i po jej zakończeniu część mieszkańców narodowości ukraińskiej opuściła miejscowość. W czasie drugiej wojny światowej w Hniszowie mieścił się posterunek niemieckiej straży granicznej, w listopadzie 1942 r. zaatakowany przez dwie drużyny Batalionów Chłopskich pod dow. Mariana Trendoty ps. Jan Pasek. Partyzanci uwolnili więźniów – członków BCh i zdobyli broń. W 1944 r. w wyniku pożaru spowodowanego przez Niemców spłonęły 42 domy.

W 1956 r. miejscowość została zelektryfikowana. Miejscowość należy do parafii rzymskokatolickiej w Świerżach. Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi też oraz Kościół Zielonoświątkowyprotestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym. W 2000 r. miejscowość liczyła około 180 mieszkańców.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 351 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23.04.2015].
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23.04.2015]. 
  5. Jednostki pomocnicze gminy Ruda-Huta. Urząd Gminy Ruda-Huta. [dostęp 2015-10-16].

BibliografiaEdytuj

  • Tabella miast, wsi i osad Królestwa Polskiego, t. I, Warszawa 1827, s. 160.
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV: Województwo lubelskie, Warszawa 1924, s. 15.
  • A. Franecki, Ślady dziejów gminy Ruda Huta, Chełm-Ruda Huta 2010.
  • A. Wawryniuk, Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego, Chełm 2002.

Linki zewnętrzneEdytuj