Józef Klotz

piłkarz polski

Józef Klotz (ur. 2 stycznia 1900 w Krakowie, zm. 1941 w Warszawie) – polski piłkarz żydowskiego pochodzenia występujący na pozycji napastnika, strzelec pierwszej bramki w historii reprezentacji Polski, żołnierz Armii Austro-Węgier oraz Wojska Polskiego, ofiara Holocaustu.

Józef Klotz
Data i miejsce urodzenia 2 stycznia 1900
Kraków, Galicja, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 1941
Warszawa, Polska pod okupacją Niemiec, Generalne Gubernatorstwo
Wzrost 184 cm
Pozycja napastnik
Kariera seniorska
Lata Klub Wyst. Gole
1910–1925 Jutrzenka Kraków
1925–? Makabi Warszawa
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
1922  Polska 2 (1)
Józef Klotz
Data i miejsce urodzenia 2 stycznia 1900
Kraków
Data i miejsce śmierci 1941
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1915–1916, 1918–1920
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka

Kariera klubowaEdytuj

Klotz był wychowankiem Jutrzenki Kraków, której barwy przywdziewał od momentu założenia klubu w 1910 aż do 1925. W latach 20. XX wieku brał z nią udział w rozgrywkach krakowskiej klasy A. Po swoim ślubie w 1925 na krótko związał się z grającym w klasie B Makabi Warszawa[1], kończąc wkrótce potem karierę piłkarską.

Kariera reprezentacyjnaEdytuj

Wystąpił w dwóch spotkaniach reprezentacji Polski[2] (chronologicznie drugiej i trzeciej grze międzypaństwowej Polaków), w obu na pozycji środkowego obrońcy (w ustawieniu z dwoma defensorami). Zadebiutował 14 maja 1922 w rozegranym w Krakowie meczu przeciwko Węgrom (0:3), notując słaby występ z widoczną tremą[3]. Dwa tygodnie później znalazł się w składzie na spotkanie ze Szwecją w Sztokholmie. W 27. minucie tego meczu po zagraniu ręką jednego ze Szwedów sędzia podyktował rzut karny, którego skutecznie wyegzekwował Klotz, pokonując Frithiofa Rudéna i zdobywając pierwszego gola w historii polskiej reprezentacji[4].

W 27. minucie Szperling kończy bieg centrą, Hemming nie atakowany przez nikogo, daje niepotrzebnie piłce klapsa ręką: karny. Komu powierzyć tę ważną funkcję? Jedynym graczem, który w swej drużynie bije z dobrym skutkiem jedenastki, był Klotz, jemu też oddaje kapitan z całym zaufaniem wykonanie rzutu, od którego skuteczności tak wiele zawisło. Klotz z całym spokojem, bez rozpędu pakuje piłkę w lewy róg pod poprzeczkę. Bramkarz ani drgnął.

W 55. minucie wyrównał Helmer Svedberg, ale Polaków na prowadzenie w 74. minucie wyprowadził ponownie Józef Garbień i ostatecznie zwyciężyli oni 2:1[6]. Klotz zebrał w prasie bardzo dobre recenzje za grę w defensywie[3], ale w drużynie narodowej więcej już nie zagrał.

Gole międzynarodowe
Lp. Data Miejsce Występ Przeciwnik Gol na Wynik Rozgrywka
1. 28 maja 1922 Stadion Olimpijski, Sztokholm, Szwecja 2   Szwecja 1:0 2:1 Towarzyski

Życie prywatneEdytuj

Był synem szewca. Nosił pseudonim Zizi. Jego młodsi bracia Jan (Szaje), Samuel (Salomon) i Maurycy również uprawiali sport w Jutrzence; Jan specjalizował się w sprincie. Józef ukończył gimnazjum i w wieku 15 lat wstąpił na ochotnika na rok do armii austro-węgierskiej jako elew (1915–1916). Przez pewien czas studiował medycynę, w listopadzie 1918 przerwał jednak naukę i wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego. W jego szeregach brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Ze służby zwolniony został w listopadzie 1920.

W 1925 zawarł we Włocławku związek małżeński z katoliczką. Mieli córkę[7]. Na początku lat 30. XX wieku zamieszkał na stałe w Warszawie[8].

Śmierć i upamiętnienieEdytuj

Po wybuchu II wojny światowej został w 1940 uwięziony przez niemieckich okupantów w getcie warszawskim. Zginął prawdopodobnie rok później w wieku 41 lat w masowej ulicznej egzekucji ludzi zatrzymanych w łapance[9].

W czerwcu 2019, przed meczem reprezentacji Polski i Izraela w ramach eliminacji Mistrzostw Europy 2020, bratanek Klotza Yoav Dekel otworzył w Warszawie zorganizowaną przez Polski Związek Piłki Nożnej wystawę poświęconą jego stryjowi i innym żydowskim piłkarzom grającym dawniej w polskiej reprezentacji. Dekel otrzymał też biało-czerwoną koszulkę z podpisami współczesnych reprezentantów[10]. W wydarzeniu wziął ponadto udział izraelski trener z polskim obywatelstwem Awram Grant[11].

PrzypisyEdytuj

  1. Tragiczny los Józefa Klotza (pol.). rfbl.pl, 2015-04-06. [dostęp 2019-04-28].
  2. Paweł Wroński: Rozmowa tygodnia. Wołek: Piłka jest jak seks (pol.). wyborcza.pl, 2012-06-04. [dostęp 2019-04-28].
  3. a b Dariusz Dobek: Ten pierwszy (pol.). sport.onet.pl, 2019-06-10. [dostęp 2019-04-28].
  4. Klotz Józef (pol.). sztetl.org.pl. [dostęp 2019-04-28].
  5. Mecz Polska—Szwecja. „Przegląd Sportowy”, s. 4, 1922-06-09. ISSN 0137-9267. OCLC 320522931 (pol.). 
  6. 28.05.1922 - Szwecja vs Polska - mecz towarzyski (pol.). hppn.pl. [dostęp 2019-10-01].
  7. Marzena Tarkowska: Polacy i Żydzi grali do jednej bramki (pol.). rp.pl, 2019-06-10. [dostęp 2019-10-02].
  8. Robert Gawkowski: Encyklopedia klubów sportowych Warszawy i jej najbliższych okolic w latach 1918–39. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007, s. 98. ISBN 978-83-235-0382-8.
  9. Dawid Szymczak: Tragiczne losy strzelca pierwszego gola w historii reprezentacji Polski. PZPN upamiętni go przed meczem z Izraelem (pol.). sport.pl, 2019-06-10. [dostęp 2019-10-02].
  10. Anna Koper, Karol Witenberg: Poland honors national soccer player murdered in Holocaust (ang.). reuters.com, 2019-06-10. [dostęp 2019-10-02].
  11. El. ME 2020: Polska - Izrael. PZPN uhonorował ofiarę Holokaustu. Józef Klotz zdobył historyczną bramkę dla Polski (pol.). polskieradio24.pl, 2019-06-10. [dostęp 2019-10-02].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj