Otwórz menu główne

Jadwiga Siniarska-Czaplicka

polski naukowiec, historyk papiernictwa, bibliofil, bibliotekarz

Jadwiga Siniarska-Czaplicka (ur. 23 września 1913 w miejscowości Jasień koło Włocławka, powiat włocławski, zm. 22 października 1986 w Łodzi) – polska naukowiec, historyk papiernictwa, bibliofilka, bibliotekarka.

Jadwiga Siniarska-Czaplicka
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 23 września 1913
Jasień (województwo kujawsko-pomorskie)
Data i miejsce śmierci 22 października 1986
Łódź Polska
doktor habilitowany nauk bibliotekoznawczych
Specjalność: historia papiernictwa
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Doktorat 1961
Nauczyciel akademicki
Instytut Instytut Historii Nauki PAN
Okres zatrudn. 1971–1978
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

Spis treści

StudiaEdytuj

Po ukończeniu studiów w École Sociale w Brukseli (1931-1932), osiadła w Warszawie i początkowo studiowała prawo na Uniwersytecie Warszawskim (UW) ale przerwała je w 1935 r. W 1958 r. ukończyła studia bibliotekoznawcze na Uniwersytecie Łódzkim (UŁ) i zajęła się historią papiernictwa. W 1961 r. na UW na podstawie pracy Znaki wodne papierni Mazowsza, napisanej pod kierunkiem A. Birkenmajera (opublikowanej w 1961 r.) obroniła doktorat. W 1971 r. na podstawie rozprawy Papiernictwo na ziemiach Środkowej Polski (opublikowanej w 1966 r.) uzyskała habilitację.

Życie, praca zawodowa i naukowaEdytuj

Po napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę co rozpoczęło II wojnę światową i zajęciu przez Niemców Warszawy została w 1939 r. z niej wysiedlona, przebywała m.in. w Kozarach pod Warszawą. Po zakończeniu wojny w 1945 r. związała się z Łodzią i tu mieszkała do śmierci. W latach 1949-1971 pracowała jako bibliotekarz a następnie kustosz w bibliotece Instytutu Celulozowo-Papierniczego (do 1951 r. było to Centralne Laboratorium Celulozowo-Papiernicze). W latach 1971-1978 była docentem w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN. Jednocześnie wykładała w Studium Podyplomowym z zakresu bibliotekoznawstwa na UW (1972-1974). Na emeryturę przeszła w 1978 r.

Dorobek naukowyEdytuj

W jej dorobku naukowym, poza wymienionymi pracami, wyróżniają się pionierskie studia nad filigranami drukarń działających na terytorium dawnej Rzeczypospolitej m.in.:

  • Filigrany papierni położonych na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od początku XVI do połowy XVIII wieku (1969);
  • Katalog filigranów czerpalni Rzeczypospolitej zebrany z papierów tłoczonych w latach 1500-1800 (1983) obejmujący kolekcję ponad 13 000 filigranów.

Zajmowała się także historią wzajemnych relacji między papierniami i drukarniami. Z dziedziny tej opublikowała wiele artykułów na łamach m.in. „Kwartalnika Historii Kultury Materialnej", m.in.

  • Papier druków oficyn krakowskich, gdańskich i królewieckich (1500-1550) opublikowany w 1974 r.

Poza pracami naukowymi, była też autorką książki, będącej opowieścią o losach jej rodziny:

  • Przeminęło z wojnami, Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum” 2003, ​ISBN 83-7380-092-1

Działalność społecznaEdytuj

  • Była członkiem Zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Historyków Papieru (od 1984 r. członkiem honorowym, uczestnikiem międzynarodowych kongresów tej organizacji).
  • Była członkiem Stowarzyszenia Bibliofilów Polskich.
  • Była organizatorem i członkiem Komisji Historycznej Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Papierniczego (od 1992 r. o nazwie Stowarzyszenia Papierników Polskich).
  • Była w Łodzi współorganizatorką Klubu Miłośników Książki, przekształconego w 1967 r. w Łódzkie Towarzystwo Przyjaciół Książki.

Wyróżnienia i odznaczeniaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Dąbrowski J. Docent dr hab. Jadwiga Siniarska-Czaplicka, „Przegląd Papierniczy” 1987 R. 43, nr 2, s. 157
  • Andrzejewski J., Dąbrowski J. Między papiernictwem a bibliofilstwem Jadwidze Siniarskiej-Czaplickiej – In memoriam Łódź 1996
  • Tadeusiewicz H. Jadwiga Siniarska-Czaplicka (1913-1986) „Przegląd Biblioteczny” 1987 R. LV nr 2, s. 224-228
  • Tadeusiewicz H. Jadwiga Siniarska-Czaplicka (1913-1986) „Roczniki Biblioteczne” 1987 R. 31 z. 1, s. 413-423

Zobacz teżEdytuj