Jan Turski (polityk)

polski polityk, dyplomata

Jan Edward Turski (ur. 23 czerwca 1940 w Krzyżanowie, zm. 5 maja 2016[1] w Warszawie[2]) – polski polityk, dyplomata PRL i III RP, kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (2001–2006).

Jan Turski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

23 czerwca 1940
Krzyżanów

Data i miejsce śmierci

5 maja 2016
Warszawa

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych
Okres

od 21 listopada 2001
do 30 marca 2006

Przynależność polityczna

Unia Pracy

Poprzednik

Jerzy Woźniak

Następca

Janusz Krupski

Odznaczenia
Medal „Pro Memoria”
Grób Jana Turskiego na cmentarzu Bródnowskim

ŻyciorysEdytuj

Syn Wincentego i Janiny[2]. Po ukończeniu w 1958 Technikum Mechanicznego w Żychlinie przez rok pracował jako tokarz w Łodzi. W 1964 ukończył studia z zakresu filozofii na Uniwersytecie Warszawskim.

Działalność polityczną rozpoczął od Zrzeszenia Studentów Polskich oraz Związku Młodzieży Socjalistycznej. Przez wiele lat należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Do 1970 był etatowym pracownikiem w zarządzie warszawskim i zarządzie głównym ZMS. Od 1971 pracował jako doradca w Urzędzie Rady Ministrów. Początkowo doradzał w sprawach młodzieży i wychowania wicepremierowi Wincentemu Kraśce, później Józefowi Tejchmie w zakresie współpracy z Polonią. W 1975 przeniósł się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, gdzie został wicedyrektorem departamentu konsularnego nadzorującego m.in. sprawy Polonii i emigracji[3].

W 1977 powołany został na stanowisko konsula generalnego PRL w Kolonii, gdzie pracował przez cztery lata. W latach 1988–1992 był konsulem generalnym w Sztokholmie, a w latach 1996–2001 kierował wydziałem konsularnym w ambasadzie RP w Berlinie (w randze radcy ministra).

W listopadzie 2001 został kierownikiem Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W 2004 poparł postulat przywrócenia uprawnień kombatanckich żołnierzom Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, co wzbudziło protesty części środowisk byłych żołnierzy podziemia niepodległościowego[4].

W 2005 z okazji 60. rocznicy forsowania Odry udekorował Wojciecha Jaruzelskiego medalem „Pro Memoria”, ustanowionym przez siebie w tym samym roku. 30 marca 2006 odwołano go z zajmowanej funkcji w administracji państwowej jako osobę odpowiadającą za przesłanie wniosku do prezydenta Lecha Kaczyńskiego o odznaczenie Wojciecha Jaruzelskiego Krzyżem Zesłańców Sybiru. W swoim oświadczeniu Jan Turski przeprosił Sybiraków i samego Wojciecha Jaruzelskiego za to, że ich martyrologia stała się „przedmiotem utarczek politycznych”[5].

Był członkiem rady Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie” oraz Rady Archiwalnej przy Naczelnym Dyrektorze Archiwów Państwowych. W 1992 należał do założycieli Unii Pracy, pełnił funkcję wiceprzewodniczącego rady krajowej tego ugrupowania. W 2005 bez powodzenia kandydował do Sejmu z listy SdPl (jako kandydat UP) w okręgu bydgoskim. W wyborach parlamentarnych dwa lata później również nie uzyskał mandatu, startując z listy LiD.

Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim.

PrzypisyEdytuj

  1. Nekrolog: Jan Turski. wyborcza.pl, 11 maja 2016. [dostęp 2016-05-11].
  2. a b Jan Turski. rejestry-notarialne.pl. [dostęp 2022-09-17].
  3. Piotr Lisiewicz: Gwardianie generała. „Gazeta Polska”, 5 kwietnia 2006. [dostęp 2016-05-11].
  4. Wojciech Wybranowski: Nie zasłużyli na tytuły. „Nasz Dziennik”, 3 czerwca 2004. [dostęp 2016-05-11].
  5. Kierownik ds. kombatantów odwołany za krzyż. gazeta.pl, 1 kwietnia 2006. [dostęp 2016-05-11].