Otwórz menu główne

Jan Władysław Woś (ur. 19 kwietnia 1939 w Warszawie) – historyk, eseista, profesor uniwersytetu, pisarz, wydawca źródeł do historii Polski i do dziejów Kościoła, badacz stosunków polsko-włoskich, bibliofil, kolekcjoner[1].

Jan Władysław Woś
Ilustracja
Jan Władysław Woś (Kair 1979)
Data i miejsce urodzenia 19 kwietnia 1939
Warszawa
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Po ukończeniu Studium Nauczycielskiego w Warszawie pracował przez dwa lata w szkolnictwie jako nauczyciel i bibliotekarz. W latach 1962/63-1966/67 odbył studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim (J. Legowicz, J. Kotarbińska, R. Suszko, A. Schaff, L. Kołakowski, Z. Bauman). Tytuł magistra filozofii otrzymał na podstawie pracy poświęconej poglądom filozoficznym Dantego. W październiku 1967 roku wyjechał do Włoch jako stypendysta. Studia specjalistyczne kontynuował na Università Cattolica del Sacro Cuore Mediolan (Katolicki Uniwersytet Najświętszego Serca w Mediolanie) (1967/68) w zakresie filozofii średniowiecznej (S. Vanni Rovighi, E. Bettoni), filologii dantejskiej (M. Apollonio), historii średniowiecznej (P. Zerbi) i łaciny średniowiecznej (E. Franceschini); w Instytucie Studiów Średniowiecznych Uniwersytetu Lowańskiego (F. Van Steenberghen, L. Génicot, A. Sempoux, R. Aubert); w czasie pobytu w Lowanium (1968/69) współpracował z komisją opracowujacą typologie źródeł do historii Średniowiecza (Typologie des sources du moyen âge occidental), prace komisji były koordynowane przez proff. Van Steenberghen i Genicot; we Florencji pod kierunkiem Eugenio Garin badania nad kulturą i filozofią okresu Odrodzenia (1969/70); w latach 1970/71-1971/72 studia w pizańskiej Scuola Normale Superiore w zakresie filologii średniowiecznej i renesansowej (G. Martellotti) uwieńczone dyplomem "cum laude" (diploma del perfezionamento vel dottorato di ricerca). W czasie pobytu w Pizie prowadził również lekorat języka polskiego. Od listopada 1972 do września 1974 stypendysta Istituto Italiano per gli Studi Storici "Benedetto Croce" w Neapolu. Prowadził badania w archiwach Londynu, Rzymu, Florencji i Wenecji. W odnalazł, m.in. najstarszy opis Warszawy jako stolicy z 1596 roku, sporządzony przez Jana Pawła Mucante mistrza ceremonii dworu papieskiego. W latach 1974/75-1975/76 przebywał jako stypendysta Fundacji Alexander von Humboldt w Republice Federalnej Niemiec, gdzie współpracował z profesorami H. Jedinem i K. Repgen (Bonn) oraz z H. Neubauerem (Heidelberg).

 
Jan Władysław Woś
 
Ewa Olszewska-Borys (medal, brąz, 1992)

W latach 1976/77-1986/87 profesor historii średniowiecza Europy Wschodniej na Uniwersytecie w Pizie. Na prośbę władz uniwersyteckich w latach 1983/84 i 1984/85 prowadził również dla studentów slawistyki wykłady z zakresu kultury i literatury polskiej. W semestrze letnim roku akademickiego 1985/86 prowadził na Uniwersytecie w Heidelbergu zajęcia zlecone w Seminar für Osteuropäische Geschichte na temat kontrreformacji w Polsce w świetle niewydanych źródeł watykańskich (Die Gegenreformation in Polen im Spiegel unveröffentlicher vatikanischer Quellen). Od 1 listopada 1987 października 2008 roku profesor historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie Trydenckim, gdzie m.in. zorganizował na Wydziale Humanistycznym bibliotekę specjalistyczną. Na wniosek włoskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych jako ekspert brał udział w 1988 roku w weneckim zjeździe poświęconym prawom człowieka i wolności religijnej (Diritti umani e libertà religiosa in Europa per la pace e nello spirito di Helsinki). W roku akademickim 1990/91 miał wykłady z historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie w Wenecji. Jest założycielem Towarzystwa Kulturalnego Włochy-Polska i Centrum Dokumentacji Historii Europy Wschodniej działających przy Uniwersytecie Trydenckim oraz współzałożycielem Centrum Studiów nad Europą Wschodnią w Trydencie. Udział w wyprawach do Afryki i w dorzecze Amazonki.

Obok pracy naukowej prowadził niezwykle ożywioną działalność mająca na celu popularyzację wiedzy o kulturze i historii Rzeczypospolitej oraz Kościoła polskiego (publicystyka, liczne seminaria, wykłady, pogadanki i konferencje, m.in. w latach 1983-1985 w Radiu Watykańskim cykl Z historii Kościoła w naszej Ojczyźnie). Wiele uwagi poświęcał niezwykle owocnej pracy dydaktycznej (skrypty, podręczniki, tłumaczenia na włoski tekstów łacińskich). Członek wielu towarzystw naukowych, m.in. Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie w Londynie i Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu.

Posiada bogatą kolekcję starych map kontynentu europejskiego, kobiercy wschodnich, sztychów dotyczących Polski i Polaków, łacińskich, greckich i hebrajskich dyplomów pergaminowych z X-XVI w. Jest autorem około 800 artykułów, recenzji i książek przede wszystkim w języku włoskim. Z okazji 40 rocznicy urodzin ukazała się we Florencji w 1979 roku bibliografia jego prac[2]. Z okazji pięćdziesiątej[3], sześćdziesiątej[4] i siedemdziesiątej rocznicy urodzin[5] zostały wydane księgi pamiątkowe. Dla uhonorowania jego działalności naukowej i pedagogicznej zostały wybite dwa medale. Wyróżniony dyplomem i medalem "zasłużonego dla archidiecezji warszawskiej" (1998) oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1999). Doktor honoris causa Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie (2002)[6]. Od 1° listopada 2008 r. na emeryturze. Od 1987 r. posiada obywatelstwo włoskie. Autor opowiadań. Debiut literacki w 2009 r. Od września 1955 r. prowadzi dziennik, którego fragmenty zostały opublikowane[7]. Autor wspomnień z okresu liceum z lat 1954-1958 wydanych przez Państwowy Instytut Wydawniczy i z lat 1958-2016 wydanych przez Anagram[8]. W 2012 r. w Lublinie ukazał się tom jego opowiadań z dwoma tekstami autobiograficznymi[9]. Od stycznia 2016 r. jest członkiem Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie z siedzibą w Londynie.

PublikacjeEdytuj

  • Andreas Laskarz und seine Einführungsrede für die Schameitengesandtschaft, Pisa 1972.
  • Dispute giuridiche nella lotta tra la Polonia e l'Ordine Teutonico (Introduzione allo studio di Paulus Wladimiri), presentazione di C. Violante, Firenze, Licosa, 1979.
  • Itinerario in Polonia del 1596 di Giovanni Paolo Mucante cerimoniere pontificio (Parte prima: Cracovia), (Fonti e studi di storia legislazione e tecnica degli archivi moderni, 18), Roma, Centro di ricerca pergamene medioevali e protocolli notarili, 1981.
  • Vincenzo da Kielce, O.P., La “Vita minor” di S. Stanislao vescovo, intr., trad. e note di Jan Władysław Woś, ed. riv., Siena, Cantagalli, 19832.
  • Die Nuntiatur des Annibale di Capua in Polen von 1586 bis 1591 im Spiegel seiner Briefe, “Zeitschrift für Ostforschung”, Jahr 35 (1986), Heft 3, SS. 346-402.
  • In finibus Christianitatis. Figure e momenti di storia della Polonia medioevale e moderna, Firenze, Città di Vita, 1988.
  • La Polonia. Studi storici, Pisa, Giardini, 1992.
  • Alessandro di Masovia vescovo-principe di Trento (1423-1444). Un profilo introduttivo. Nuova ed. riv. e ampl., Pisa, Giardini, 19942.
  • Die Entstehung der Universität Krakau, Trient, Editrice Università degli Studi di Trento, 19942.
  • La nonciature en Pologne de l'archevêque Hannibal de Capoue (1586-1591), Trento, Editrice Università degli Studi di Trento, 1995.
  • Adalbert et Stanislas saints patrons de la Pologne, Avant-propos de card. J. Glemp, Paris, Éditions du Dialogue, 1998.
  • Silva rerum. Sulla storia dell'Europa orientale e le relazioni italo-polacche, Trento, Editrice Università degli Studi di Trento, 2001.
  • Santa Sede e corona polacca nella corrispondenza di Annibale di Capua (1586-1591), Trento, Editrice Università degli Studi di Trento, 2004.
  • “Florenza bella tutto il vulgo canta”. Testimonianze di viaggiatori polacchi, Trento, Editrice Università degli Studi di Trento, 2006.
  • Nuncjusz, “Twórczość”, rok 65 (2009), nr 7 (764), str. 88-101.

OpowiadaniaEdytuj

  • Homer, “Akcent. Literatura i Sztuka”, rok 30 (2009), nr 1 (115), str. 46-62.
  • Sympozjum w Cassino, “Odra”, rok 49 (2009), nr 11 (575), str.78-84.
  • Kwiatuszek Pana Jezusa, “Akcent. Literatura i Sztuka”, rok 31 (2010), nr 2 (120), str. 59-70.
  • Wieczór z niespodziankami, “Twórczość”, rok 66 (2010), nr 10 (779), str. 20-36.
  • Ogrodnik, “Akcent. Literatura i Sztuka”, rok 32 (2011), nr 3 (125), str. 86-93.
  • Ze wspomnień ucznia Liceum Kołłątaja w Warszawie (1954-1958), PIW, Warszawa 2011
  • Sympozjum w Cassino i inne opowiadania, Wydawnictwo TEST, Lublin 2012

PrzypisyEdytuj

  1. P. Bellini, Carte geografiche della Polonia (sec. XVI-XIX). Dalla collezione di Jan Władysław Woś, Trento, Editrice Università degli Studi di Trento, 1995.
  2. Bibliografia degli scritti di Jan Władysław Woś, a c. di G. Niccoli, Firenze, Tipografia ABC, 1979
  3. Studi offerti a Jan Władysław Woś, a c. di G. Bianchi, Firenze, La Mandragora, 1989.
  4. Studi in onore di Jan Władysław Woś per il suo 60° compleanno, a c. di P. Bellini, Trento, Centro Studi sulla Storia dell'Europa orientale, 1999.
  5. Un intellettuale polacco sulle strade d'Europa. Studi in onore di Jan Władysław Woś in occasione del suo 70° compleanno, a c. di A. Biagini, F. Dante, Roma, Edizioni Nuova Cultura, 2010.
  6. Hic est permagnus dies festus. Przemówienie wygłoszone w Londynie 19 lipca 2002 z okazji nadania tytułu doktora honoris causa przez Polski Uniwersytet na Obczyźnie, London, The Polish University Abroad, 2002.
  7. Jan Władysław Woś, Dziennik 1955-1956, Trento, Editrice Università degli Studi di Trento, 1997; Id., Londra 2006. Taccuino di viaggio, Trento, Editrice Università degli Studi di Trento, 2007; Id., Zapiski rzymskie. Wybrane fragmenty z roku 1974, “Odra” rok 2010, nr 12 (586), str.48-59; Id., Dziennik włoski, “Twórczość”, rok 2012, nr 8 (801), str. 52-88.
  8. Jan Władysław Woś, Ze wspomnień ucznia Liceum Kołłątaja w Warszawie (1954-1958), Warszawa, PIW, 2011; id., Na drogach Europy. Wspomnienia, Warszawa, Anagram, 2016.
  9. Jan Władysław Woś, Sympozjum w Cassino i inne opowiadania, Lublin, Test, 2012.