Otwórz menu główne

Jarosław Ładosz

filozof polski
Grób Jarosława Ładosza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Jarosław Ładosz (ur. 20 października 1924 w Warszawie, zm. 14 listopada 1997[1]) – polski filozof-marksista, logik, przewodniczący Związku Akademickiego Młodzieży Polskiej, doktorant Adama Schaffa, profesor i wieloletni dyrektor Instytutu Filozofii, Socjologii i Logiki Uniwersytetu Wrocławskiego, profesor i dyrektor Instytutu Filozofii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, redaktor naczelny lewicowego pisma Nowe Horyzonty. Od końca lat siedemdziesiątych redaktor nowej edycji dzieł W.I.Lenina w Polsce. Członek i działacz Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej. Od 1990 roku do śmierci w 1997 roku prezes Stowarzyszenia Marksistów Polskich.

Syn Janiny Dziarnowskiej i Henryka Ładosza. W latach wojny działał w organizacji Polskich Socjalistów, a od 1942 r. w Polskiej Partii Robotniczej oraz w Gwardii Ludowej. Wkrótce, 28 kwietnia 1943 roku jako dziewiętnastoletni młodzieniec, został aresztowany wraz z Wandą Jakubowską i Szymonem Syrkusem. Po uwięzieniu na Pawiaku osadzony w obozach koncentracyjnych: Oświęcim-Brzezinka, Oranienburg, Sachsenhausen i Barth (komando Ravensbürck).

Praca naukowa i poglądyEdytuj

Początkowo zajmował się głównie logiką matematyczną i teorią poznania. Później jego zainteresowania ewoluowały w stronę filozofii i socjologii, które programowo uprawiał jako materializm historyczny i dialektyczny. Ortodoksyjny marksista, znawca dorobku Karola Marksa i tradycji myśli marksistowskiej, historii ruchu robotniczego. Krytyk marksistowskiej scholastyki i apologetyki. W dyskusjach dotyczących socjalizmu w Polsce zajmował stanowisko uznające, że w Polsce nie ma społeczeństwa socjalistycznego, lecz mamy do czynienia ze społeczeństwem okresu przejściowego z dyktaturą proletariatu jako formą organizacji politycznej i państwowej. Podkreślał istnienie w Polsce klas społecznych, sprzeczności, wyzysku i walki ideologicznej i politycznej. Przedmiotem jego krytyki była zarówno ta tendencja w ramach polskiego marksizmu, która nawiązywała do "młodego Marksa" i próbowała rozwijać jego myśl w duchu młodomarksowskiego humanizmu, m.in. Adam Schaff, Marek Fritzhand, jak i socjologizujący nurt empiryczny. Ten ostatni - reprezentowany m.in. przez Jerzego Wiatra, Włodzimierza Wesołowskiego - był przez J. Ładosza traktowany jako marksizm zdegenerowany i jednocześnie apologetyczny wobec status quo. Krytykował także marksizm szkoły poznańskiej i tzw. warszawską szkołę etyczną. Pozostawał pod wyraźnym wpływem francuskiej myśli społecznej: Jeana Piageta oraz Louisa Althussera.

OdznaczeniaEdytuj

21 lipca 1977 roku został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I. klasy[2].

DziełaEdytuj

  • Wielowartościowe rachunki zdań a rozwój logiki, Warszawa 1966;
  • Szkice z epistemologii matematyki: matematyka jako działalność konstruktywna, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1968;
  • Marksistowska teoria walki klas, Warszawa 1969;
  • Dialektyka a społeczeństwo (razem z S. Kozyrem-Kowalskim) Warszawa 1972
  • Materializm dialektyczny, Warszawa 1973;
  • Przedmiot filozofii i jej rola społeczna, Warszawa 1976;
  • Klasa a zawód, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1980;
  • Przeciw pustym frazesom, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1984;
  • Socjalizm i komunizm, Warszawa 1985.

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  2. Nowiny, nr 165 (8951), 22-23-24 lipca 1977, s. 2.

Linki zewnętrzneEdytuj