Otwórz menu główne

Jerzy Wiatr

polski socjolog, b. minister edukacji

Jerzy Józef Wiatr (ur. 17 września 1931 w Warszawie) – polski socjolog i politolog, działacz komunistyczny w okresie PRL, profesor nauk humanistycznych i nauczyciel akademicki, poseł na Sejm I, II i III kadencji, były minister edukacji narodowej, ojciec Sławomira Wiatra.

Jerzy Wiatr
Data i miejsce urodzenia 17 września 1931
Warszawa
Minister edukacji narodowej
Okres od 7 lutego 1996
do 31 października 1997
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Ryszard Czarny
Następca Mirosław Handke
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Działalność naukowaEdytuj

Ukończył w 1954 studia na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. W 1957 obronił doktorat, w 1961 habilitację. W 1967 został profesorem nadzwyczajnym, w 1976 zwyczajnym.

Był m.in. kierownikiem Zakładu Socjologii Polityki Instytutu Socjologii UW i wykładowcą na Uniwersytecie Warszawskim oraz Wojskowej Akademii Politycznej, gościnnie również na University of Michigan, University of British Columbia i University of Manchester. W 2007 objął funkcję rektora Europejskiej Wyższej Szkole Prawa i Administracji w Warszawie.

Działalność polityczna w PRLEdytuj

W 1949 wstąpił do PZPR, której członkiem był do momentu jej rozwiązania w 1990. Był członkiem powołanego po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego Zespołu Partyjnych Socjologów przy KC PZPR[1]. Przez dwie kadencje był prezesem zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych. W latach 1979–1982 zajmował stanowisko wiceprezydenta IPSA (International Political Science Association). Od 1981 do 1984 był dyrektorem Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu KC PZPR. W 1989 brał udział w obradach Okrągłego Stołu po stronie rządowej.

Działalność polityczna w III RPEdytuj

W latach 1991–1997 sprawował mandat posła na Sejm I i II kadencji. Członek Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Od 2008 zasiadał w komisji etyki tego ugrupowania[2].

W latach 1996–1997 pełnił funkcję ministra edukacji narodowej z ramienia SLD w rządzie Włodzimierza Cimoszewicza. Podczas swojej kadencji był niechętny dla prowadzenia religii w szkołach. W swoich wystąpieniach wypowiadał się m.in. na temat konkordatu, prowadzenia religii w przedszkolach i w zerówkach, finansowania Papieskiej Akademii Teologicznej[3]. Wprowadził jako eksperta do ministerstwa znanego seksuologa Zbigniewa Lwa-Starowicza, co spotkało się to z protestami ze strony części nauczycieli i rodziców oraz Kościoła katolickiego. Podczas wizyty na Uniwersytecie Jagiellońskim na dziedzińcu Collegium Medicum został obrzucony surowymi jajami[4].

W 2001 przez kilka miesięcy był posłem Sejmu III kadencji; mandat uzyskał w miejsce Danuty Waniek.

OdznaczeniaEdytuj

W 1996 został uhonorowany przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[5].

PublikacjeEdytuj

  • Naród i państwo: socjologiczne problemy kwestii narodowej (KiW, 1969)
  • Polska – nowy naród. Proces formowania się socjalistycznego narodu polskiego (tom 198 serii wydawniczej Omega, Warszawa 1971)
  • Socjologia stosunków politycznych (PWN, 1977)
  • Społeczeństwo. Wstęp do socjologii systematycznej (PWN, 1979)
  • Drogi do wolności: polityczne mechanizmy rozwoju krajów postkolonialnych (IPM-L KC PZPR, 1982)
  • Socjologia wojska (MON, 1982)
  • Marksistowska teoria rozwoju społecznego (PWN, 1983)
  • Marksizm i polityka (Biblioteka Studiów nad Marksizmem, KiW, 1987)
  • Socjologia wielkiej przemiany (KAP, 1999)
  • Socjaldemokracja wobec wyzwań XXI wieku (Scholar, 2000)
  • Socjologia polityki (Scholar, 2002)
  • Refleksje o polskim interesie narodowym (IFiS PAN, 2004)
  • Europa pokomunistyczna – przemiany państw i społeczeństw po 1989 roku (Scholar, 2006)

PrzypisyEdytuj

  1. Socjologowie poza PZPR i w PZPR, „Informacja Bieżąca PTS”, Nr 87, grudzień 2008, s. 28.
  2. Szynalski może stanąć przed komisją etyki SLD, wp.pl, 13 stycznia 2005 [dostęp 2019-05-27].
  3. 2 kadencja, 107 posiedzenie, 3 dzień, sejm.gov.pl, 22 maja 1997 [dostęp 2019-05-27].
  4. Nie wiadomo, kto rzucał jajami, rp.pl, 30 sierpnia 1996 [dostęp 2019-05-27].
  5. M.P. z 1997 r. nr 6, poz. 46

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Wiatr, sejm.gov.pl [dostęp 2019-05-27].
  • Jerzy Wiatr w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2019-05-27].