José Ramos-Horta

polityk z Timoru Wschodniego

José Manuel Ramos-Horta (ur. 26 grudnia 1949 w Dili) – pierwszy minister spraw zagranicznych Timoru Wschodniego, do 25 czerwca 2006. Premier od 26 czerwca 2006 do 19 maja 2007. Prezydent Timoru Wschodniego od 20 maja 2007 do 20 maja 2012 i ponownie od 20 maja 2022.

José Ramos-Horta
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko

José Manuel Ramos-Horta

Data i miejsce urodzenia

26 grudnia 1949
Dili

Prezydent Timoru Wschodniego
Okres

od 20 maja 2022

Przynależność polityczna

Krajowy Kongres Odbudowy Timoru

Poprzednik

Francisco Guterres

Prezydent Timoru Wschodniego
Okres

od 20 maja 2007
do 20 maja 2012

Przynależność polityczna

niezależny

Poprzednik

Xanana Gusmão

Następca

Taur Matan Ruak

Premier Timoru Wschodniego
Okres

od 26 czerwca 2006
do 19 maja 2007

Poprzednik

Marí Alkatiri

Następca

Estanislau da Silva

podpis
Odznaczenia
Wielki Mistrz Orderu Timoru Wschodniego Order Australii (cywilny) Krzyż Wielki Orderu Rio Branco (Brazylia) Order José Martí (Kuba) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Wolności (Portugalia) Order Amílcara Cabrala I klasy (Republika Zielonego Przylądka)

W okresie okupacji tego terytorium przez Indonezję był działaczem na rzecz niepodległości i rzecznikiem ruchu oporu w latach 1975–1999. W 1996 został laureatem pokojowej Nagrody Nobla.

José Ramos Horta, przez lata jeździł po świecie, aby wypraszać u międzynarodowych instancji wsparcie w walce o wolność dla swojej ojczyzny, Timoru Wschodniego. Po dekolonizacji Timoru Wschodniego (dawnej kolonii portugalskiej) w 1975, terytorium to zajęła Indonezja. José Ramos Horta, przywódca Rewolucyjnego Frontu na rzecz Niepodległości Timoru Wschodniego, latami starał się przekonać szefów najbardziej wpływowych państw i organizacji, że jego rodakom należy udzielić pomocy. Interweniował między innymi w ONZ-owskiej Komisji Praw Człowieka i Radzie Bezpieczeństwa. Bardzo długo jego starania spotykały się jedynie z deklaracjami bez pokrycia. Po wielu latach starań José Ramosa Horty, w 1999 udało się doprowadzić do referendum, w którym mieszkańcy Timoru Wschodniego zdecydowanie odrzucili indonezyjski projekt autonomii i opowiedzieli się za niepodległością.

11 lutego 2008 José Ramos Horta został ranny podczas ataku rebeliantów na jego dom. Po otrzymaniu wstępnej pomocy medycznej, został przetransportowany do Australii w stanie krytycznym, lecz niezagrażającym życiu[1][2]. Jego obowiązki w kraju przejął 13 lutego 2008 przewodniczący parlamentu, Fernando de Araujo[3]. 17 kwietnia 2008 prezydent powrócił do sprawowania funkcji.

W wyborach prezydenckich z 17 marca 2012 ubiegał się o reelekcję. Nie przeszedł jednakże do drugiej tury wyborów. Zdobył 17,48% głosów poparcia, przegrywając z Francisco Guterresem (28,76%) oraz Taurem Matanem Ruakiem (25,71%)[4][5], który ostatecznie został wybrany na urząd prezydenta[6].

Zwyciężył wyborach prezydenckich w 2022 roku[7]. 20 maja 2022 został zaprzysiężony na drugą kadencję[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Shot East Timor leader 'critical', BBC News, 11 lutego 2008.
  2. Laureat pokojowego Nobla ciężko ranny podczas puczu na Timorze, gazeta.pl, 12 lutego 2008.
  3. New poll if Ramos Horta recovery slow, The Australian Financial Review, 14 lutego 2008.
  4. East Timor president Ramos-Horta concedes election defeat (ang.). Reuters, 19 marca 2012. [dostęp 2012-04-19].
  5. CNE: Rezultadu definitivo primeira eleisaun presidencial (tetum). cne.tl, 26 marca 2012. [dostęp 2012-04-19].
  6. Former East Timor independence fighter wins presidency – election official (ang.). Reuters, 17 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-19].
  7. East Timor President Jose Ramos-Horta admits poll defeat (ang.). s. bbc.com. [dostęp 2022-05-20].
  8. Nobel laureate sworn in as East Timor leader on independence anniversary (ang.). s. france24.com. [dostęp 2022-05-20].

BibliografiaEdytuj