Kłowacz kaktusowy

Kłowacz kaktusowy[3] (Camarhynchus pallidus) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), wcześniej zaliczany do trznadli. Zamieszkuje Wyspy Galapagos. Należy do tak zwanych zięb Darwina.

Kłowacz kaktusowy
Camarhynchus pallidus[1]
(P. L. Sclater & Salvin, 1870)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina tanagrowate
Podrodzina cukrzyki
Rodzaj Camarhynchus
Gatunek kłowacz kaktusowy
Synonimy
  • Cactornis pallida P. L. Sclater & Salvin, 1870
  • Geospiza pallida (P. L. Sclater & Salvin, 1870)
Podgatunki
  • C. p. pallidus (P. L. Sclater & Salvin, 1870)
  • C. p. productus Ridgway, 1894
  • C. p. striatipecta (Swarth, 1931)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Znany jest z tego, że jako jeden z nielicznych gatunków ptaków posługuje się narzędziami. Jako narzędzie służy mu często cierń kaktusowy, przy pomocy którego ptak wydobywa larwy bezkręgowców spod kory drzew. U kłowacza zaobserwowano zdolność do modyfikowania narzędzi, tak aby lepiej spełniały swoje funkcje. Odnotowano również wielokrotne używanie tych samych narzędzi.

SystematykaEdytuj

Część systematyków umieszcza kłowacza kaktusowego w rodzaju Geospiza[4].

Wyróżniono kilka podgatunków C. pallidus[4][5]:

  • C. pallidus pallidus – środkowe i południowe Galapagos.
  • C. pallidus productus – zachodnie Galapagos.
  • C. pallidus striatipectaSan Cristóbal (południowo-wschodnie Galapagos)

MorfologiaEdytuj

Długość ciała wynosi około 15 cm, masa ciała 20–31 gramów. U dorosłego samca wierzch ciała ciemny, piaskowobrązowy, sterówki również. Spód ciała białawy. Niektóre osobniki posiadają szarobrązowe paskowanie. Głowa szarobrązowa, policzki i okolice oczu jaśniejsze. Dziób prosty, górna jego krawędź łukowata, gonys (miejsce zrostu kości tworzących żuchwę na jej końcu). W okresie lęgowym dziób czarny, poza nim dolna szczęka jaśniejsza. Tęczówki brązowe. Nogi i stopy czarnobrązowe[6].

LęgiEdytuj

Gniazdo o owalnym kształcie buduje samiec. Budulec stanowią suche trawy, mech i porosty; wejście znajduje się z boku. W lęgu 4 białe jaja. Inkubacja trwa 12–13 dni. Młode są w pełni opierzone około 14 dni po wykluciu[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Camarhynchus pallidus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2016, Camarhynchus pallidus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2019-3 [dostęp 2020-02-28] (ang.).
  3. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Coerebinae d'Orbigny & Lafresnaye, 1838 - cukrzyki - Dome-nesting tanagers (wersja: 2020-01-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-28].
  4. a b Jaramillo, A., Christie, D.A. & Sharpe, C.J.: Woodpecker Finch (Geospiza pallida). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-02-28].
  5. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Tanagers and allies (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-28].
  6. a b Nicole Bouglouan: Woodpecker Finch. Oiseaux-Birds, 15 listopada 2013.

BibliografiaEdytuj

  • Jonathan Weiner: Dziób zięby czyli jak dziś przebiega ewolucja. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1997. ISBN 83-05-12905-5.