Karol Hanusz

polski aktor teatralny, estradowy kabaretowy i filmowy, śpiewak

Karol Szczęsny Hanusz (ur. 30 maja 1894 w Warszawie, zm. 20 grudnia 1965 w Warszawie) – polski aktor teatralny, estradowy kabaretowy i filmowy, śpiewak (baryton). Jeden z pierwszych polskich gwiazdorów kabaretowych.

Karol Hanusz
Ilustracja
Zdjęcie Karola Hanusza z ok. 1933 roku
Imię i nazwisko Karol Szczęsny Hanusz
Data i miejsce urodzenia 30 maja 1894
Warszawa
Data i miejsce śmierci 20 grudnia 1965
Warszawa
Zawód aktor, artysta kabaretowy, śpiewak (baryton)
Lata aktywności 1911–1965
Grób Karola Hanusza na warszawskim cmentarzu Powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Był synem Jana i Albiny z Korwin–Krukowskich. Urodził się w Warszawie, lecz wychowywał się w Krakowie. Po ukończeniu gimnazjum klasycznego, w latach 1909–1911 uczył się w szkole dramatycznej w Krakowie i jednocześnie pobierał lekcje śpiewu.

Od około 1910 dokonywał nagrań płytowych. Hanusz nagrywał płyty dla różnych wytwórni, używając pseudonimów: dla Syreny Rekord: J. Czarnecki, W. Lepecki, J. Satalecki, I. Trembecki, S. Wasilewski, Władysław Kochański; dla „Płyty Polskiej” J. Czarnecki, J. Kelter, Andrzej Kulesza, St. Ostrowski. Pod pseudonimem Paweł Weiss nagrywał również dla „Pathe”, „Stelli Concert Record”, „Efte Płyty”, „Płyty Polskiej”, „Beki”, „Scali Record” i „Grand Gali Record”.

Debiut sceniczny Karola Hanusza miał miejsce w Teatrze Polskim w Sosnowcu w 1911 roku. Początkowo grał na prowincji. Występował m.in. w Teatrze Zagłębia Dąbrowskiego, Częstochowie i Łodzi (1915, teatrzyk Bi-Ba-Bo).

Dopiero w 1916 roku, po przeniesieniu się do Warszawy stał się aktorem kabaretowym i rewiowym. Występował w niemal wszystkich teatrach rewiowych w Warszawie. Były to: „Miraż”, „Chochoł”, „Sfinks”, „Czarny Kot”, „Qui Pro Quo”, „Perskie Oko”, „Morskie Oko”, „Cyrulik Warszawski”, „Ateneum”. Współpracował z Państwowym Przedsiębiorstwem Imprez Estradowych.

W latach 1922–1928 zagrał epizodyczne role w czterech niemych filmach. Huragan nakręcony w 1928 roku, był jego ostatnim filmem.

Od 1937 roku występował nie tylko w Polsce, ale i we Francji. Zaliczano go do grona najwybitniejszych artystów kabaretowych. Był też jednym z pierwszych polskich gwiazdorów kabaretowych.

W czasie II wojny światowej występował w jawnych teatrach rewiowych i śpiewał w kawiarniach.

Po wojnie wrócił do występów estradowych. Pojawiał się na scenach wielu teatrów. Śpiewał piosenki, wygłaszał monologi i parodiował. W jego repertuarze znajdujemy między innymi takie utwory jak: Fiołki (J. Tuwim, J. Padilla), Dymek z papierosa (R. Goublier, L. Konarski), Śnieg (Arezzo, Z. Bajkowska), Szumiały mi echa kawiarni (J. Boczkowski), Zuzanna, Czarna Mańka (wykonana po raz pierwszy właśnie przez Hanusza). Był znakomitym i popularnym odtwórcą piosenek warszawskich, tekstów Juliana Tuwima, ballad i parodii.

Jubileusz 55–lecia pracy artystycznej obchodził w 1964 roku.

Członek ZASP i SPATiF.

Życie prywatneEdytuj

Karol Hanusz był homoseksualistą[1][2]. Przyjaźnił się między innymi z Eugeniuszem Bodo i Hanką Ordonówną.

Zmarł 20 grudnia 1965 roku, zamordowany przez chłopaka, którego poderwał na dworcu[3].

Karol Hanusz spoczywa w rodzinnym grobie na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 225-VI-15)[4].

Filmografia (filmy nieme)Edytuj

  • Huragan, 1928
  • Przeznaczenie, 1928
  • Od kobiety do kobiety, 1923
  • Wszystko się kręci, 1922

Spektakle teatralne (wybór)Edytuj

  • 1911 – Milionowa spadkobierczyni, „Małe Miniatury”
  • 1918 – Pogrzeb Pikusia, „Miraż”
  • 1920 – Można zaczynać, „Miraż”
  • 1920 – Warszawa i Warszawka, „Miraż”
  • 1921 – Wszystko się kręci, „Roccoco”
  • 1924 – Król Ćwiek, „Qui Pro Quo
  • 1926 – Cygańska miłość, „Perskie Oko”
  • 1926 – Na wesoło, „Perskie Oko”
  • 1927 – Nareszcie się bawimy, „Miraż”
  • 1928 – Miss Ameryka, „Nowe Perskie Oko”
  • 1928 – Tik-tak, czyli 24 godziny z życia kobiety, „Nowe Perskie Oko”
  • 1929 – Zabawki dla Warszawki, „Morskie Oko”
  • 1935 – Pod włos, „Cyrulik Warszawski
  • 1935 – Mądra mama, „Teatr Ateneum

Dyskografia (wybór)Edytuj

  • 1927 – J. Trembecki artysta Teatrów Krakowskich śpiew, Syrena Rekord (SR 3030, 3031)
  • 1927 – W. Lepecki znany pieśniarz kabaretowy, Syrena Rekord (SR 3129–3132)
  • 1927 – I. Trembecki artysta Teatrów Krakowskich śpiew, Syrena Rekord (SR 3134, 3133)
  • 1927 – W. Lepecki piosenkarz kabaretowy, Syrena Rekord (SR 3151–3152)
  • 1930 – S. Wasilewski artysta Teatrów Krakowskich śpiew, Olimpia (505–509)
  • 1930 – Władysław Kochański artysta Teatrów Krakowskich śpiew, Olimpia (510–541)

PrzypisyEdytuj

  1. Ryszard Wolański: Eugeniusz Bodo : „Już taki jestem zimny drań”. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2012. ISBN 978-83-7510-857-6.
  2. Krzysztof Tomasik, Elastycznie się wyginał, innastrona.pl, Cytat: We wspomnieniach o Karolu Hanuszu pojawia się informacja, że nigdy nie ukrywał swojego homoseksualizmu. Odnosi się to przede wszystkim do życia prywatnego, raczej nie było mowy, żeby publicznie ktoś funkcjonował jako gej, heteroseksualna maska była absolutną normą.url
  3. Krzysztof Tomasik: Elastycznie się wyginał Karol Hanusz (1894–1965). [dostęp 2015-02-11].
  4. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj