Otwórz menu główne

Kazimierz Bassalik

polski botanik

Kazimierz Marian Antoni Bassalik (ur. 12 czerwca 1879 w Brzeziu koło Pleszewa, zm. 27 czerwca 1960 w Warszawie) – polski botanik, mikrobiolog, profesor fizjologii roślin Uniwersytetu Warszawskiego, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk[1].

Kazimierz Bassalik
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 12 czerwca 1879
Brzezie, Cesarstwo Niemieckie
Data i miejsce śmierci 27 czerwca 1960
Warszawa, Polska Rzeczpospolita Ludowa
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie
Zawód, zajęcie botanik, mikrobiolog, profesor
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Kazimierza Bassalika

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 12 czerwca 1879 r. w Brzeziu w powiecie pleszewskim. Był synem Juliana, nauczyciela i Wandy z Piotrowiczów. Po ukończeniu Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, studiował na akademii leśnictwa w Tharandt pod Dreznem i na uniwersytetach w Berlinie i Bazylei. W tym ostatnim uzyskał doktorat i habilitację. Od 1912 r. pracował w Instytucie Botanicznym uniwersytetu w Bazylei jako asystent, a w latach 1914-1918 zastępca profesora.

Po powrocie do Polski w 1918 r. pracował w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach jako kierownik oddziału mikrobiologii. Od 1919 r. aż do śmierci był profesorem fizjologii roślin Uniwersytetu Warszawskiego[2]. W latach 1921-1924 był dyrektorem Państwowego Naukowego Instytutu Rolniczego w Bydgoszczy. Z jego inicjatywy w lutym 1923 r. powstał bydgoski Oddział Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika, którego był pierwszym prezesem. Był to pierwszy w II Rzeczypospolitej oddział PTP w mieście nieuniwersyteckim, skupiający 58 miejscowych członków.

Był działaczem i organizatorem, sekretarzem, a później prezesem Akademii Nauk Technicznych[1]. Był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk: od 1952 r. członkiem tytularnym, a od 1957 r. członkiem rzeczywistym. Był także honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Botanicznego[1].

Kazimierz Bassalik jest jednym z twórców polskiej mikrobiologii. Owocem jego badań były liczne prace, artykuły i referaty, publikowane m.in. w „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”, których był redaktorem. Odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim (1938)[3] i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (1951)[4] Orderu Odrodzenia Polski, był także laureatem Nagrody Państwowej 1 stopnia (1952).

W latach okupacji hitlerowskiej uczestniczył w tajnym nauczaniu uniwersyteckim w Warszawie. Zmarł 27 czerwca 1960 r. w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 243-3-5).

RodzinaEdytuj

Był dwukrotnie żonaty. Pierwsza żona Anna, lingwistka i działaczka społeczno-kulturalna, była córką wybitnego botanika i genetyka holenderskiego Hugo de Vriesa; druga żona Ludmiła z Janotów, II voto Chabielska (1924–1994), została profesorem genetyki w Instytucie Genetyki i Hodowli Zwierząt Polskiej Akademii Nauk.

UpamiętnienieEdytuj

W 2003 r. decyzją Komitetu Mikrobiologii Polskiej Akademii Nauk ustanowiono nagrodę imienia Kazimierza Basalika przyznawaną za najlepsze prace z zakresu mikrobiologii wykonane w polskich laboratoriach[5].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Jerzy Waldorff: Cmentarz Powązkowski w Warszawie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984, s. 315. ISBN 83-03-00758-0.
  2. Agnieszka Mostowska i Joanna Pijanowska: Wydział Biologii U.W. (pol.). [dostęp 2009-05-23].
  3. 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy naukowej” M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 592
  4. 20 września 1951 „za wybitną działalność naukową” M.P. z 1951 r. nr 93, poz. 1275
  5. KM PAN: Nagroda im. prof. K. Bassalika (pol.). [dostęp 2009-05-23].

BibliografiaEdytuj

  • Błażejewski Stanisław, Kutta Janusz, Romaniuk Marek: Bydgoski Słownik Biograficzny. Tom II. Bydgoszcz 1995. ​ISBN 83-85327-27-4​, str. 28
  • Ludmiła Karpowiczowa, Kazimierz Bassalik, w: Słownik biologów polskich (redaktor Stanisław Feliksiak), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987, s. 61
  • Andrzej Śródka, Uczeni polscy XIX i XX stulecia, tom I: A-G, Agencja Wydawnicza ARIES, Warszawa 1994, s. 86-88 (z fotografią)