Otwórz menu główne

Profesor

tytuł lub stanowisko naukowe w jednostkach naukowych, tytuł honorowy oraz tytuł zwyczajowy w polskim szkolnictwie średnim

Profesor (z łac. professor 'nauczyciel, retor'; profiteri 'zeznawać publicznie, wyznawać') – termin mający w Polsce następujące znaczenia:

Profesor (tytuł naukowy)Edytuj

Tytuł naukowy nadawany jest za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne pracownikom szkół wyższych i instytutów naukowo-badawczych. W Polsce nadaje go Prezydent RP po weryfikacji przez Centralną Komisję do spraw Stopni i Tytułów wniosku uczelni macierzystej lub innej uprawnionej macierzystej jednostki organizacyjnej w sprawie nadania tytułu naukowego. Tytuł ten jest przyznawany w Polsce dożywotnio.

Ponieważ tytuł ten nadaje Prezydent RP, a uroczystość związana z nadawaniem tego tytułu odbywa się niekiedy w Belwederze, to osoba, której ten tytuł został nadany, nazywana jest także przy mniej oficjalnych okolicznościach „profesorem belwederskim” lub coraz częściej „profesorem prezydenckim”.

W Polsce do 1990 roku istniały dwa tytuły naukowe profesora: profesor nadzwyczajny i profesor zwyczajny, oba przyznawane przez Radę Państwa. Obecnie oba te tytuły zostały zastąpione tytułem profesora, a terminy „profesor zwyczajny” i „profesor nadzwyczajny” są jedynie nazwami stanowisk pracy pracowników naukowych.

Profesor (stanowisko)Edytuj

Obowiązujące w Polsce do 2018 r. przepisy o szkolnictwie wyższym przewidują stanowiska profesorskie w uczelniach. Były to: profesor zwyczajny, profesor nadzwyczajny (potocznie nazywany „profesorem uczelnianym”) i profesor wizytujący. Na stanowisku profesora zwyczajnego może być zatrudniony wyłącznie nauczyciel akademicki z tytułem naukowym profesora. Na stanowisku profesora nadzwyczajnego może być zatrudniony nauczyciel akademicki posiadający stopień doktora habilitowanego lub tytuł naukowy profesora. Dana osoba może pracować na dwóch lub większej liczbie stanowisk w różnych placówkach, będąc na jednym z nich profesorem zwyczajnym, a na innej nadzwyczajnym. Od 1 października 2018 r. wprowadzono stanowisko profesora i profesora uczelni[1].

Profesor oświatyEdytuj

Polskich nauczycieli szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych (to znaczy liceów, techników, szkół zawodowych) obowiązuje system awansu zawodowego, w ramach którego przewidziany jest tytuł honorowy profesora oświaty, nadawany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

Profesor (tytuł zwyczajowy)Edytuj

W Polsce w szkołach średnich, zwłaszcza w liceach ogólnokształcących tradycyjnie nazywa się wszystkich nauczycieli profesorami. W krajach anglosaskich i byłych koloniach brytyjskich (na przykład w Indiach) tytuł profesora odnosi się zwyczajowo do nauczycieli akademickich.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Art. 116 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668).

Linki zewnętrzneEdytuj