Otwórz menu główne

Kazimierz Siemaszko

Polski duchowny katolicki, działacz społeczny, założyciel zakładu wychowawczego w Krakowie

Kazimierz Siemaszko[1] CM (ur. 19 grudnia 1847 w Dyskajmie na Litwie, zm. 20 maja 1904 w Krakowie[2]) – polski prezbiter katolicki, misjonarz św. Wincentego a Paulo, pedagog, wychowawca i działacz społeczny[2].

Kazimierz Siemaszko
Data i miejsce urodzenia 19 grudnia 1847
Dyskajmie, lit. Dickaime
Data i miejsce śmierci 20 maja 1904
Kraków
dyrektor domu schronienia i dobrowolnej pracy dla biednych opuszczonych chłopców w Krakowie
Okres sprawowania 1886–1904
kapelan szpitala im. św. Łazarza i św. Ludwika
Okres sprawowania
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja CM
Śluby zakonne 19 lipca 1872
Prezbiterat 19 grudnia 1875

Urodził się 19 grudnia 1847 w małej wiosce Dyskajmie, należącej do parafii betygolskiej w powiecie rosieńskim, w diecezji koweńskiej. Był synem Kazimierza, pochodzącego z drobnej szlachty litewskiej i Józefy z d. Wojtkiewicz. W 1869, po ukończeniu gimnazjum, spotkał się w Wilnie z ks. Józefem Bąkowski, misjonarzem, profesorem białostockiego seminarium, a zarazem proboszczem i dziekanem parafii w Białymstoku i otrzymał list polecający do Seminarium Księży Misjonarzy w Krakowie na Kleparzu, 4 stycznia 1870 został przyjęty do Seminarium Internum. Po ukończeniu studiów teologicznych 19 grudnia 1875 przyjął święcenia kapłańskie[2].

Opiekował się ubogimi i osieroconymi chłopcami, przez których nazywany był „Siemachą”. Dzięki wsparciu Sejmu Krajowego, władz miasta i społeczności Krakowa, w 1886 zakupił dom przy ul. Długiej 38 (obecnie 42), w którym założył „dom schronienia i dobrowolnej pracy dla biednych opuszczonych chłopców”[3], po jego śmierci w 1904 przemianowany na Zakład Wychowawczy im. ks. Siemaszki.

W grudniu 1886 ks. Siemaszko otrzymał zgodę kuratorium na otwarcie w schronisku szkoły powszechnej z prawem publiczności, w której uczyła się także młodzież z miasta. W zakładzie było wtedy 60 chłopców, młodsi uczęszczali do klas dziennych, a starsi – terminatorzy – do wieczorowych, tzw. przemysłowych szkół miejskich. Szkoła miała warsztat introligatorski i własną orkiestrę. W 1889 powiększył schronisko, dobudowując trzypiętrową oficynę z kuchnią, pralnią, obszerną świetlicą i salą gimnastyczną. W tym samym roku w imieniu Zgromadzenia zakupił w Czernej k. Krzeszowic dziesięciomorgową parcelę pod budowę willi wakacyjnej dla najmłodszych chłopców. Budynek był gotowy już w następnym roku, a od 1906 stał się filialnym zakładem dla najmłodszych chłopców z czteroklasową szkołą podstawową.

Poza pracą wychowawczą i organizacyjną w zakładzie, którą przez 15 lat prowadził sam, brał udział w organizowaniu bliźniaczego domu opieki nad zaniedbaną młodzieżą – z fundacji księcia Aleksandra Lubomirskiego przy ul. Rakowickiej 27 (obecnie Uniwersytet Ekonomiczny) w Krakowie. Od 1887 był konsultantem projektów budowy zakładu. Fundator zamierzał oddać dzieło pod zarząd Zgromadzenia Misji, ale ks. Siemaszko po rozważeniu warunków i z obawy o losy zakładu przy ul. Długiej, odmówił przyjęcia kierownictwa. Od 1893 należał jednak do rady nadzorczej fundacji, a od 1902 był członkiem Wydziału Wykonawczego Kuratorii zakładu. Do końca życia utrzymywał kontakt z zarządem fundacji. W 1897 ks. Siemaszko otrzymał współpracownika do prowadzenia zakładu przy ul. Długiej i domu wakacyjnego w Czernej. Ks. Jan Rzymełka CM jako dyrektor obu zakładów, rozbudował je i doprowadził dzieło założyciela do rozkwitu. Ks. Siemaszko po krótkiej chorobie zmarł 20 maja 1904 w zakładzie im. Helclów w Krakowie, pochowany został w grobowcu Zgromadzenia na Cmentarzu Rakowickim.

W uznaniu zasług, jego imieniem nazwano zakład przy ul. Długiej oraz jedną z ulic na Białym Prądniku w Krakowie[4]. W 1987 z okazji stulecia zakładu w Czernej, na ścianie budynku, w którym obecnie mieści się dom pomocy społecznej wmurowana została tablica pamiątkowa, ufundowana przez byłych wychowanków zakładu.

Zakłady utworzone przez ks. Kazimierza Siemaszkę działały do 1954, kiedy zostały zamknięte przez komunistyczne władze, a ich majątek przejęty przez państwo. Ostatnim dyrektorem był późniejszy biskup pomocniczy krakowski Albin Małysiak. Do idei wychowawczych ks. Siemaszki współcześnie odwołuje się Stowarzyszenie Siemacha. W budynku przy ul. Długiej 42 mieści się siedziba Stowarzyszenia i specjalistyczna placówka wsparcia dziennego dla dzieci, która przechowuje pamięć o swoim patronie.

PrzypisyEdytuj

  1. l, Kazimierz Siemaszko, ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2018-08-05] (pol.).
  2. a b c Ks. Kazimierz Siemaszko CM, misjonarze.pl [dostęp 2019-07-28].
  3. Kazimierz Langle, Ks. Kazimierza Siemaszki Dom Schronienia i Dobrowolnej Pracy dla biednych opuszczonych chłopców, 1887 [dostęp 2018-08-05] (ang.).
  4. Siemaszki Kazimierza, ks. Kraków (Kraków-Krowodrza), Ulica, 31-207, mapa.targeo.pl [dostęp 2018-08-05] (pol.).

BibliografiaEdytuj