Otwórz menu główne

Kolej parkowa w Parku Śląskim (również Parkowa Kolej Wąskotorowa, w skrócie PKW) – nieczynna, turystyczna, wąskotorowa kolej parkowa na terenie Parku Śląskiego (dawny WPKiW) w Chorzowie.

Linia kolejowa
Kolej parkowa w Parku Śląskim
Mapa przebiegu linii kolejowej
Dane podstawowe
Zarządca Przedsiębiorstwo Kolejowe Eurolok[1]
Długość 4,2[2] km
Rozstaw szyn 785[2] mm
Sieć trakcyjna brak
Prędkość maksymalna 25[3] km/h
Zdjęcie LK
Skład ciągnięty przez parowóz Las49 w kierunku stacji Wesołe Miasteczko (2014 rok)
Historia
Rok otwarcia 1957, 2014
Rok zawieszenia ruchu 2011, 2017
Portal Portal Transport szynowy

TrasaEdytuj

Istniejąca część trasy kolei (Wesołe Miasteczko – Zoo) liczy 1050 m i z obu strona zakończona jest kozłem oporowym. Tory mają rozstaw szyn równy 785 mm (od 2014 roku). Podkłady są drewniane, mają długość 1500 mm i są rozstawione co 800 mm. Torowisko przystosowane jest do składów o maksymalnej masie 30 t i do maksymalnego nacisku na oś równego 7 t. Maksymalna prędkość to 25 km/h[4][3].

W 2014 roku planowano, że do 2016 zostaną odbudowane odcinki Zoo – Planetarium (1500 m) oraz Planetarium – Przystań (1850 m), tak się jednak nie stało. Pełna trasa kolei liczyłaby w ten sposób 4,2 km[4][3].

HistoriaEdytuj

 
Kolejka na stacji Przystań (przed przebudową, z lokomotywą WLP-50)

Kolejka powstała w roku 1957 i początkowo kursowała na odcinku Przystań – Zoo, a później wydłużono ją do Wesołego Miasteczka[5]. Pierwotnie, do roku 1965 szlak miał prześwit 1000 mm, a pociągi zestawiano ze zbudowanych w warsztatach WPK w Chorzowie Batorym[6] jednokierunkowych wagonów motorowych (3szt.) i doczepnych (3szt.). Do obracania wagonów służyły obrotnice na stacjach końcowych[7].

W 1965 roku tory kolejki przekuto na 900 mm, w związku z wyeksploatowaniem wagonów motorowych (ich samochodowe silniki Ford V8 pochodziły jeszcze z wojennego demobilu) i brakiem taboru „metrowego” w centralnie sterowanej gospodarce[8]. Do 1966 roku pracę podjął nowy tabor – trzy lokomotywy spalinowe 2WLs50 (nr 1771-1773) i 10 zbudowanych w WPK wagonów letnich[8]. Małe lokomotywy nie najlepiej radziły sobie na tej trudnej trasie, mającej „górski” profil. Wycofano je w 1973 roku, sprowadzając dwie mocniejsze, bardzo charakterystyczne lokomotywy WLs75 (nry 75 i 76), które upodobniono do parowozów z Dzikiego Zachodu montując duże kominy i zgarniacze[8]. W 1988 roku zastąpiono je dwoma zakupionymi w KWK Katowice WLs150 (nr 7079 i 7658), przebudowanymi z toru 785 mm na 900 mm przez Konstal[7][8].

Kryzys lat 80. XX wieku odbił się niekorzystnie na sytuacji parku. Na trasę kolejki zaczął wyjeżdżać już tylko jeden pociąg, zamknięto dwa przystanki. Lokomotywy WLs150 sprzedano i zastąpiono jedną, pracującą do 2011 roku nowoczesną lokomotywką WLP-50 zakupioną w ZNTSiS „Brzesko” w 1994 roku[7].

W lipcu 2003 operatorem kolejki zostało Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych[8].

W 2011 roku po zakończeniu sezonu letniego kolejka, ze względu na zły stan techniczny, zakończyła działalność[9]. 31 maja 2012 roku Park Śląski wypowiedział ze względu na zły stan toru umowę dzierżawy dotychczasowemu operatorowi kolejki – SGKW[8]. Podjęto decyzję o kompletnej odbudowie trasy według nowej dokumentacji, ze zmianą rozstawu szyn z 900 mm na typowy dla kolei górnośląskich 785 mm[8]. W październiku 2012 rozpoczęto rozbiórkę kolejki[2], a w 2013 roku rozpoczęto odbudowę na około 1-kilometrowym odcinku pomiędzy ZOO a wesołym miasteczkiem[1]. W lutym 2014 roboty ziemne przy odbudowie pierwszego odcinka były już na ukończeniu. Nowym operatorem został Jarosław Łuszcz, zarządzający zabytkową stacją w Rudach[8]. 17 czerwca 2014 do parku wypożyczono tabor z Rud Raciborskich na jazdy próbne (parowóz Las49, spalinowozy Lxd2 i 2Wls50 i dwa wagony letnie)[8]. 19 czerwca 2014 kolejka została ponownie otwarta[10].

Na początku 2017 roku dotychczasowy operator zawiesił kursowanie kolejki ze względu na brak realizacji obietnic związanych z odtworzeniem całej trasy[11].

26 września 2018 przedstawiciele Zarządu Parku oraz Zarządu Województwa Śląskiego podpisali umowę na kompleksową rewitalizację Parku Śląskiego obejmującą m.in. odnowienie całej trasy parkowej kolejki wraz z zakupem taboru[12][13].

TaborEdytuj

 
Spalinowóz Lxd2 nr HP-11 z 2 wagonikami (2014 rok)

W 2014 roku na kolejce kursował wypożyczony z Rud Raciborskich parowóz Las49-3343, spalinowozy Lxd2-11 i 2Wls50 oraz 2 otwarte wagoniki 32-osobowe stylizowane na przedwojenne[14][8].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Przez Park Śląski będą kursować przedwojenne wagony (pol.). katowice.gazeta.pl, 2014-06-11. [dostęp 2014-06-13].
  2. a b c Park Śląski: Kolejka wąskotorowa będzie modernizowana (pol.). nettg.pl, 2012-10-24. [dostęp 2014-06-17].
  3. a b c OGŁOSZENIE: Opracowanie dokumentacji projektowej, rozbiórka oraz wykonanie pierwszego etapu rewitalizacji kolejki wąskotorowej na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku im. gen. Jerzego Ziętka w Chorzowie (pol.). park-slaski.pl, 2013-05-10. [dostęp 2014-06-19].
  4. a b Czerwona maszyna już na torach. Kolej wąskotorowa w Parku Śląskim wystartuje 19 czerwca (pol.). tvs.pl, 2014-06-17. [dostęp 2014-06-17].
  5. Kolejka wąskotorowa w Parku Śląskim - do rozbiórki (pol.). dziennikzachodni.pl, 2012-10-15. [dostęp 2014-06-16].
  6. Kolejka wąskotorowa powróci do Parku Śląskiego (pol.). panoramasilesia.pl, 2013-10-28. [dostęp 2014-06-19].
  7. a b c Kolej parkowa WPKiW (pol.). gkw.pl. [dostęp 2014-06-19].
  8. a b c d e f g h i j Jakub Halor: Do trzech razy sztuka! Reaktywacja kolei parkowej w Chorzowie na torze 785 mm, „Świat Kolei” nr 7/2014, s. 3
  9. Kolejka wąskotorowa z Parku Śląskiego do likwidacji (pol.). dziennikzachodni.pl, 2012-10-16. [dostęp 2014-06-13].
  10. Kolej Wąskotorowa znów jeździ w Parku Śląskim (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-06-21. [dostęp 2014-06-22].
  11. Park Śląski bez kolejki wąskotorowej. Znika kolejna wielka atrakcja. chorzow.naszemiasto.pl, 2017-06-07. [dostęp 2017-06-09].
  12. 226 milionów złotych na rewitalizację Parku Śląskiego. Właśnie podpisano historyczną umowę (pol.). park-slaski.pl, 2018-09-26. [dostęp 2018-10-09].
  13. 226 mln zł dla Parku Śląskiego. To będzie największy program inwestycyjny od czasu jego powstania. katowice.wyborcza.pl, 2018-09-26. [dostęp 2018-10-09].
  14. Czerwone monstrum już w Parku Śląskim. Zwieziono tabor Parkowej Kolei Wąskotorowej (pol.). parkslaski.pl, 2014-06-17. [dostęp 2014-06-17].

Linki zewnętrzneEdytuj