Komunistyczna Partia Białorusi (1996)

partia polityczna założona w 1996 roku
Ten artykuł dotyczy partii założonej w 1996 roku. Zobacz też: Komunistyczna Partia Białorusi istniejąca w latach 1918–1991.

Komunistyczna Partia Białorusi, KPB (biał. Камуністычная партыя Беларусі) – białoruska partia polityczna o profilu komunistycznym, założona w 1996. Partia uważa się za spadkobierczynię istniejącej do 1991 Komunistycznej Partii Białorusi rządzącej w BSRR. Obecnym przewodniczącym ugrupowania jest Aleksiej Sokoł[1], natomiast organem kierowniczym partii jest jej Komitet Centralny. Od 2019 KPB posiada 11 deputowanych w Izbie Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego oraz 17 deputowanych w Radzie Republiki Zgromadzenia Narodowego. Partia jest jedną z najważniejszych sił politycznych współczesnej Białorusi.

Komunistyczna Partia Białorusi
Ilustracja
Państwo  Białoruś
Skrót KPB
Lider Aleksiej Sokoł
Data założenia 2 listopada 1996
Adres siedziby ul. Cziczerina 21, Mińsk
Ideologia polityczna komunizm, marksizm-leninizm
Poglądy gospodarcze socjalizm
Liczba członków 6000 (2011)
Członkostwo
międzynarodowe
Związek Partii Komunistycznych - Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Barwy      czerwień
Obecni posłowie
11/110
Obecni senatorowie
17/64
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

7 grudnia 1991, po zawieszeniu działalności Komunistycznej Partii Białorusi przez Radę Najwyższą Białorusi, część działaczy komunistycznych powołała do życia nowe ugrupowanie polityczne Partię Komunistów Białorusi z Siarhiejem Kalakinem na czele. Partia kontynuowała tradycje ideowe swojej poprzedniczki, bazując na zasadach marksizmu i leninizmu[2]. W wyborach prezydenckich w 1994 kandydatem komunistów na najwyższy urząd był jeden z liderów partii – Wasil Nowikau. Władze partii w latach 1994–1995 popierały politykę prezydenta Alaksandra Łukaszenki (np. w kwestii przywrócenia radzieckich symboli państwowych). Z czasem jednak coraz bardziej się jej sprzeciwiały, w wyniku czego w 1996 doszło w partii do rozłamu. Część członków lojalnych wobec prezydenta odtworzyła Komunistyczną Partię Białorusi, podczas gdy PKB Kalakina przeszła do opozycji i stopniowo została zepchnięta na margines polityki przez Łukaszenkę.

Oficjalnie partia utworzona została 2 listopada 1996 roku, zarejestrowana 21 listopada 1996. Pomyślnie przeszła obowiązkową ponowną rejestrację 9 września 1999[3]. W wyborach parlamentarnych zdobywała kolejno następującą liczbę mandatów:

Wybory w latach 2000, 2004[4] i 2008[5] zostały uznane przez OBWE za niedemokratyczne, zatem ich oficjalne wyniki nie muszą odzwierciedlać rzeczywistego poparcia dla partii w białoruskim społeczeństwie.

15 lipca 2006 KPB zaproponowała Partii Komunistów Białoruskiej ponowne zjednoczenie. Propozycja została odrzucona, ponieważ Kalakin uznał ją za spisek służb specjalnych mający na celu zniszczenie jego partii i osłabienie opozycji[6].

Podczas protestów w 2020 Komunistyczna Partia Białorusi wyraziła poparcie dla prezydenta Aleksandra Łukaszenki[7].

ProgramEdytuj

Deklarowanym celem partii jest orientacja społeczeństwa na socjalistyczną drogę rozwoju, wiodącą ku budowie społeczeństwa sprawiedliwości socjalnej, opartą na zasadach kolektywizmu, wolności i równości, występującą za władzą ludu; umocnienie białoruskiej państwowości; odnowienie na zasadach dobrowolności państwowego związku narodów wchodzących wcześniej w skład Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich[3].

W polityce zagranicznej partia zajmuje zdecydowanie prorosyjskie i proradzieckie stanowisko. Popiera wzmacnianie białorusko-rosyjskiego państwa związkowego i postuluje odbudowę na zasadach dobrowolności Związku Radzieckich Narodów[8]. W listopadzie 2004 przewodnicząca KPB, wraz z szefami innych partii i organizacji proprezydenckich, podpisała Odezwę do narodu rosyjskiego. W dokumencie tym wyrażono jednoznaczne poparcie dla integracji Republiki i Federacji Rosyjskiej, w ostrych słowach krytykując siły prozachodnie w kraju[9].

Zdaniem Ihara Lalkoua, partia we wszystkich aspektach życia społeczno-politycznego popiera stanowisko prezydenta Białorusi Aleksandra Łukaszenki[10].

PrzypisyEdytuj

  1. Алексей Николаевич СОКОЛ - Первый Секретарь Центрального Комитета КПБ, www.comparty.by [dostęp 2020-10-19] (ros.).
  2. Rafał Czachor, Proces kształtowania się systemu partyjnego w Republice Białoruś w latach 1991–1994, „Studia z Nauk Społecznych. Zeszyty Naukowe DWSPiT w Polkowicach”, nr 5, 2012, s.94
  3. a b Сведения о политических партиях, зарегистрированных в Республике Беларусь (biał.). Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Białorusi. [dostęp 2018-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-22)].
  4. Republic of Belarus – Parliamentary Elections 17 October 2004 – OSCE/ODIHR Election Observation Mission Final Report (ang.). Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, 2004-12-09. [dostęp 2018-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-18)].
  5. Belarus – Parliamentary Elections 28 September 2008 – OSCE/ODIHR Election Observation Mission Final Report (ang.). Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, 2008-11-28. [dostęp 2018-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-23)].
  6. Kalyakin: Merger of Communist Parties Is Belarusian Secret Services’ Invention (ang.). Karta'97, 2006-06-08. [dostęp 2018-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-23)].
  7. Участие в митинге на площади Независимости, comparty.by [dostęp 2020-10-19] (ros.).
  8. Программа Коммунистической Партии Беларуси (ros.). Komunistyczna Partia Białorusi. [dostęp 2018-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-23)].
  9. Белорусские общественные объединения приняли обращение к российской общественности (ros.). Diełowaja Pressa, 2004-11-17. [dostęp 2018-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-03)].
  10. Lalkou 2009 ↓, s. 127–136

BibliografiaEdytuj