Otwórz menu główne

Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku

Kopiec Adama Mickiewicza w Sanokukopiec położony w Sanoku na terenie parku miejskiego im. Adama Mickiewicza w Sanoku, na szczycie Góry Parkowej (364 m n.p.m.).

Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Sanok
Typ pomnika kopiec
Projektant Władysław Beksiński
Całkowita wysokość 9 m
Data budowy 18981912
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Kopiec Adama Mickiewicza w Sanoku
Ziemia49°33′43,920″N 22°11′58,538″E/49,562200 22,199594
Pomnik na szczycie kopca

Spis treści

HistoriaEdytuj

Sypanie kopca zostało rozpoczęte w 1898 roku (setna rocznica urodzin Adama Mickiewicza). Wówczas powstał niewielkich rozmiarów kopiec. Następnie, z inicjatywy profesora gimnazjalnego Józefa Tomasika, jego objętość została powiększona przez młodzież szkolną na początku XX wieku; w tym celu w 1903 został zawiązany komitet obywatelski celem powiększenia kopca (prezesem był W. Bronikowski, zastępcą prezesa Józef Tomasik, sekretarzem i skarbnikiem Antoni Bielak)[1], w połowie 1905 komitet powstały celem naprawy kopca nabył teren przy kopcu, należący do p. Tebinkowej[2].

Prace trwały od 27 września 1905 (uczestniczyli w nich dobrowolnie mieszkańcy, w tym gimnazjaliści oraz uczennice sanockiego seminarium żeńskiego i szkoły wydziałowej[3], a pracę zainaugurował symbolicznie dyrektor sanockiego gimnazjum, Włodzimierz Bańkowski)[4] do 1910[5][6]. Inicjatorem prac był miejscowy profesor gimnazjalny Józef Tomasik[7], który był wiceprezesem Komitetu Kopca Mickiewicza, prezesem był Wiktor Bronikowski, a funkcje sekretarza i skarbnika pełnił inny nauczyciel gimnazjum Antoni Bielak[8][9][10][11]. Prace sypania kopca zostały ukończone w 1912[12].

W pierwszych latach XX wieku młodzież gimnazjalna corocznie w przeddzień uroczystości 3 Maja gromadziła krzewy jałowca zebrane na okolicznych Glinicach, po czym usypany stos paliła jako ognisko przy kopcu, zaś najwybitniejszy orator z grona działających w konspiracyjnym ruchu uczniów wygłaszał patriotyczne przemówienie[13][14].

WspółczesnośćEdytuj

W pierwszej poł. XX wieku na szczycie kopca zainstalowana była wieża triangulacyjna.

Wysokość kopca wynosi 9 m, a średnica podstawy kopca wynosi: 35 m.

Na jego szczycie znajduje się otoczony ogrodzeniem betonowy postument z inskrypcją "Adamowi Mickiewiczowi 1798-1898".

Edmund Słuszkiewicz napisał wiersz pamiątkowy pt. Kopiec Adama Mickiewicza[15].

PrzypisyEdytuj

  1. Kronika. „Gazeta Sanocka”. 49, s. 3, 4 grudnia 1904. 
  2. Kronika. Kopiec Mickiewicza. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 77 z 18 czerwca 1905. 
  3. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 4, Nr 16 z 21 kwietnia 1912. 
  4. Kronika. Kopiec Mickiewicza. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 92 z 1 października 1905. 
  5. Andrzej Romaniak, Sanok. Fotografie archiwalne Tom I, Sanok 2009, s. 226
  6. Kronika. Kopiec Mickiewicza. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, Nr 2 z 8 maja 1910. 
  7. Edmund Słuszkiewicz: Przewodnik po Sanoku i Ziemi Sanockiej. Sanok: Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, 1938, s. 62.
  8. Kronika. Kopiec Mickiewicza + Odezwa (dodatek). „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 23 z 5 czerwca 1904. 
  9. Nadesłane. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 118 z 1 kwietnia 1906. 
  10. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 1461 z 14 października 1906. 
  11. Nadesłane. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 151 z 18 listopada 1906. 
  12. Józef Stachowicz: Gimnazjum Męskie w latach 1880–1958. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 52.
  13. Z odległości lat.... W: Franciszek Bielak: Z odległości lat. Wspomnienia i sylwetki. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1979, s. 34. ISBN 83-08-00193-9.
  14. Prawdopodobnie w 1904 ówczesny maturzysta Kazimierz Świtalski swoją przemowę zakończył okrzykiem Niech żyje Rewolucja!, co stało się przedmiotem zainteresowania władz żądających jego ukarania, jednak wsparcia udzielił wyznaczony do prowadzenia dochodzenia radca szkolny Kwiatkowski, który stwierdził, iż gimnazjalista wypowiedział słowa: Niech żyje ewolucja!; zob. Promieniowcy i Tekowcy w Sanoku (1905–1907). W: Franciszek Bielak: Z odległości lat. Wspomnienia i sylwetki. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1979, s. 69. ISBN 83-08-00193-9.
  15. Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 153-154.

BibliografiaEdytuj