Otwórz menu główne

Krwawnik wyprostowany[3] (Achillea stricta Schleich. ex Koch) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Jest to takson niedostatecznie jeszcze poznany, wymagający dalszych badań[4], według The Plant List takson niepewny[2].

Krwawnik wyprostowany
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj krwawnik
Gatunek krwawnik wyprostowany
Nazwa systematyczna
Achillea stricta Schleich. ex Koch
Syn. Fl. Germ. Helv. (Koch) 1(2): 374. 1837[2]

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Występuje w zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego i w górach Europy Południowej i Środkowej (Alpy, Apeniny, Sudety, Karpaty. W Polsce potwierdzono jego występowanie tylko na dwóch stanowiskach: Wyżnia Polana Tomanowa w Tatrach i koło Karpacza w Karkonoszach. Natomiast na Śląsku spotyka się formy pośrednie, wykazujące cechy k. wyprostowanego A. stricta i k. pospolitego (A. millefolium)[4].

Na jedynym stanowisku w Tatrach po 1981 r. nie znaleziono krwawnika wyprostowanego. Słowaccy botanicy podają, że występuje w słowackiej części Bieszczadów Zachodnich, być może więc znaleziony zostanie również po ich polskiej stronie[4].

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Z płożącego się kłącza wyrasta gruba, mocna łodyga o wysokości do 90 cm[4].
Liście 
2-3 krotnie pierzaste, lancetowate. Liście odziomkowe i dolne liście łodygowe na ogonkach, wyższe – siedzące. Oś liścia wąsko oskrzydlona. Górna część osi ząbkowana[4].
Kwiaty 
Zebrane w koszyczki o długości 4-5 mm, te z kolei zebrane w szczytowy podbaldach. Koszyczek składa się z 5 żeńskich, białych, różowych lub liliowych kwiatów języczkowych oraz licznych obupłciowych, żółtych kwiatów rurkowatych[4].
Owoce 
Niełupka długości do 2,5 mm, bez puchu kielichowego[4].

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, hemikryptofit. Rośnie na górskich łąkach i w murawach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Liczba chromosomów 2n=18.

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Na terenie Polski uznany za wymierający[4]. Jest umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w kategorii DD (stopień zagrożenia trudny do określenia). Znajduje się także na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski w kategorii E (wymierający – krytycznie zagrożony). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię DD (stopień zagrożenia trudny do ustalenia)[5]

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2017-03-12].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b c d e f g h Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  5. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.