Krzyżodziób wyżynny

Krzyżodziób wyżynny (Loxia sinesciuris) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Występuje endemicznie w dwóch pasmach górskich w stanie Idaho (północno-zachodnie USA). Po raz pierwszy opisany został w 2009. Przynajmniej do połowy 2020 nie został sklasyfikowany przez IUCN.

Krzyżodziób wyżynny
Loxia sinesciuris[1]
Benkman, 2009
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina łuszczakowate
Podrodzina łuskacze
Plemię Carduelini
Rodzaj Loxia
Gatunek krzyżodziób wyżynny
Synonimy
  • Loxia curvirostra sinesciuris Benkman, 2009[1]

TaksonomiaEdytuj

Po raz pierwszy gatunek opisano w 2009 na łamach „The Condor”. Podczas badań nad krzyżodziobami świerkowymi w Idaho zauważono, że niektóre z krzyżodziobów mają odmienną wokalizację. Okazały się one należeć do odmiennego gatunku, który opisano jako Loxia sinesciuris[2]. Nazwa jest zaakceptowana (2020) przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC)[3]. Otrzymał polską nazwę krzyżodziób wyżynny[4]. Holotyp pochodził z Sawtooth National Forest z Hrabstwa Cassia w Idaho[2].

MorfologiaEdytuj

Masa ciała wynosi 29,2–39,4 g (n=483), długość skrzydła 87,5–100,0 mm (n=509), długość dzioba od nozdrzy: 13,4–17,3 mm (n=446). Pod względem upierzenia krzyżodzioby wyżynne bardzo przypominają krzyżodzioby świerkowe, odróżniają się większą masą ciała i głębokością dzioba[2].

Zasięg, ekologia, zachowanie i statusEdytuj

Krzyżodzioby wyżynne są endemitem Idaho. Występują w południowej części stanu w dwóch pasmach górskich: South Hills i Albion Mountains. Polegają niemal wyłącznie na nasionach sosen wydmowych (Pinus contorta) i występują w lasach tworzonych przez te drzewa. Lasy te wyróżnia brak sosnowiórek czerwonych (Tamiasciurus hudsonicus), które zwykle są głównymi konsumentami nasion tych sosen[5] (nawiązuje do tego epitet gatunkowy: sinesciurusSine sciuris → „bez wiewiórek”[2]). Krzyżodzioby wyżynne zaczynają budować gniazda pod koniec marca i na początku kwietnia. Lęgi kończą w środku lub pod koniec lipca. Zaczynają się pierzyć w lipcu, kończą przed końcem sierpnia[2]. W 2016 oszacowano liczebność populacji na 5,8 tys. osobników. Biorąc pod uwagę ograniczony zasięg, niewielką liczebność i prawdopodobne zniszczenie środowiska ich życia w niedalekiej przyszłości można uznać je za krytycznie zagrożone wyginięciem[5], choć przynajmniej do połowy 2020 IUCN nie sklasyfikowało tych krzyżodziobów.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Loxia sinesciuris, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Craig W. Benkman, Julie W. Smith, Patrick C. Keenan, Thomas L. Parchman, Leonard Santisteban; A New Species of the Red Crossbill (Fringillidae: Loxia) from Idaho. „The Condor”. 111 (1), s. 169–176, 2009. DOI: 10.1525/cond.2009.080042. 
  3. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Finches, euphonias, longspurs, Thrush-tanager (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 16 czerwca 2020].
  4. P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Carduelini Vigors, 1825 (wersja: 2020-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 16 czerwca 2020].
  5. a b Nathaniel J. Behl, Craig W. Benkman. Habitat associations and abundance of a range-restricted specialist, the Cassia Crossbill (Loxia sinesciuris). „The Condor”. 120 (3). DOI: 10.1650/CONDOR-17-257.1. 

Linki zewnętrzneEdytuj