La Paz

miasto w Boliwii

La Paz (oficjalnie Nuestra Señora de La Paz) – miasto w Boliwii, siedziba rządu (stolicą konstytucyjną jest Sucre). W 2012 roku liczyło 758 845 mieszkańców[potrzebny przypis]. Obecnie jest zamieszkiwane przez około 804 268 ludzi, a aglomerację (Conurbación La Paz lub Área metropolitana de La Paz), którą współtworzy (z miastami El Alto, Viacha i Achocalla), zasiedla około 1 874 493,00 mieszkańców (2018 rok)[2] Działa tu jedynie polski konsulat honorowy, najbliższa ambasada mieści się w Limie w Peru[3].

La Paz
Nuestra Señora de La Paz
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Boliwia

Prowincja

Pedro Domingo Murillo

Alkad

Juan Fernando Del Granado Cosio

Powierzchnia

225 km²

Wysokość

3782[1] m n.p.m.

Populacja
• liczba ludności


2 867 504
(2017)

Nr kierunkowy

2

Kod pocztowy

0201–0220

Położenie na mapie Boliwii
Mapa konturowa Boliwii, po lewej znajduje się punkt z opisem „La Paz”
Ziemia16°29′47,792″S 68°08′02,530″W/-16,496609 -68,134036
Strona internetowa
Panorama miasta
Panorama miasta

Miasto zostało założone w 1548 roku pod nazwą Ciudad de Nuestra Señora de la Paz. Pomimo że konstytucyjną stolicą jest Sucre, to La Paz od 1899 roku pełni w praktyce rolę stolicy – mieści się tutaj siedziba prezydenta, rządu oraz parlamentu[4]. Jest trzecim najliczniejszym miastem Boliwii[potrzebny przypis], jednak tworzy aglomerację, która jest największym ośrodkiem miejskim tego kraju[4].

La Paz jest ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym Boliwii. W mieście dominuje przemysł włókienniczy, spożywczy, chemiczny, skórzano-obuwniczy, papierniczy, metalurgiczny oraz cementowy. Jest ważnym węzłem kolejowym (posiada połączenia z portem morskim Arica w Chile) i drogowym (położone jest przy wariancie Drogi Panamerykańskiej). W sąsiednim El Alto mieści się Port lotniczy El Alto. W La Paz działają 2 uniwersytety (założone 1830 i 1966 roku), liczne biblioteki oraz muzea. Dzielnice reprezentacyjne są położone najniżej, na dnie doliny rzeki Choqueyapu, natomiast osiedla mieszkaniowe — na stokach okolicznych gór. W mieście zachowały się zabytki z okresu kolonialnego, między innymi bazylika św. Franciszka (hiszp. Basílica de San Francisco) z XVIII wieku[4].

GeografiaEdytuj

Miasto położone jest w zachodniej Boliwii. Położona w Andach Środkowych, na skraju płaskowyżu Altiplano, w dolinie rzeki Choqueyapu, u podnóża Cordillera Real, na wysokości od 3200–4100 m n.p.m., w śródgórskiej dolinie rzeki Choqueyap. Jest to najwyżej położona stolica państwowa na świecie[3]. Na zachód od niego położone jest miasto El Alto[5].

KlimatEdytuj

Średnie dzienne temperatury wahają się w ciągu roku od 12 do 15 °C, natomiast średnie temperatury w nocy od -5 do 2 °C. Największe opady mają miejsce w styczniu (130 mm), natomiast najmniejsze są w czerwcu (4 mm). Średnie nasłonecznienie w ciągu roku waha się od 5 do 8 godzin dziennie[6].

Średnia temperatura i opady dla La Paz
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru
Średnie temperatury w dzień [°C] 13 13 13 13 13 12 12 13 14 15 15 14
Średnie temperatury w nocy [°C] 2 2 1 0 -3 -5 -5 -4 -2 0 1 2
Opady [mm] 130 102 81 32 15 4 5 14 32 35 50 100
Średnia liczba dni z opadami 20 18 15 8 3 1 2 3 9 9 10 16 114
Źródło: Weather2Travel.com[6] 18 czerwca 2016

HistoriaEdytuj

Założona w 1548 roku przez Alonso de Mendozę na miejscu osady Indian o nazwie Chuquiago. Z początku pełna nazwa miasta brzmiała Pueblo Nuevo de Nuestra Señora de la Paz (Miasto Matki Boskiej Pokoju). Pierwsze próby zniesienia dominacji hiszpańskiej to krwawo stłumione powstanie z 16 lipca 1809 dowodzone przez Pedro Domingo Murillo powieszonego na głównym placu miasta. Zmiana nazwy nastąpiła w 1827 roku dla uczczenia decydującej o niepodległości Boliwii bitwy pod Ayacucho, wygranej przez wojska gen. Sucre przeciw armii hiszpańskiej[3].

DemografiaEdytuj

Zmiania liczby ludności w latach 1979–2012

Źródło: City Population[potrzebny przypis]

ZabytkiEdytuj

  • bazylika Świętego Franciszka (hiszp. Basílica de San Francisco) – zbudowana w latach 1744–1784 w miejscu wcześniejszego kościoła z 1548 roku. Fasada jest bogato zdobiona płaskorzeźbami ptaków, owoców i kwiatów. Wnętrze urządzone jest w stylu barokowym – szczególnie bogato są zdobione ołtarze i ambona[3]
  • kościół św. Dominika (hiszp. Iglesia Santo Domingo) – zbudowany w 1760 roku. Ozdobiony jest dziełami rodzimej sztuki kamieniarskiej[3]

TransportEdytuj

 
Mapa linii kolejki gondolowej

Z uwagi na znacznie pofałdowanie terenu oraz fakt, iż duża część mieszkańców dojeżdża do pracy w La Paz z pobliskiego El Alto, system drogowy metropolii na początku XXI wieku był całkowicie niewydolny. Problem ten rozwiązać miała sieć kolei gondolowych - nowatorski na skalę światową system transportu publicznego[7]. Pierwsze trzy linie o łącznej długości ponad 10 kilometrów wybudowano w dwa lata i oddano do użytku w roku 2014 - już wtedy uznano je za najdłuższy i najwyżej położony system miejskiej kolejki linowej na świecie ("wiszące metro")[8][9]. Linie te przewoziły około 3000 pasażerów na godzinę[10].

Kolejne cztery linie kolejki oddano (etapami) do lipca 2018, a w budowie są następne odcinki[11]. Docelową planowaną długością wszystkich linii kolejki w roku 2019 jest prawie 34 kilometry[12].

System kolejek gondolowych nosi nazwę Mi Teleférico (es.) - moja kolejka[13].

SportEdytuj

W mieście znajduje się najwyżej położony na świecie stadion piłkarski (3600 m n.p.m.), na którym reprezentacja Boliwii rozgrywa spotkania międzynarodowe, a lokalne drużyny regularne rozgrywki ligowe. (30 maja 2007 FIFA zabroniła rozgrywać oficjalnych meczów międzypaństwowych powyżej 2500 m n.p.m.[14], zakaz ten był mocno krytykowany m.in. przez prezydenta Evo Moralesa i legendę argentyńskiej piłki Diego Maradonę jako "dyskryminujący narody żyjące w wysokich górach, szczególnie te z rejonu Andów"[15], po miesięcznej kampanii protestacyjnej ze strony Boliwii, limit wysokości podniesiono do 3000 m n.p.m., a następnego dnia FIFA ogłosiła wyjątek od reguły dla tego stadionu). Ponadto zbudowano tu tor kolarski, który jest najwyżej położonym torem na świecie (3 477 m n.p.m.)[3].

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. La Paz (Bolivia). Norwegian Meteorological Institute and Norwegian Broadcasting Corporation 2007-2015. [dostęp 2016-06-18]. (ang.).
  2. Instituto Nacional de Estadística de Bolivia, BOLIVIA: PROYECCIONES DE POBLACIÓN, SEGÚN DEPARTAMENTO Y MUNICIPIO, 2012-2020, 2012 [dostęp 2018-11-12].
  3. a b c d e f Kai Ferreira Schmidt: Przewodnik Peru i Boliwia. U podnóża Andów.. Wyd. I. Kraków: Bezdroża sp. z o.o., 2010, s. 672-675. ISBN 978-83-7661-079-5.
  4. a b c La Paz, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-06-18].
  5. La Paz, Boliwia. Google Maps. [dostęp 2016-06-18].
  6. a b 2005-2016 Weather2Travel.com: La Paz climate guide. [dostęp 2016-06-18]. (ang.).
  7. Boliwia. Wiszące metro w La Paz. transport-publiczny.pl [dostęp: 2018-11-30]
  8. Subway in the sky: has La Paz's cable car made a real difference to the city? theguardian.com (ang.) [dostęp: 2018-11-30]
  9. Tamara Hinson. 10 of the world's best cable car rides. CNN (ang.) [dostęp: 2018-11-30
  10. Mi Teleferico: La Paz’s Cable Car System. lapazlife.com (ang.) [dostęp: 2018-11-30]
  11. Evo Morales inaugura nueva línea del teleférico de La Paz. telesurtv.net (es.) [dostęp: 2018-11-30]
  12. La Paz Celebrates Three Years of Cable Car Operations. gondolaproject.com (ang.) [dostęp: 2018-11-30]
  13. Oficjalna strona Mi Teleférico. (es.): miteleferico.bo
  14. FIFA EXECUTIVE COMMITTEE: Focus on 57th FIFA Congress. FIFA.com, 2007-05-27. [dostęp 2017-02-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-04)]. (ang.).
  15. Associated Press: Anger Echoes in South America After FIFA Bans Games at Altitude. The New York Times, 2007-05-28. [dostęp 2007-05-29].