Otwórz menu główne

Leo Belmont

polski pisarz i esperantysta żydowskiego pochodzenia

Leo Belmont, właściwie Leopold Blumental (ur. 8 marca 1865 w Warszawie, zm. 19 października 1941 tamże[1]) – polski eseista, poeta, prozaik, znawca i tłumacz literatury francuskiej i rosyjskiej, założyciel Polskiego Związku Esperantystów.

Leo Belmont
Leopold Blumental
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1865
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 19 października 1941
Warszawa, Polska pod okupacją III Rzeszy
Miejsce spoczynku cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie
Zawód, zajęcie eseista, poeta, prozaik
Leo Belmont signature.svg
Belmont w gronie uczestników XIII Światowego Kongresu Esperantystów w Pradze, 1921
Komitet organizacyjny I Polskiego Kongresu Esperantystów, Warszawa 1922. Po prawej stoi Leo Belmont

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie żydowskiej, był synem Maurycego i Franciszki ze Studenckich[2]. W 1885 ukończył warszawskie V Gimnazjum. Był absolwentem wydziału prawnego rosyjskiego Uniwersytetu Warszawskiego. W 1892 został wpisany na listę adwokatów przysięgłych w Petersburgu. Zarówno podczas pobytu w Rosji do 1904, jak i w Warszawie kontynuował działalność literacką i prawniczą. Był m.in. radcą prawnym Związku Artystów Scen Polskich i Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.

W latach 1907–1913 wydawał czasopismo „Wolne Słowo”, gdzie zamieszczał własne prace krytycznoliterackie, m.in. o Tołstoju. Zajmował się judaistyką. Interesował się też językiem esperanto i był współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Esperantystów. Podczas II wojny światowej przebywał w getcie warszawskim, gdzie zmarł śmiercią naturalną. Pochowany został na cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ulicy Młynarskiej.

TwórczośćEdytuj

Powieść Belmonta W wieku nerwowym (1888) zawiera studium osobowości neurotycznej, charakterystycznej dla dekadencji. W późniejszym wieku napisał wiele romansów pseudohistorycznych, które w formie sensacyjnej opisywały romanse koronowanych głów, a także powieści filmowych (m.in. Droga człowieka na motywach filmu Cyrk Chaplina). Pisał też scenariusze filmowe.

Tłumaczył wiele utworów literatury rosyjskiej, niemieckiej, francuskiej, angielskiej, skandynawskiej. Był autorem m.in. przekładów m.in. Eugeniusza Oniegina Puszkina, Michała Strogowa Juliusza Verne’a[3], Andiejewa, Kuprina, Erenburga, Ałdanowa, Manna, Wassermanna, Zweiga, Feuchtwangera, Rostanda, Margueritte’a, Bulwera, Wilde’a.

PowieściEdytuj

  • W wieku nerwowym (1888)
  • Sprawa przy drzwiach zamkniętych[4]
  • Markiza Pompadour, miłośnica królewska (1927)[5]
  • Zaślubiny śmierci (1927)[6]
  • Pani Dubarry (1927)[7]
  • Kapłanka miłości Ninon de Laclos (1928)[8]
  • Lady Hamilton (1928)[9]
  • Droga człowieka (1928)[10]
  • Niepotrzebny człowiek (1928)[11]
  • Messalina (1930)[12]
  • Dwużeniec? (1933)[13]

ZbioryEdytuj

Scenariusze filmoweEdytuj

  • Strzał (1922)
  • Uwiedziona (1931)
  • Na podstawie Przeznaczenia powstał film Janusza Stara pod tym samym tytułem. Według Polskiego Słownika Biograficznego w czołówce filmu podano ze względów promocyjnych, że autorem scenariusza był sam pisarz. W rzeczywistości scenariusz opracował reżyser.

PrzypisyEdytuj

  1. Nekrolog Belmonta w Esperanto nr 491(1), s. 7, 1942 r.
  2. Stanisław Łoza: Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 51.
  3. W. Łachaciński, Bibliografia polskich przekładów utworów Juliusza Verne'a, Pruszków, brak daty wydania, s. 40.
  4. Leo Belmont, Sprawa przy drzwiach zamkniętych : zagadka psychologiczna na tle procesu kryminalnego, wyd. 1910, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  5. Leo Belmont, Markiza Pompadour miłośnica królewska : romans historyczny, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  6. Leo Belmont, Zaślubiny śmierci : powieść. 2, Tragedia Habsburgów : Mary Vetsera i arcyksiążę Rudolf, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  7. Leo Belmont, Pani Dubarry miłośnica królewska : powieść, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  8. Leo Belmont, Kapłanka miłości : Ninon de Lenclos, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  9. Leo Belmont, Lady Hamilton czyli Najpiękniejsze oczy Londynu : powieść, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  10. Leo Belmont, Droga człowieka : powieść, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  11. Leo Belmont, Niepotrzebny człowiek : powieść filmowa, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  12. Leo Belmont, Messalina : powieść, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  13. Leo Belmont, Dwużeniec? : powieść osnuta na tle pomysłu słynnego lekarza francuskiego d-ra Valienne, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  14. Leo Belmont, Nowele i satyry, wyd. 1908, polona.pl [dostęp 2019-04-29].
  15. Leo Belmont, Rymy i rytmy : wybór poezyj. T. 1, Utwory oryginalne, wyd. 1900, polona.pl [dostęp 2019-04-29].

BibliografiaEdytuj

  • Artur Hutnikiewicz: Młoda Polska. Wyd. IX - 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 426-427, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13850-9.

Linki zewnętrzneEdytuj