Otwórz menu główne

Multinational Force & Observers (MFO) (Wielonarodowe Siły i Obserwatorzy, Międzynarodowe Siły Obserwacyjne) – międzynarodowe siły pokojowe na Półwyspie Synaj, nadzorujące strefę graniczną między Izraelem a Egiptem. Działają od 1982, a obecnie (2014) liczą ok. 1700 żołnierzy z 11 państw. Jest to jedna z niewielu misji pokojowych nieprowadzonych przez ONZ, NATO, Unię Europejską lub Afrykańską, nie posiada nawet mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Multinational Force & Observers
MFO
Ilustracja
Naszywka MFO
Historia
Państwa wystawiające  Australia (do 1986, od 1993)
 Czechy (od 2009)
 Fidżi
 Francja
 Holandia (do 1995, 2013-2015)
 Kanada (od 1986)
 Kolumbia
 Norwegia
 Nowa Zelandia
 Stany Zjednoczone
 Urugwaj
 Węgry (1995-2015)
 Wielka Brytania (do 1992, od 2014)
 Włochy
Państwa mandatowe  Egipt
Decyzja o użyciu 3 sierpnia 1981
Rozpoczęcie misji 25 kwietnia 1982
Dowódcy
Pierwszej zmiany Norwegia gen. broni Fredrik Bull-Hansen
Obecnej zmiany Kanada gen. dyw. Denis Thompson
Konflikt zbrojny
Proces pokojowy w konflikcie izraelsko-egipskim
Organizacja
Typ budowanie pokoju
Liczebność ok. 2700 żołnierzy (1982)
ok. 2400 żołnierzy (1984)
ok. 2100 żołnierzy (1991)
ok. 1900 żołnierzy (1999)
ok. 1700 żołnierzy (2011)
Skład 3 bataliony piechoty, batalion wsparcia, jednostki: lotnicza, patrolu przybrzeżnego, policji wojskowej, transportowa i inżynieryjna
Dyslokacja Włochy Rzym (sztab)

GenezaEdytuj

W marcu 1979 Izrael i Egipt podpisały traktat pokojowy, na mocy którego Siły Obronne Izraela opuściły Półwysep Synaj. Jednocześnie oba państwa zgodziły się na obsadzenie znajdującej się na terenie Egiptu strefy zmilitaryzowanej wojskami i obserwatorami ONZ (United Nations Force & Observers), lecz Rada Bezpieczeństwa ONZ (RB) nie przedłużyła mandatu dotychczasowym siłom pokojowym - UNEF II (United Nations Emergency Force II) i musiały one zostać wycofane.

Stany Zjednoczone obawiały się, że niestabilna sytuacja w Egipcie może doprowadzić do ponownej wojny. Dlatego część obowiązków UNEF II przejęła amerykańska misja wojskowa na Synaju (United States Sinai Field Mission), jednak posiadając skromne siły i środki nie była w stanie obsadzić strefy buforowej, więc decyzją prezydenta Cartera rozpoczęto przygotowywanie międzynarodowych sił pokojowych i obserwacyjnych. Początkowo miały być one autoryzowane przez ONZ - po przedstawieniu sprawy na forum RB została ona zawetowana przez delegację radziecką.

Zmusiło to władze USA do samodzielnego utworzenia Wielonarodowych Sił i Obserwatorów (MFO), które zostały ustanowione 3 sierpnia 1981 protokołem do traktatu pokojowego. Następnie rozpoczęto budowę niezbędnej infrastruktury i szukanie państw chętnych do wsparcia MFO – jako pierwsze zgodziły się Fidżi, Kolumbia i Urugwaj, potem dyskutowano z członkami Wspólnot Europejskich (dołączyły Francja, Holandia i Włochy, finansowo wsparły Niemcy Zachodnie), brytyjskiej Wspólnoty Narodów (dołączyły Australia, Nowa Zelandia i Wielka Brytania) oraz Norwegią. Do marca 1982 MFO były już skompletowane i 25 kwietnia oficjalnie rozpoczęły działalność.

KalendariumEdytuj

  • 26 marca 1979traktat pokojowy izraelsko-egipski,
  • 24 lipca 1979 – zakończenie misji UNEF, przejęcie części zadań sił pokojowych przez amerykańską misję wojskową na Synaju (US Sinai Field Mission),
  • 18 maja 1981 – radzieckie veto wobec autoryzacji przez ONZ dowodzonych przez USA sił pokojowych na Półwyspie Synaj,
  • 3 sierpnia 1981 – podpisanie protokołu do traktatu pokojowego, ustanawiającego Multinational Force & Observers,
  • 2 września 1981 – rozpoczęcie budowy baz wojskowych dla MFO przez amerykańskie spółki budowlane,
  • 23 listopada 1981 – zapowiedź uczestnictwa w MFO wojsk brytyjskich, francuskich, holenderskich i włoskich,
  • 20 marca 1982 – zakończenie przegrupowania kontyngentów na granicę egipsko-izraelską,
  • 25 kwietnia 1982 – oficjalne rozpoczęcie misji MFO,
  • 15 lutego 1984 – zastrzelenie Dyrektora Generalnego Leamona R. Hunta przez włoskie Czerwone Brygady,
  • 12 grudnia 1985katastrofa lotu Arrow Air 1285 - śmierć 248 amerykańskich żołnierzy MFO,
  • 25 kwietnia 1986 – wycofanie kontyngentu australijskiego, zastąpił go kontyngent kanadyjski,
  • październik 1992 – wycofanie kontyngentu brytyjskiego, w styczniu 1993 zastąpił go kontyngent australijski,
  • maj 1995 - wycofanie kontyngentu holenderskiego, we wrześniu 1995 zastąpił go kontyngent węgierski,
  • 15 sierpnia 2005 – wybuch miny-pułapki pod pojazdem MFO - 2 Kanadyjczyków rannych,
  • 26 kwietnia 2006 – atak samobójczy na pojazd MFO - zginął tylko zamachowiec, nikt nie został ranny,
  • 6 maja 2007katastrofa francuskiego samolotu wojskowego na Synaju - śmierć 8 Francuzów i 1 Kanadyjczyka,
  • 17 listopada 2009 – przybycie na Synaj nowego kontyngentu MFO - czeskiego,
  • 14 sierpnia 2012 – oblężenie Kwatery Głównej FC MFO przez uzbrojonych beduińskich demonstrantów, którzy próbowali przedrzeć się do bazy. Po nadejściu odsieczy wojsk egipskich napastnicy wycofali się. Rannych zostało 4 żołnierzy MFO, w tym 3 Kolumbijczyków[1],
  • 23 marca 2015 – wycofanie kontyngentu węgierskiego, jego obowiązki przejął kontyngent kanadyjski.

ZadaniaEdytuj

 
Podział na strefy

Do zadań MFO należy:

  • utrzymywanie posterunków w strefie C (Zone C) oraz patrolowanie jej,
  • obserwacja egzekwowania postanowień traktatu pokojowego,
  • zapewnienie wolnego dostępu do Zatoki Akaba.

Strefa kontrolowana przez MFO wynika z postanowień aneksu do traktatu pokojowego z 1979. Na jego mocy Półwysep Synaj podzielono na 4 strefy:

  • Strefę A (Zone A) – pomiędzy Kanałem Sueskim a Linią A (Line A). Stacjonować w niej może maksymalnie 22-tysięczna egipska dywizja piechoty zmechanizowanej,
  • Strefę B (Zone B) – pomiędzy Linią A a Linią B (Line B). Obsadzona jest przez 4 egipskie bataliony ochrony pogranicza,
  • Strefę C (Zone C) – pomiędzy Linią B a granicą egipsko-izraelską. Dzieli się na 4 sektory:
    • wydzielony sektor przy Strefie Gazy, podporządkowany egipskiej straży granicznej,
    • Sektor Północny (Northern Sector) – obsadzony przez FIJBATT. Znajduje się w nim Obóz Północny (North Camp), rozlokowany przy mieście Al Gora,
    • Sektor Centralny (Central Sector) – obsadzony przez COLBATT,
    • Sektor Południowy (Southern Sector) – obsadzony przez USBATT. Znajduje się w nim Obóz Południowy (South Camp), rozlokowany przy mieście Szarm asz-Szajch,
  • Strefę D (Zone D) - pomiędzy granicą egipsko-izraelską a Linią D (Line D). Stacjonują w niej 4 izraelskie bataliony piechoty.

Struktura organizacyjnaEdytuj

 
Amerykański śmigłowiec Bell UH-1 Iroquois w barwach MFO
 
Włoski okręt Vedetta (P 407), służący w Jednostce Patrolu Przybrzeżnego
  •   Biuro Dyrektora Generalnego  Rzym
    •   Kwatera Główna MFO  Rzym
      •   Kwatera Główna Dowódcy Sił  Al Gora
        •   Batalion Operacyjny - USBATT
          •   kompanie: A, B, C i D
          •   kompania dowodzenia
        •   Batalion Operacyjny - FIJBATT
          •   kompanie: A, B i C
          •   kompania dowodzenia
        •   Batalion Operacyjny - COLBATT
          •   kompanie A i B
          •   kompania dowodzenia
        •   batalion wsparcia (SPTBATT)
          •   kompania lotnicza
          •   kompania medyczna
          •   oddział rozminowania
          •   sekcja transportowa
          •   zespół szkoleniowo-doradczy
        •   Jednostka Patrolu Przybrzeżnego (CPU)
        •   Jednostka Policji Wojskowej (FMPU) – od 2015
        •   Jednostka Transportowa i Inżynieryjna (TREU)
      •   Cywilna Jednostka Obserwacyjna (COU)
    •   Reprezentant Dyrektora Generalnego –   Kair
    •   Reprezentant Dyrektora Generalnego –   Tel Awiw-Jafa

Ponadto Kwaterze Głównej Sił podlegały następujące jednostki:

  •   Jednostka Lotnicza (FWAU) – 1982-2010
  •   Jednostka Łączności Sił (FSU) – 1982-1995
  •   Jednostka Policji Wojskowej (FMPU) – 1982-1995
  •   Jednostka Policji Wojskowej (FMPU) – 1995-2015
  •    Jednostka Śmigłowców (RWAU) – 1982-1986
  •   Jednostka Śmigłowców (RWAU) – 1986-1990

Podobnie jak w przypadku misji pokojowych ONZ, na czele MFO stoi osoba cywilna – Dyrektor Generalny (Director General), odpowiednik oenzetowskiego Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego. Jest to stanowisko zarezerwowane dla Amerykanina. Dotychczasowymi Dyrektorami Generalnymi byli:

Tak jak w innych misjach pokojowych i stabilizacyjnych, głównodowodzącym wojskowym jest Dowódca Sił (Force Commander), którym zostaje generał wytypowany przez jedno z państw wystawiających kontyngent. Dowódcami Sił byli:

KontyngentyEdytuj

 
Australia
AUSCON
1982-1986, 1993- 25 żołnierzy
W latach 1982-1986 kontyngent australijski składał się z Jednostki Śmigłowców (w której służyli także Nowozelandczycy), zastąpionej później przez Kanadyjczyków. W 1993 Australia powróciła do MFO, wysyłając grupę oficerów do sztabu Sił.
 
Czechy
CZECHCON
2009- 16 żołnierzy
Kontyngent czeski jest najmłodszym ze wszystkich wchodzących w skład MFO - został wysłany w listopadzie 2009 i liczy 16 oficerów sztabowych.
 
Fidżi
FIJIBATT
1982- 338 żołnierzy
Batalion piechoty z Fidżi odpowiada za Sektor Północny (Northern Sector) Strefy C (Zone C), gdzie utrzymuje 9 stałych i 2 tymczasowe posterunki.
 
Francja
FRENCHCON
1982- 2 żołnierzy
Do 2010 utrzymywała na Półwyspie Synaj Jednostkę Lotniczą, pełniącą funkcje transportowe. Po jej wycofaniu, służbę w MFO pełni jedynie 2 francuskich oficerów łącznikowych.
 
Holandia
DUTCHCON
1982-1995, 2013-2015
Kontyngent holenderski składał się z Jednostki Łączności Sił oraz Jednostki Policji Wojskowej, do 1993 liczących łącznie ponad 110, a do 1995 80 żołnierzy, którzy zostali wycofani w pierwszej połowie 1995. W latach 2013-2015 4 oficerów holenderskich pełniło służbę w sztabie MFO.
 
Kanada
CANCON
1986- 70 żołnierzy
Kanada dołączyła do MFO w 1986, wysyłając w miejsce australijskiej własną Jednostkę Śmigłowców. Została ona wycofana w 1990 i odtąd Kanadyjczycy pełnili służbę jedynie w sztabie Sił, głównie w Sekcji Kontroli Lotów. Po wycofaniu kontyngentu węgierskiego CANCON został wzmocniony o 40-osobową Jednostkę Policji Wojskowej.
 
Kolumbia
COLBATT
1982- 358 żołnierzy
Batalion piechoty z Kolumbii monitoruje Sektor Środkowy (Central Sector) Strefy C, obsadzając 8 posterunków. Ponadto 18 oficerów służy w sztabie MFO.
 
Norwegia
NORCON
1982- 3 żołnierzy
Kontyngent norweski liczy 3 oficerów w sztabie MFO. 4 Norwegów było dowódcami sił MFO (Force Commander).
 
Nowa Zelandia
NZCMFO
1982- 26 żołnierzy
Do 1986 Nowozelandczycy służyli w dowodzonej przez Australijczyków Jednostce Śmigłowców. Po zastąpieniu ich przez Kanadyjczyków, kontyngent nowozelandzki składa się z sekcji transportowej i zespołu szkoleniowo-doradczego w amerykańskim batalionie wsparcia i oficerów w sztabie MFO.
 
Stany Zjednoczone
Task Force Sinai
1980- 692 żołnierzy
Amerykanie mają największy wkład w MFO i obejmuje on: Kwaterę Główną (40 żołnierzy), batalion piechoty (425 żołnierzy) – wystawiany przez Gwardię Narodową, obsadzający Południowy Sektor (Sector South) Strefy C, batalion wsparcia (228 żołnierzy) – zapewniający wsparcie logistyczne i lotnicze MFO. Stany Zjednoczone utrzymują także Cywilną Jednostkę Obserwacyjną.
 
Urugwaj
URUCON
1982- 58 żołnierzy
Urugwaj zapewnia Jednostkę Transportową i Inżynieryjną.
 
Węgry
HUNCON
1995-2015
Węgrzy dołączyli we wrześniu 1995, zastępując holenderską Jednostkę Policji Wojskowej. Kontyngent liczył 42 żołnierzy (3 oficerów służyło w sztabie MFO), został wycofany w 2015.
 
Wielka Brytania
BRITCON
1982-1992, 2014- 1 żołnierz
Do października 1992 grupa oficerów brytyjskich służyła w sztabie MFO. W styczniu 1993 ich miejsce zajęli Australijczycy. Od czerwca 2014 1 oficer brytyjski służy w sztabie MFO, ponadto w marcu-kwietniu 2015 40 brytyjskich saperów uczestniczyło w pracach inżynieryjnych w Obozie Północnym.
 
Włochy
ITALCON
1982- 78 żołnierzy
Kontyngent włoski stanowi Jednostka Patrolu Przybrzeżnego, w skład której wchodzą 3 patrolowce typu Esploratore (+ 1 w rezerwie).


PrzypisyEdytuj

  1. Gunmen attack Sinai HQ of MFO peacekeeping force, four injured (ang.). The Times of Israel. [dostęp 17 września 2013].

BibliografiaEdytuj