Otwórz menu główne
Ulica Mazowiecka, przy której mieściła się kawiarnia
Wnętrze Ziemiańskiej na pastelu Józefa Rapackiego, 1926

Mała Ziemiańska, własc. Ziemiańska – kawiarnia znajdująca się w latach 1918–1944 przy ul. Mazowieckiej 12 w Warszawie.

OpisEdytuj

Kawiarnia została otwarta 14 kwietnia w 1918 przy ul. Mazowieckiej 12 w kamienicy należącej do Salomona Neumana[1]. Jej właścicielami byli Karol Albrecht i Jan Skępski[1]. Powstało także kilka filii „Ziemiańskiej” na terenie Warszawy[1]. W 1939 mieściły się one przy ul. Marszałkowskiej 8, 66, 114 i 111, ul. Wierzbowej 7, ul. Filtrowej 60 i Al. Ujazdowskich 22[1].

Nazwa kawiarni była prawdopodobnie związana z sąsiedztwem z Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (ul. Kredytowa 1) lub pożyczką uzyskaną od ziemian z Towarzystwa, natomiast przymiotnik „mała” miał związek z pierwotną niewielką wielkością lokalu[1].

Wnętrze lokalu było pokryte polichromią autorstwa Wacława Borowskiego.

„Mała Ziemiańska” stanowiła jedno z najważniejszych miejsc spotkań inteligencji warszawskiej tamtego okresu: poetów, literatów, artystów malarzy, a także profesorów nieopodal leżącego Uniwersytetu Warszawskiego. Do bywalców lokalu należeli m.in. Jan Lechoń, Bolesław Wieniawa-Długoszowski, Antoni Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Julian Tuwim, którzy mieli tam specjalnie dla nich przeznaczony stolik zwany „górką” (znajdował się na piętrze dobudowanym w późniejszym okresie działalności kawiarni) – gdzie często dosiadały się siostry Kossakówny, Maria i Magdalena. Osobne miejsce w lokalu było zarezerwowane dla malarzy, zaznaczone przez Tadeusza Gronowskiego umieszczonym nad stolikiem malowidłem filiżanki z przyczepioną prawdziwą łyżeczką. W „Małej Ziemiańskiej” gościł często Franciszek Fiszer.

Wielką atrakcją lokalu były występy popularnych piosenkarzy oraz zespołu baletowego. Występował tu m.in. chór Dana. W 1939 roku, ponieważ za granicą został kierownik zespołu Władysław Daniłowski, przez parę miesięcy z chórem Dana występował Witold Lutosławski.

Kawiarnia znalazła także swoje miejsce w historii literatury polskiej, m.in. w wierszu Śmierć poety (1930) Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego:

 
Zna go dobrze Warszawa:

Pożyczał - nie oddawał,

nasienie drańskie;

a „poetyczne dale”

to były te skandale

w Małej Ziemiańskiej.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Wojciech Herbaczyński: W dawnych cukierniach i kawiarniach warszawskich. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983, s. 151. ISBN 83-06-00789-1.