Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy magnetyzmu. Zobacz też: inne znaczenia.
Pole magnesu sztabkowego zobrazowane metalowymi opiłkami
Magnesy: podkowiasty i sztabkowy
Stos magnesów ferrytowych
Linie pola magnetycznego z zaznaczonymi zwrotami

Magnes – ciało lub urządzenie wytwarzające stałe pole magnetyczne.

Magnes trwałyEdytuj

Magnes trwały jest wykonany z materiału ferromagnetycznego o właściwościach magnetycznie twardych i wytwarza w otaczającej go przestrzeni stałe pole magnetyczne. Do opisu właściwości magnesu używa się umownie pojęcia biegunów magnetycznych – punktów, w których skupiają się linie wytwarzanego przez magnes pola. Magnes podzielony na dwie części staje się dwoma dwubiegunowymi magnesami. W wyniku podzielenia magnesu na najmniejszy z możliwych otrzymujemy magnes elementarny.

Ważną wielkością charakteryzującą magnes jest moment magnetyczny.

Pierwotnie nazwą magnes określano pewne rudy (magnesy naturalne, zwłaszcza magnetyt i piryt magnetyczny), które przyciągają kawałki żelaza lub inne magnesy. Magnes można także uzyskać przez namagnesowanie ciał ferromagnetycznych odznaczających się dużą pozostałością magnetyczną (tzw. stale twarde). Magnesy, używane początkowo tylko w kompasach, znalazły zastosowanie w wielu urządzeniach elektrycznych (silnikach elektrycznych, prądnicach, miernikach elektrycznych).

Typy magnesów trwałychEdytuj

Niektóre rodzaje magnesów:

  • samarowo-kobaltowe – (SmCo5,Sm2Co17, SmCo7) jest związkiem samaru i kobaltu
  • neodymowe (spiekane i wiązane) – oparte na związkach neodymu
  • ceramiczne – ceramiczne spieki tlenków żelaza
  • plastyczne – magnesy niemetaliczne, są zbudowane z polimerów zawierających nikiel
  • alnico – wykonane ze związków glinu (Al) niklu (Ni) i kobaltu (Co) (Al-Ni-Co)

Siła oddziaływania dwóch biegunów magnetycznychEdytuj

Wzór na siłę oddziaływania dwóch biegunów magnetycznych (tak zwane prawo Coulomba dla magnetyzmu), przy założeniu, że odległość między biegunami jest znacznie większa od rozmiarów ciał zawierających te bieguny, ma postać[1]:

 

gdzie:

  – siła; jednostka SI: niuton
  i   – „siła” poszczególnych biegunów (ładunków) magnetycznych; jednostka SI: amper×metr
 przenikalność magnetyczna; jednostka SI: (tesla×metr)/amper
  – odległość; jednostka SI: metr.

Siła kulombowska podlega trzeciej zasadzie dynamiki Newtona: siły oddziaływania dwóch ładunków punktowych są sobie równe co do wartości bezwzględnej, lecz przeciwnie zwrócone wzdłuż prostej łączącej te ładunki.

ElektromagnesEdytuj

Elektromagnes to urządzenie wytwarzające pole magnetyczne w wyniku przepływu prądu elektrycznego.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Fundamental Relationships (ang.) – podstawowe związki wielkości elektrycznych i magnetycznych na podstronie geofizycznego serwisu Uniwersytetu Oklahomy.