Masłosz Parka

Masłosz Parka (Vitellaria paradoxa) – gatunek rośliny należący do rodziny sączyńcowatych, jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju masłosz (Vitellaria C.F.Gaertn.). Występuje naturalnie w zachodniej i środkowej Afryce[5].

Masłosz Parka
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd wrzosowce
Rodzina sączyńcowate
Rodzaj masłosz
Gatunek masłosz Parka
Nazwa systematyczna
Vitellaria paradoxa C.F.Gaertn.
Suppl. Carp. 131 1807[3]
Synonimy
  • Bassia parkii G. Don
  • Butyrospermum paradoxum (C.F.Gaertn.) Hepper
  • Butyrospermum parkii (G. Don) Kotschy[4]
  • Lucuma paradoxa (C.F.Gaertn.) A.DC.
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa zasięgu
Zasięg występowania

MorfologiaEdytuj

Drzewo dorasta do wysokości 25 m, choć zazwyczaj osiąga do 15 m. Liście są odwrotnie jajowate, wydłużone i skupione na końcach gałązek. Blaszka liściowa jest skórzasta i od spodu owłosiona. Okazałe kwiaty mają pięciokrotny kielich i koronę. Płatki są okazałe, kremowobiałe, pręciki liczne, słupek pojedynczy. Owocem jest eliptyczna jagoda o barwie żółtej lub żółtozielonej z pojedynczym, okrągławym nasionem o barwie czerwonobrązowej i długości do 2,5 cm[6].

ZastosowanieEdytuj

Roślina uprawiana jest dla owoców, których nasiona są bogate w tłuszcze. Z gniecionych nasion wytwarza się masło shea. Drzewo jest także źródłem drewna służącego do wyrobu mebli[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-08-19] (ang.).
  3. Vitellaria paradoxa (ang.). W: The Plant List [on-line]. Kew Gardens. [dostęp 2011-08-19].
  4. Taxon: Vitellaria paradoxa (ang.). W: Germplasm Resources Information Network [on-line]. (GRIN). [dostęp 2011-08-20].
  5. a b Makerere University Institute of Environment and Natural Resources, Vitellaria paradoxa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2011-08-19] (ang.).
  6. a b Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1989, s. 220. ISBN 83-09-00256-4.

Linki zewnętrzneEdytuj