Medycyna stylu życia

specjalność medyczna
6 obszarów medycyny stylu życia

Medycyna stylu życia – dziedzina medycyny, która w oparciu o dowody naukowe wykorzystuje kompleksowe zmiany codziennych zachowań w celu zapobiegania chorobom, odwracania ich skutków oraz wspierania procesu leczenia. Zmiany zachowań koncentrują się głównie w sześciu obszarach, do których należą: palenie tytoniu (i inne używki), odżywianie, aktywność fizyczna, radzenie sobie ze stresem, sen i wsparcie społeczne[1][2][3].

Rozwój medycyny stylu życia na świecieEdytuj

Współcześnie w państwach rozwiniętych największy wpływ na ryzyko zgonu i niepełnosprawności mają czynniki behawioralne oraz czynniki metaboliczne[4]. Wśród czynników behawioralnych, jako najbardziej istotne wskazuje się niewłaściwą dietę, palenie tytoniu (w tym bierne), spożywanie alkoholu oraz niską aktywność fizyczną[4]. Z kolei wśród czynników metabolicznych wskazywane są nadwaga i otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, wysoki poziom glukozy we krwi[4][5]. Ryzyko zgonu i niepełnosprawności może zostać w istotnym stopniu ograniczone poprzez kompleksowe zmiany codziennych zachowań. Skuteczne wprowadzenie takich zmian wymaga jednak odpowiedniej wiedzy i kompetencji, które może zaoferować medycyna stylu życia[2].

Pojęcie medycyna stylu życia (ang. lifestyle medicine) w kontekście medycyny zostało po raz pierwszy użyte w tytule sympozjum, które odbyło się w 1989[6]. W tytule artykułu naukowego termin medycyna stylu życia po raz pierwszy został użyty w 1990[6]. Pierwszy podręcznik medycyny stylu życia został wydany w 1999[7]. W kolejnych latach na całym świecie zaczęły powstawać towarzystwa naukowe zajmujące się medycyną stylu życia, w tym m.in. American College of Lifestyle Medicine (ACLM)[8] oraz The European Lifestyle Medicine Organization (ELMO)[9]. Organizacje krajowe aktywnie ze sobą współpracują m.in. w ramach Lifestyle Medicine Global Alliance[10].

Medycyna stylu życia jest obecnie elementem kształcenia studentów niektórych uczelni medycznych i lekarzy w takich państwach jak m.in. Litwa, Stany Zjednoczone[11][12][13] i Wielka Brytania[14].

Rozwój medycyny stylu życia w PolsceEdytuj

Pierwszy podręcznik medycyny stylu życia w języku polskim został wydany w 2018[15]. W tym samym roku zostało utworzone towarzystwo naukowe z siedzibą w Warszawie pod nazwą Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia[16], które było organizatorem I Międzynarodowego Kongresu Medycyny Stylu Życia[17]. Medycyna stylu życia rozwija się również na polu akademickim w oparciu o koła naukowe w uczelniach medycznych, w tym od 2016 w Warszawskim Uniwersytecie Medycznym[18] oraz od 2019 w Pomorskim Uniwersytecie Medycznym, Uniwersytecie Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocławiu i Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu[19].

PrzypisyEdytuj

  1. Anna Sayburn, Lifestyle medicine: a new medical specialty?, „British Medical Journal”, 363, 2018, k4442, DOI10.1136/bmj.k4442, ISSN 0959-8138, PMID30361414 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  2. a b M. Sagner i inni, Lifestyle medicine potential for reversing a world of chronic disease epidemics: from cell to community, „International Journal of Clinical Practice”, 68 (11), 2014, s. 1289–1292, DOI10.1111/ijcp.12509, ISSN 1742-1241 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  3. Lifestyle Medicine, Lifestyle Medicine Global Alliance, 19 kwietnia 2016 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  4. a b c Mohammad H. Forouzanfar i inni, Global, regional, and national comparative risk assessment of 79 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015, „The Lancet”, 388 (10053), 2016, s. 1659–1724, DOI10.1016/S0140-6736(16)31679-8, ISSN 0140-6736, PMID27733284, PMCIDPMC5388856 [dostęp 2019-09-27] (ang.).c?
  5. GBD Compare | IHME Viz Hub, vizhub.healthdata.org [dostęp 2019-09-27].
  6. a b Byung-Il Yeh, In Deok Kong, The Advent of Lifestyle Medicine, „Journal of Lifestyle Medicine”, 3 (1), 2013, s. 1–8, ISSN 2234-8549, PMID26064831, PMCIDPMC4390753 [dostęp 2019-09-25].
  7. James M. Rippe, Lifestyle medicine, wyd. 1, Blackwell Science, 1999, ISBN 1-4398-4542-5.
  8. Home, www.lifestylemedicine.org [dostęp 2019-09-25].
  9. The European Lifestyle Medicine Organization, eulm.org [dostęp 2019-09-25] (gr.).
  10. Lifestyle Medicine Global Alliance - About the Global Alliance, Lifestyle Medicine Global Alliance, 19 kwietnia 2016 [dostęp 2019-09-27] (ang.).
  11. Lifestyle Medicine: Tools for Promoting Healthy Change, Lifestyle Medicine: Tools for Promoting Healthy Change [dostęp 2019-09-27] (ang.).
  12. Residency Curriculum, lifestylemedicine.org [dostęp 2019-09-27].
  13. Lifestyle Medicine Education Collaborative – Integrating Lifestyle Medicine into Medical Education [dostęp 2019-09-27] (ang.).
  14. Lifestyle Medicine Certification, BSLM [dostęp 2019-09-27] (ang.).
  15. Daniel Śliż, Artur Mamcarz (red.), Medycyna stylu życia, Anna Adamska-Wełnicka i inni, wyd. 1, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018, ISBN 978-83-200-5513-9.
  16. Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia, Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia [dostęp 2019-09-30] (pol.).
  17. I Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, ncez.pl [dostęp 2019-09-25].
  18. STN WUM – SKN Medycyny Stylu Życia, www.stn.wum.edu.pl [dostęp 2019-09-25].
  19. Koła naukowe - STN - Studenckie Towarzystwo Naukowe, stn.ump.edu.pl [dostęp 2019-09-25].

Linki zewnętrzneEdytuj