Mergusrodzaj ptaka z podrodziny kaczek (Anatinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae).

Mergus[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – samica tracza chińskiego (M. squamatus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Mergini
Rodzaj Mergus
Typ nomenklatoryczny

Mergus castor Linnaeus, 1758 (= Mergus serrator Linnaeus, 1758)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej i Południowej oraz Eurazji[8].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 49–72 cm, rozpiętość skrzydeł 70–97 cm; masa ciała samców 700–2100 g, samic 600–1700 g[9].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Mergus: łac. mergus „rodzaj ptaka wodnego”, dalej nie zidentyfikowanego, wspomnianego przez Pliniusza, Terencjusza Warrona i poetę Horacego, od mergere „zanurzyć się”[10].
  • Serrator: epitet gatunkowy Mergus serrator Linnaeus, 1758[11]; średniowiecznołac. serrator, serratoris „pilarz”, od łac. serra „piła”[12]. Nowa nazwa dla Mergus.
  • Merganser: średniowiecznołac. Merganser „nurogęś”, od łac. mergus „rodzaj ptaka wodnego”, od mergere to „zanurzyć się”; anser, anseris „gęś” (por. epitet gatunkowy Mergus merganser Linnaeus, 1758)[13]. Gatunek typowy: Mergus merganser Linnaeus, 1758.
  • Prister: gr. πριστηρ pristēr, πριστηρος pristēros „tracz”, od πριω priō „piłować”[14]. Gatunek typowy: Anas brasiliensis J.F. Gmelin, 1789 (= Mergus octosetaceus Vieillot, 1817).
  • Prionochilus: gr. πριων priōn, πριονος prionos „piła”; χειλος kheilos „warga”[15]. Gatunek typowy: Prionochilus brasiliensis Bertoni, 1901 (= Mergus octosetaceus Vieillot, 1817).
  • Promergus: gr. προ pro „wcześniej, pokrewny”; rodzaj Mergus Linnaeus, 1758[16]. Gatunek typowy: Mergus australis Hombron & Jacquinot, 1841.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[17]:

PrzypisyEdytuj

  1. Mergus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C. Linnaeus: Systema Naturae per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 129. (łac.)
  3. M.J. Brisson: Ornithologie ou méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés. A laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms qu’ils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. Ouvrage enrichi de figures en taille-douce. T. 6. Parisii: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 230. (fr.)
  4. K.G.Ch. Storr: Alpenreise vom Jahre 1781. Cz. 1. Leipzig: Müller, 1784, s. 74. (niem.)
  5. F. Heine: Fam. Mergidae. W: F. Heine & A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1890, s. 350. (niem.)
  6. M.S. Bertoni: Aves nuevas del Paraguay. Continuación á Azara. Asunción: Talleres nacionales de H. Kraus, 1901, s. 8. (hiszp.)
  7. G.M. Mathews & T. Iredale. A Reference List of the Birds of New Zealand. „Ibis”. Series 10. 1, s. 410, 1913 (ang.). 
  8. F. Gill & D. Donsker: Screamers, ducks, geese & swans (ang.). IOC World Bird List: Version 8.1. [dostęp 2018-06-17].
  9. C. Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 625–626. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  10. Jobling 2018 ↓, s. Mergus.
  11. Jobling 2018 ↓, s. Serrator.
  12. Jobling 2018 ↓, s. serrator.
  13. Jobling 2018 ↓, s. Merganser.
  14. Jobling 2018 ↓, s. Prister.
  15. Jobling 2018 ↓, s. Prionochilus.
  16. Jobling 2018 ↓, s. Promergus.
  17. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Mergini Rafinesque, 1815 (wersja: 2017-12-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2018-06-17].
  18. BirdLife International, Mergus australis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2017-3 [dostęp 2018-06-17] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2018. [dostęp 2018-06-17]. (ang.)