Molenna w Gabowych Grądach

Molenna w Gabowych Grądachmolenna staroobrzędowców we wsi Gabowe Grądy w powiecie augustowskim. Świątynia miejscowej parafii Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego.

Molenna w Gabowych Grądach
Distinctive emblem for cultural property.svg 580 z dnia 10.03.1989[1]
molenna
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Miejscowość Gabowe Grądy
Wyznanie staroobrzędowcy
Kościół Wschodni Kościół Staroobrzędowy
Położenie na mapie gminy wiejskiej Augustów
Mapa konturowa gminy wiejskiej Augustów, na dole znajduje się punkt z opisem „Molenna w Gabowych Grądach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Molenna w Gabowych Grądach”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Molenna w Gabowych Grądach”
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa konturowa powiatu augustowskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Molenna w Gabowych Grądach”
Ziemia53°45′27,00″N 22°57′50,38″E/53,757500 22,963994
Strona internetowa

Staroobrzędowcy, którzy osiedlili się w Gabowych Grądach ok. 1867, należą do bezpopowców – nurtu prawosławia, który nie uznał reform patriarchy Nikona (poł. XVII w.) oraz duchownych wyświęcanych od tamtego czasu. W związku z tym molenna u bezpopowców nie jest, w przeciwieństwie do cerkwi, miejscem sprawowania eucharystii, którą może odprawiać tylko wyświęcony kapłan. W molennach odbywają się jedynie nabożeństwa prowadzone przez nastawnika, wybieranego spośród członków społeczności.

Obecna molenna w Gabowych Grądach powstała w 1948 na miejscu dwóch dawniejszych (poprzednia uległa zniszczeniu w czasie II wojny światowej). Orientowana świątynia ma konstrukcję drewnianą, umieszczoną na betonowym fundamencie. Wzniesiona jest na rzucie prostokąta, przykryta dwuspadowym dachem z blachy. Okna są prostokątne, zwieńczone niewielkim łukiem i otoczone ozdobnym obramowaniem. Z zewnątrz budynek jest oszalowany.

Od zachodu do molenny dobudowana jest trójkondygnacyjna dzwonnica, w jej przyziemiu znajduje się przedsionek i wejście z dwuskrzydłowymi drzwiami. Poszczególne kondygnacje zwężają się ku górze i oddzielone są daszkami okapowymi. Dzwonnica nakryta jest dachem namiotowym, zwieńczonym cebulastą kopułą z kulą i krzyżem.

Wewnątrz świątyni, w części wschodniej, wydzielony jest balustradą kliros (podwyższone miejsce przeznaczone dla nastawnika, prowadzącego nabożeństwa oraz jego pomocników i chóru). Ikony umieszczone są na półkach na ścianie wschodniej (w molennach nie ma ołtarza).

W 1989 molenna została wpisana do rejestru zabytków.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Gabowe Grądy – molenna. Dziedzictwo.ekai.pl. [dostęp 2011-04-11].
  • Molenny. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2011-04-11].
  • Philipponia – strona o polskich starowiercach. [dostęp 2011-04-11].
  • Eugeniusz Iwaniec: Osadnictwo staroobrzędowców w powiecie augustowskim. W: Studia i materiały do dziejów Pojezierza Augustowskiego. Białystok: Białostockie Towarzystwo Naukowe, 1967, s. 401–428, seria: Prace Białostockiego Towarzystwa Naukowego.