Wschodni Kościół Staroobrzędowy

związek wyznaniowy w Polsce

Wschodni Kościół Staroobrzędowy – niekanoniczny Kościół prawosławny zrzeszający gminy wyznaniowe bezpopowców na terenie Polski.

Wschodni Kościół Staroobrzędowy
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Prawosławie
   └ Staroobrzędowcy
     └ Bezpopowcy
Ustrój kościelny kongregacjonalno-synodalny
Obrządek bizantyjski
Siedziba Suwałki
Zwierzchnik
• tytuł zwierzchnika
Wacław Nowiczenko
Przewodniczący Naczelnej Rady
Organ ustawodawczy ogólnopolski sobór wyznawców
Zasięg geograficzny Polska
Strona internetowa

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego kościół liczył w 2018 roku 1260 wiernych (w tym 1232 w województwie podlaskim oraz 20 w województwie warmińsko-mazurskim)[2]. Do 2020 liczba członków wzrosła do 1402 osób[1]. W strukturach kościoła działają trzy parafie z trzema nastawnikami[1]. Najwięcej wiernych mieszka na Mazurach i na Suwalszczyźnie. Centrum religijne i siedziba władz tej denominacji znajduje się w Suwałkach. Zwierzchnikiem Kościoła jest Wacław Nowiczenko[3].

W 2013 ze Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego wyodrębniła się Staroprawosławna Cerkiew Staroobrzędowców.

HistoriaEdytuj

Osobny artykuł: Staroobrzędowcy.

Wschodni Kościół Staroobrzędowy jest Cerkwią wywodzącą się z tradycji ruchu staroobrzędowego. Był on efektem sprzeciwu części wiernych Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego wobec reformy liturgicznej patriarchy Nikona. Wierni ci oraz popierające ich duchowieństwo byli następnie poddawani prześladowaniom przez władze rosyjskie oraz hierarchię Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W związku z tym masowo uciekali z Rosji, także na ziemie I Rzeczypospolitej, gdzie pojawili się w pierwszej połowie XVIII w. Na początku dotarli w okolice Augustowa, Sejn i Suwałk. W XIX wieku osiedlali się też w okolicach Pisza, Wojnowa i Mrągowa[2].

Status prawny Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego w Polsce uregulowało rozporządzenie prezydenta o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchii duchownej z 22 marca 1928 r.[4][2]

Administracja KościołaEdytuj

Bezpopowcy tworzą w Polsce niezależne gminy wyznaniowe, pozostające ze sobą we wspólnocie doktrynalnej. Zwierzchnim organem trzech polskich gmin zrzeszonych we Wschodni Kościół Staroobrzędowy jest obradujący co pięć lat ogólnopolski Sobór, a organem wykonawczym – Naczelna Rada Staroobrzędowców. Wewnątrz gminy rządzą się suwerennie i niezależnie.

ParafieEdytuj

Kościół liczy trzy parafie, które obsługuje trzech nastawników[1][5]:

Każda parafia posiada własną molennę.

Diaspora zamieszkuje m.in. powiat sejneński i Mazury, gdzie o bogatej historii staroobrzędowców świadczą wiekowe cmentarze w takich miejscowościach jak m.in. Buda Ruska, Gałkowo, Iwanowo, Kadzidłowo, Ładne Pole, Onufryjewo, Osiniak-Piotrowo, Pogorzelec, Rosochaty Róg, Sztabinki, Głuszyn, Hołny Wolmera, Suwałki, czy Wierśnie.

Obiekty związane z kościołemEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Dominik Rozkrut, Mały Rocznik Statystyczny Polski, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2021, s. 119, ISSN 1640-3630.
  2. a b c Wyznania religijne w Polsce 2015–2018, Główny Urząd Statystyczny, s. 119.
  3. MSWiA, Wykaz kościołów i związków wyznaniowych działających na podstawie odrębnych ustaw [dostęp 2020-04-21].
  4. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej., isap.sejm.gov.pl [dostęp 2019-01-29].
  5. Struktura Kościoła Staroobrzędowców. staroobrzedowcy.com. [dostęp 2021-07-16].

Linki zewnętrzneEdytuj