Otwórz menu główne

Ślimaki nagoskrzelne to szeroko rozpowszechniony rząd ślimaków morskich, należący do podgromady tyłoskrzelnych. Są to pozbawione muszli ślimaki, słynące ze wspaniałych kolorów. Istnieje ponad 3000 znanych gatunków.

Nagoskrzelne
Ilustracja
Berghia coerulescens
Systematyka
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Gromada ślimaki
Podgromada Heterobranchia
Nadrząd Nudipleura
Nagoskrzelne (Nembrotha kubaryana) jedzą clavelina kolonii osłonic. Spożywają one również kłujące komórki meduz.
Nagoskrzelny ślimak w czarne plamki z północy Haiti
Chromodoris willani
Cieśnina Lembeh, Indonezja

Spis treści

BiologiaEdytuj

Postaci ciała nagoskrzelnych różnią się znacznie. Są to opisthobranchia, klad, który zrzuca muszle po stadium larwalnym.

W przeciwieństwie do większości innych ślimaków są obustronnie symetryczne. Zostały poddane wtórnemu skręcaniu. Większość gatunków ma u boku jadowite przydatki. Są one wykorzystywane do odstraszania drapieżników. Wiele z nich ma proste jelita i usta z tarką.

Nietypowo jak na mięczaki brakuje im wnęki na płaszcz. Ślimaki nagoskrzelne są hermafrodytami, a zatem mają zestaw narządów rozrodczych obojga płci, ale rzadko są w stanie zapłodnić się samodzielnie.

Większość ślimaków nagoskrzelnych jest mięsożerna. Niektóre żywią się gąbkami, inne polipami, inne mszywiołami, a niektóre jedzą inne ślimaki morskie, lub, w niektórych przypadkach, członków własnego gatunku. Inne grupy żywią się osłonkami, pąklami lub ukwiałami.

Nagoskrzelny zamieszkujący powierzchnię, Glaucus atlanticus, jest wyspecjalizowanym drapieżnikiem meduz, takim jak żeglarz portugalski. Drapieżny mięczak zasysa powietrze do żołądka, aby utrzymać się na powierzchni i przy użyciu swojej muskularnej stopy przylega do powierzchniowej błony. Jeśli znajdzie małą ofiarę, Glaucus po prostu otacza ją swymi wielkimi ustami, ale jeśli ofiara jest większa, mięczak odgryza macki, które zawierają najsilniejsze parzydełka. Podobnie jak wiele podobnych, Glaucus nie trawi parzydełek; zamiast tego używa ich, by się obronić, przepuszczając je z jelit do powierzchni jego skóry[1].

Kolory i obronaEdytuj

 
Flabellina pedata , ślimak nagoskrzelny z Timoru Wschodniego

Wśród tej grupy można znaleźć najbardziej kolorowe stworzenia na ziemi. W trakcie ewolucji ślimaki morskie straciły swoją skorupę i rozwinęły inne mechanizmy obronne. Ich anatomia może przypominać fakturę i kolor otaczających roślin, nadając im kamuflaż (crypsis). Wiele z nich ma intensywną i jasną kolorystykę, służącą jakozabarwienie ostrzegawcze.

Ślimaki nagoskrzelne, które żywią się stułbiopławami mogą przechowywać ich parzydełka w grzbietowej ścianie ciała[2]. Parzydełka wędrują przez przewód pokarmowy, nie uszkadzając ślimaka nagoskrzelnego. Następnie komórki są przenoszone w określone miejsca na tylnym ciele stwora. Nie jest jeszcze jasne, w jaki sposób ślimaki mogą chronić się przed parzydełkami, ale specjalne komórki z dużymi wakuolami prawdopodobnie odgrywają ważną rolę. Mogą również przejmować chloroplasty roślin i wykorzystywać je do przygotowywania żywności dla siebie.

Inną metodą ochrony jest uwalnianie śluzu ze skóry. Gdy okaz zostanie fizycznie podrażniony lub dotknięty przez inne stworzenie, automatycznie uwolni śluz.

TaksonomiaEdytuj

Taksonomia Nudibranchia jest nadal tematem badań. Obecnie nudibranchia dzieli się na dwie główne kategorie, dorid i aeolid/eolid : [3][4][5]

PrzypisyEdytuj

 
"Oszroniony" ślimak nagoskrzelny Dirona albolineata
  1. Piper, Ross 2007. Extraordinary animals: an encyclopedia of curious and unusual animals. Greenwood Press.
  2. Frick K. 2003. Predator suites and Flabellinid Nudibranch nematocyst complements in the Gulf of Maine. In: SF Norton (ed). Diving for Science. Proceedings of the American Academy of Underwater Sciences, 22nd Annual Scientific Diving Symposium. url=http://archive.rubicon-foundation.org/4744
  3. Hans Bertsch, Nudibranchs: Marine slugs with verve. Navanax inermis[..] is the bane of all nudibranchs, because it is one of the few known predators on this group of slugs. [...] Dorids mainly eat sponges, bryozoans and tunicates, whereas eolids principally eat cnidarians.
  4. What You Don't Know About Nudibranch Sea Slugs, marinelife.about.com [dostęp 2019-01-19].
  5. http://marinelife.about.com/od/invertebrates/tp/Facts-About-Nudibranchs.htm