Narodowe Centrum Badań Jądrowych

instytut badawczy

Narodowe Centrum Badań JądrowychNCBJ – (ang. National Centre for Nuclear Research) powstało 1 września 2011 r. z połączenia dwóch instytutów na mocy rozporządzenia Rady Ministrów[1]. Instytut Energii Atomowej został włączony w struktury Instytutu Problemów Jądrowych, tworząc największy instytut badawczy w Polsce, zatrudniający ponad 1000 pracowników.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych
Państwo  Polska
Siedziba Otwock-Świerk
Adres 05-400 Otwock-Świerk, ul. Andrzeja Sołtana 7
Data założenia 1 września 2011
Forma prawna jednostka badawczo-rozwojowa
Dyrektor prof. dr hab. inż. Krzysztof Kurek
Nr KRS 0000171393
Zatrudnienie ok. 1100
Położenie na mapie Otwocka
Mapa konturowa Otwocka, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Narodowe Centrum Badań Jądrowych”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Narodowe Centrum Badań Jądrowych”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Narodowe Centrum Badań Jądrowych”
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa konturowa powiatu otwockiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Narodowe Centrum Badań Jądrowych”
52°07′27,1200″N 21°20′21,1200″E/52,124200 21,339200
Strona internetowa

Główna siedziba Centrum mieści się w Świerku, dzielnicy Otwocka, 31 km od centrum Warszawy. W Świerku mieści się większość zakładów NCBJ, cztery są zlokalizowane w Warszawie i jeden częściowo w Warszawie i w Łodzi.

W skład NCBJ wchodzi 11 zakładów naukowych, 6 zakładów badawczo-rozwojowych, reaktor jądrowy Maria, dwa laboratoria nie posiadające statusu zakładów naukowych oraz zaplecze administracyjne i transportowe (Zakład Transportu Samochodowego Świerk). Prowadzą one badania w dziedzinach:

NCBJ uprawnione jest do prowadzenia studiów doktoranckich w zakresie fizyki doświadczalnej i teoretycznej oraz do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego w dziedzinie fizyki.

Dzięki projektowi z lat 2009-2015, sfinansowanemu w 85% przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i w 15% przez rządową dotację celową, powstało Centrum Informatyczne Świerk[2] wyposażone w superkomputer, który w końcu 2015 r. znalazł się na 155 miejscu na liście Top 500 najszybszych komputerów świata[3].

Częścią NCBJ jest Ośrodek Radioizotopów POLATOM[4] producent i dystrybutor preparatów izotopowych wykorzystywanych w medycynie, nauce, przemyśle i ochronie środowiska.

Co roku NCBJ odwiedza ok. 7–10 tys. osób[5] – głównie uczniowie, młodzież, studenci w ramach działalności edukacyjnej i dydaktycznej Centrum[6].

HistoriaEdytuj

Narodowe Centrum Badań Jądrowych sięga korzeniami Instytutu Badań Jądrowych, który został powołany do życia 4 czerwca 1955 r. W 1958 r. wyłączono ze struktury Instytutu oddział krakowski, który w 1960 r. stał się samodzielnym Instytutem Fizyki Jądrowej, a w 2003 r. został włączony w skład Polskiej Akademii Nauk. Po śmierci w 1959 r. organizatora i pierwszego dyrektora Instytutu Badań Jądrowych, prof. dr Andrzeja Sołtana, nazwa Instytutu została zmieniona na Instytut Badań Jądrowych im. Andrzeja Sołtana. 1 stycznia 1983 r., na mocy zarządzenia Prezesa Rady Ministrów[7], Instytut został podzielony na trzy nowe instytuty: Instytut Energii Atomowej, Instytut Problemów Jądrowych oraz Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, ten ostatni na bazie dotychczasowego ośrodka na Żeraniu. Ponowne połączenie dwóch pierwszych instytutów nastąpiło 1 września 2011 r.

W 1958 r. w Świerku oddano do użytku radziecki reaktor jądrowy EWA, a w ówczesnym krakowskim oddziale Instytutu pierwszy cyklotron U-120. W 1965 r. uruchomiono maszynę cyfrową GIER. W 1966 r. rozpoczęto budowę reaktora jądrowego Maria, który został uruchomiony w 1974 r. i pracuje do dziś. Również w 1974 r. zainstalowano maszynę cyfrową CYBER. Tymczasem w 1971 r. w ośrodku na warszawskim Żeraniu uruchomiono akcelerator elektronów LAE 13-9.

PrzypisyEdytuj

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie połączenia Instytutu Problemów Jądrowych imienia Andrzeja Sołtana oraz Instytutu Energii Atomowej POLATOM z dnia 5 sierpnia 2011, Dz.U. z 2011 r. nr 173, poz. 1032
  2. https://www.ncbj.gov.pl/ Centrum Informatyczne Świerk
  3. Superkomputer ze Świerku wśród najszybszych instalacji obliczeniowych świata.
  4. https://www.polatom.pl NARODOWE CENTRUM BADAŃ JĄDROWYCH, Ośrodek Radioizotopów POLATOM
  5. Polski reaktor pracuje bezpiecznie, Metro 9.04.2015
  6. Dział Edukacji i Szkoleń, NCBJ [dostęp 2020-02-06].
  7. Zarządzenie nr 31 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1982 r. w sprawie organizacji jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych atomistyki, M.P. z 1982 r. nr 32, poz. 279

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj