Otwórz menu główne

Nawałnik duży[3], nawałnik Leacha (Hydrobates leucorhous) – gatunek niewielkiego ptaka oceanicznego z rodziny nawałników (Hydrobatidae), zamieszkujący północny Atlantyk i północny Pacyfik. W Polsce pojawia się sporadycznie – do 2017 odnotowano 18 stwierdzeń na terenie kraju i wód przybrzeżnych[4].

Nawałnik duży
Hydrobates leucorhous[1]
(Vieillot, 1818)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina nawałniki
Rodzaj Hydrobates
Gatunek nawałnik duży
Synonimy
  • Oceanodroma leucorhoa (Vieillot, 1818)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Cechy gatunku 
Brak dymorfizmu płciowego. Ubarwienie ciemnobrązowe, pokrywy skrzydłowe szare, u nasady ogona sercowata biała plama. Ogon dość głęboko wcięty. Dziób i nogi ciemne.
Wymiary i masa ciała 
dł. ciała ok. 19–21,6 cm
rozpiętość skrzydeł 45,7–48 cm
waga ok. 42,5–51 g.
Biotop 
Otwarte morza i oceany.
Jajo
Lęgi 
Gnieździ się kolonijnie, na obszarze kolonii hałaśliwy, odzywa się pomrukami i wrzaskami. Gniazdo mieści się w norze, szczelinie skalnej lub opuszczonym budynku. W lęgu 1 białe jajo, inkubacja trwa 41–42 dni; wysiadują oba ptaki z pary. Młode stają się lotne po 63–70 dniach.
Zachowanie
Pożywienie stanowią skorupiaki planktonowe, małe ryby, mięczaki, głowonogi oraz niewielkie ilości oleju lub innych tłuszczów. Na obszarach lęgowych, odwiedzanych jedynie w nocy, towarzyski, poza tym przebywa samotnie.
Status i ochrona 
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2018 klasyfikuje nawałnika dużego jako gatunek narażony (VU, Vulnerable). W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[5].


Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oceanodroma leucorhoa, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-02-22]
  2. Hydrobates leucorhous. W: The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [on-line]. BirdLife International 2018. [dostęp 2019-09-03].
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: HYDROBATIDAE Mathews, 1912-13 (1865) - nawałniki - Northern storm-petrels (wersja: 2019-07-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-09-26].
  4. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 34. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)

BibliografiaEdytuj

  • D. Chandler, D. Couzens, E. Dunn, J. Elphic, R. Humme: Fakty o zwierzętach świata: Ptaki. Warszawa: MULTICO, 2008, s. 33. ISBN 978-83-7073-583-8.