Nieistniejące obiekty krakowskiego Rynku Głównego

Budowle kiedyś usytuowane na Rynku Głównym w Krakowie, dziś nieistniejące
Od lewej: Ratusz, Sukiennice, Wielka Waga, a za nią Mała Waga, Kościół Mariacki i Kościół św. Wojciecha (na obrazie Michała Stachowicza)
Od lewej: Sukiennice, Spichlerz, Wieża ratuszowa, Wielka Waga, Kościół św. Wojciecha (na obrazie Franciszka Smuglewicza)
Od lewej: Kościół Mariacki i Sukiennice z Syndykówką i domem Oszackich z kramami (mal. Marcin Zaleski, ze zbiorów MHMK)
Cmentarzysko z XI – XII wieku w Podziemiach Rynku (fotografia z 2010)
Gotyckie Sukiennice istniejące do 1555

Byłe obiekty krakowskiego Rynku Głównego – budynki, budowle i inne obiekty, których już nie ma na krakowskim rynku, głównie ze względu na podjęte w XIX wieku decyzje o ich wyburzeniu. Powstawały one i ulegały przeobrażeniom w toku rozwoju Krakowa, przym czym istotne dla ich rozwoju były następujące okresy:

  • XI – XIII wiek – okres przedlokacyjny
  • XIII – XIV wiek – wczesnolokacyjny okres drewniany
  • XIV – XVIII wiek – lokacyjny okres murowany
  • XIX – XX wiek – przeobrażenia, wyburzenia, współczesna renowacja

Rynek Krakowski, dziś po XIX-wiecznych wyburzeniach prawie pusty, zajmowały pierwotnie liczne budowle służące gospodarce i władzom miejskim, takie jak wagi miejskie, kramy i ławy, jatki i budy, topnie kruszców, postrzygalnie, ratusz[1], ale także zachowane do dzisiaj sukiennice, wieża ratuszowa.

Kalendarium wyburzeniowo-rozbiórkoweEdytuj

Rzeczpospolita Obojga Narodów (do 1795)Edytuj

Zabór austriacki (1795–1807)Edytuj

Księstwo Warszawskie (1807–1815)Edytuj

  • 1810 – obsadzanie drzew

Wolne Miasto Kraków (1815–1846)Edytuj

Wielkie Księstwo Krakowskie (1846–1918)Edytuj

Po odzyskaniu niepodległości (od 1918)Edytuj

  • 1946 – wyburzenie neogotyckiego odwachu

PrzypisyEdytuj

  1. Kraków – zespół miejski, [w:] Encyklopedia Powszechna PWN, CD-R, wersja 1.0, PWN, 2005.

BibliografiaEdytuj

  • W. Komorkowski, M. Motak, Rynek Główny, [w:] Encyklopedia Krakowa, Warszawa – Kraków: PWN, 2000, s. 861–865.
  • Dariusz Niemiec, Średniowieczny rynek krakowski, „Alma Mater”, 109, grudzień 2008, s. 84–90.