Otwórz menu główne

Nowogwinejka (Salvadorina waigiuensis) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), którego pierwotne występowanie ogranicza się do Nowej Gwinei. Jedyny przedstawiciel rodzaju Salvadorina[5][6].

Nowogwinejka
Salvadorina waigiuensis[1]
Rothschild & Hartert, 1894
Nowogwinejka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Rodzaj Salvadorina[2]
Rothschild & Hartert, 1894
Gatunek nowogwinejka
Synonimy
  • Anas waigiuensis (Rothschild & Hartert, 1894)[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Początkowo uważano, że gatunek należy do plemienia piżmówek, parafiletycznej grupy gatunków, które systematycznie są bliskie kaczkom i rodzajowi Tadorna. Po rozbiciu plemienia piżmówek tymczasowo umieszczono go w podrodzinie kaczek i rodzaju Anas. Następnie stworzono oddzielną nazwę rodzajową i przeniesiono do podrodziny Tadorninae do której należą zbrojówki i krzywonosy, ptaków wodnych podlegających zbieżnej adaptacji (na zasadzie konwergencji) do ekosystemów górskich strumieni. Wszystkie lub większość tych gatunków mogła w istocie pochodzić od linii ptaków wodnych, które przetrwały proces radiacji (tworzenia się nowych gatunków) na dawnym prakontynencie Gondwany (Sraml et al. 1996).

CharakterystykaEdytuj

Nowogwinejka ma ciemnobrązową głowę i szyję, a jej upierzenie jest pręgowane i bogate w ciemnobrązowe plamki na białym tle. Nogi mają pomarańczową barwę, a dziób żółtą.

ŚrodowiskoEdytuj

To skryty mieszkaniec strumieni o wartkim nurcie oraz jezior typu alpejskiego leżących od 500 do 3.700 metrów n.p.m. w górach. To jeden z zaledwie czterech gatunków ptaków wodnych, które przystosowały się do życia nad szybko płynącymi rzekami, pozostałe to zbrojówki, krzywonosy i kamieniuszki.

To jedyny endemiczny gatunek kaczki na wyspie Nowej Gwinei. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów IUCN uznała nowogwinejkę za gatunek o stosunkowo wysokim ryzyku wymarcia. Jej populacja ogólna może bowiem ulegać stopniowemu zanikowi. Angielska nazwa ptaka, Salvadori's Teal, jest uczczeniem włoskiego badacza historii naturalnej Tommaso Salvadori.

ZachowanieEdytuj

Nowogwinejka jest wszystkożerna. Swoje gniazdo lokuje w pobliżu wody. W porze suchej składa w nim od 2 do 4 jaj.

PrzypisyEdytuj

  1. Salvadorina waigiuensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Salvadorina, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2011-04-02]
  3. Anas waigiuensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2013-11-10]
  4. BirdLife International 2013, Salvadorina waigiuensis [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.1 [dostęp 2015-06-18] (ang.).
  5. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Rodzina: Anatidae Leach, 1820 - kaczkowate - Ducks, Geese, Swans (wersja: 2015-02-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-06-18].
  6. Frank Gill, David Donsker: Screamers, ducks, geese & swans (ang.). IOC World Bird List: Version 5.2. [dostęp 2015-06-18].

BibliografiaEdytuj

  • Beehler, Bruce M., Pratt, Thane K. & Zimmerman, Dale A. (1986): Birds of New Guinea. Princeton University Press, New Jersey. ISBN 0-691-02394-8.
  • Jared M. Diamond. AviBirds of the Eastern Highlands of New Guinea. „Publications of the Nuttall Ornithological Club”. 12, s. 1-438, 1972 (ang.). 
  • J. Kear. Salvadori's Duck of New Guinea. „Wildfowl”. 26. s. 104-111 (ang.). 
  • M. Sraml, L. Christidis, S. Easteal, P. Horn, C. Collet. Molecular Relationships Within Australasian Waterfowl (Anseriformes). „Australian Journal of Zoology”. 44 (1), s. 47-58, 1996. DOI: 10.1071/ZO9960047 (ang.). 

Linki zewnętrzneEdytuj