Nowy cmentarz żydowski w Lublinie

Nowy cmentarz żydowski w Lubliniekirkut znajdujący się w Lublinie, w przy ulicy Walecznych[2]. Cmentarz zajmuje powierzchnię 8,6 ha, znajduje się na nim około 50 nagrobków.

Nowy cmentarz żydowski
w Lublinie
Obiekt zabytkowy nr rej. A/983 z 11 grudnia 1989[1]
Ilustracja
Epitafia na nowym cmentarzu żydowskim w Lublinie (2011)
Państwo  Polska
Miejscowość Lublin
Adres ul. Walecznych / Unicka
Typ cmentarza wyznaniowy
Wyznanie judaizm
Stan cmentarza czynny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowy cmentarz żydowski w Lublinie
Nowy cmentarz żydowski
w Lublinie
Ziemia51°15′31,0″N 22°34′46,6″E/51,258600 22,579600

HistoriaEdytuj

Nowy cmentarz żydowski w Lublinie
 
Wejście główne
 
Symboliczne groby
 
Groby
 
Groby
 
Macewy

Nowy cmentarz żydowski został założony w 1829 roku. W czasach I wojny światowej powstał tutaj żydowski cmentarz wojenny. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali cmentarz, po którym pozostał jedynie pusty plac, część muru i dwa zniszczone ohele. Użyli macewy do utwardzenia tzw. Czarnej Drogi w obozie koncentracyjnym Majdanek.

Po zakończeniu wojny, ówczesne władze miasta wydały zezwolenie na budowę drogi przez środek cmentarza. W ten sposób obszar został podzielony na dwa place o powierzchni 3,5 ha każdy. Pod koniec lat 80. cmentarz objęła opieką Fundacja Sary i Manfreda Frenklów. W 1989 roku nastąpiło wpisanie obiektu do rejestru zabytków.

Na powierzchni 8,6 ha znajduje się około 50 nagrobków, w tym wiele współczesnych. Wydzielona część cmentarza jest cały czas czynna i używana przez lubelską gminę żydowską.

Na cmentarzu znajduje się Izba Pamięci połączona z małą czynną bożnicą, w której modły odbywają się kilka razy do roku podczas przyjazdów grup żydowskich z Izraela i USA.

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 2019-12-31. s. 66. [dostęp 2020-01-14].
  2. Burchard podaje ponadto, iż istniał założony w 1918 cmentarz żydowski przy dawnej ulicy Lenina, obecnej Andersa. Cmentarz ten miał zostać po wojnie zamieniony w skwer. Należy przy tym zauważyć, że mapa WIG wskazuje, iż cmentarz był podzielony wzdłuż osi północ południe na dwie części. Powojenna ulica Lenina podzieliła teren cmentarza wzdłuż osi wschód zachód. Być może istnienie kwatery z czasów I wojny światowej zmyliło Burcharda? Należy też zauważyć, iż mapa WIG wskazuje istnienie w północno-zachodnim rogu skrzyżowania ulic Walecznych i Unickiej cmentarza chrześcijańskiego. Obecnie w tym miejscu faktycznie teren zielony.

BibliografiaEdytuj

  • Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 163-164.
  • Mapa WIG Lublin Północ Pas 43 Słup 35 Warszawa 1936

Linki zewnętrzneEdytuj