Nurzec-Stacja

wieś w województwie podlaskim

Nurzec-Stacja (białorus. Нурэц-Станцыя, Nurec-Stancyja) – osada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja[2][3].

Artykuł 52°27′47″N 23°5′14″E
- błąd 38 m
WD 52°27'0.0"N, 23°4'59.9"E
- błąd 14 m
Odległość 1559 m
Nurzec-Stacja
osada
Ilustracja
Stacja kolejowa w Nurcu
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat siemiatycki
Gmina Nurzec-Stacja
Liczba ludności (2006) 2000
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 17-330[1]
Tablice rejestracyjne BSI
SIMC 0037894[2]
Położenie na mapie gminy Nurzec-Stacja
Mapa lokalizacyjna gminy Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Położenie na mapie powiatu siemiatyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu siemiatyckiego
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Ziemia52°27′47″N 23°05′14″E/52,463056 23,087222
Strona internetowa

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Nurzec-Stacja, rzymskokatolickiej parafii Matki Bożej Częstochowskiej oraz Nadleśnictwa Nurzec. Znajduje się tu stacja kolejowa Nurzec.

Kościół parafialny pw. Matki Bożej Częstochowskiej

HistoriaEdytuj

Zaczątkiem miejscowości była osada robotników pracujących przy budowie linii kolejowej Białystok–Siedlce w 1904 roku.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku osadę zamieszkiwało 156 osób, wśród których 81 było wyznania rzymskokatolickiego, 30 prawosławnego, 7 ewangelickiego a 38 mojżeszowego. Jednocześnie 91 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 26 białoruską, 1 niemiecką a 38 żydowską. Było tu 16 budynków mieszkalnych[4].

W sierpniu 1942 Niemcy utworzyli w Nurcu getto dla ludności żydowskiej[5]. Mieszkało w nim ok. 250 osób[5]. Getto zostało zlikwidowane na początku listopada 1942, a jego mieszkańców wywieziono do getta w Kleszczelach[5].

W czasie okupacji niemieckiej Armia Krajowa przeprowadziła tutaj akcję mającą na celu uwolnienie Żydów transportowanych koleją do obozu zagłady w Treblince. Wydarzenie to opisuje relacja zawarta w książce:Zagłada Żydów (1939–1945) (wydanie II poprawione i poszerzone, oprac. Julian Grzesik, Lublin 2008): "W grudniu 1942 r. patrol AK dowodzony przez sierżanta „Sępa" (Kazimierz Wyszyński) zatrzymał pod Nurcem na wschód od Siemiatycz pociąg wiozący Żydów transportowanych z Wilna do Treblinki. Ci nie chcieli opuścić wagonów. Partyzanci trzymając w szachu litewskich konwojentów, którzy zabarykadowali się w swym wagonie, tłumaczyli Żydom, że jadą na pewną śmierć. W odpowiedzi usłyszeli, że jadą nie na śmierć, lecz do pracy, bo kazano im zabrać potrzebne do niej narzędzia."[6]

Rozwój miejscowości związany był z uruchomieniem tartaków i kaflarni działających w okresie międzywojennym i powojennym. Tartak w Nurcu-Stacji do 1994 roku zaliczano do największych w rejonie nadbużańskim.

ZabytkiEdytuj

  • dworzec kolejowy, XIX/XX, nr rej.:A-59 z 27.08.2003
  • wieża ciśnień, nr rej.:A-59 z 27.08.2003[7].
 
Zabytkowa wieża ciśnień obok dworca w Nurcu-Stacji


Zobacz teżEdytuj

  • inne miejscowości o nazwie Nurzec

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 837 [dostęp 2020-12-28] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 23.
  5. a b c Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939–1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 343. ISBN 83-01-00065-1.
  6. Podlascy Żydzi - Nurzec-Stacja. Próba odbicia więźniów z pociągu w Nurcu-Stacji. nawschodzie.pl. [dostęp 2016-08-04].
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2020-09-30. s. 60. [dostęp 2012-01-23].

Linki zewnętrzneEdytuj