Otwórz menu główne

PWS-24 — pierwszy seryjnie produkowany samolot pasażerski polskiej konstrukcji wprowadzony do eksploatacji przez PLL LOT, skonstruowany w latach 1930-1931 przez inż. S. Cywińskiego z wytwórni PWS na bazie PWS-21bis. Był to 6-miejscowy samolot pocztowo-komunikacyjny (4 pasażerów, 2 członków załogi) do obsługi linii krajowych, z czasem przystosowany także do zastosowań aerofotogrametrycznych. Pozostał jedynym seryjnie produkowanym polskim samolotem pasażerskim.

PWS-24
PWS-24 w barwach LOT
PWS-24 w barwach LOT
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent PWS
Typ samolot pasażerski
Konstrukcja górnopłat o konstrukcji mieszanej, podwozie klasyczne – stałe
Załoga 2
Historia
Data oblotu 1931
Lata produkcji 19331935
Wycofanie ze służby 1939
Dane techniczne
Napęd 1 silnik gwiazdowy, 9-cylindrowy Skoda Wright Whirlwind J5 (PWS-24)
lub
Pratt-Whitney Wasp Junior TB (PWS-24bis)
Moc 220 KM (162 kW) (PWS-24)
400 KM (294 kW) (PWS-24bis)
Wymiary
Rozpiętość 15,00 m
Długość 9,65 m
Wysokość 2,95 m
Powierzchnia nośna 31,75 m²
Masa
Własna 1 245 kg (PWS-24)
1 220 kg (PWS-24bis)
Startowa 1 867 kg (PWS-24)
2 000 kg (PWS-24bis)
Osiągi
Prędkość maks. 185 km/h (PWS-24)
225 km/h (PWS-24bis)
Prędkość minimalna 85 km/h (PWS-24)
90 km/h (PWS-24bis)
Prędkość wznoszenia 2,1 m/s (PWS-24)
4,2 m/s (PWS-24bis)
Pułap 3 330 m (PWS-24)
5 000 m (PWS-24bis)
Zasięg 750 km (PWS-24)
700 km (PWS-24bis)
Dane operacyjne
Liczba miejsc
4
Użytkownicy
Polska
Rzuty
Rzuty samolotu

Spis treści

HistoriaEdytuj

Prototyp o nr rej. SP-AGR oblatany został w sierpniu 1931 roku i po próbach został zmodyfikowany. W kwietniu 1932 roku przeszedł próby w PLL LOT i wygrał konkurs na następcę Junkersa F-13, wygrywając z Lublinem R-XVI. Koszt budowy samolotu seryjnego wynosił ok. 90.000 zł[a]. Zamówienie złożone zostało w 1933 roku na 5 egzemplarzy SP-AJF, SP-AJG, SP-AJH, SP-AJJ, SP-AJK ("Filip", "Gienek", "Hipek", "Jacek" i "Kazik"). Samoloty SP-AGR, SP-AJF i SP-AJJ w połowie 1933 roku przerobione zostały na aerofotogrametryczne.

Samoloty pierwszej serii wycofane zostały z użycia w 1936 roku, z wyjątkiem SP-AJJ wycofanego w 1938 roku.

W 1932 roku prototyp został wyposażony w silnik Lorraine Algol, o mocy 220 kW (300 KM), a w 1934 roku Pratt & Whitney Wasp Junior, o mocy 294 kW (400 KM), co dało początek wersji PWS-24 bis. Wersja ta zamówiona została przez PLL LOT w kolejnych 5 egzemplarzach i w 1935 roku odebrano samoloty oznaczone SP-AMN, SP-AMO, SP-AMP, SP- AMR i SP-AMS. Jeden z samolotów z poprzedniej serii SP-AJH został też przerobiony do wersji PWS-24 bis z nowym oznaczeniem SP-ASY.

Samolot PWS-24 bis nr SP-AMR w 1935 roku odstąpiono wojsku, SP-AMO w 1936 roku zakupiła Liga Morska i Kolonialna, SP-AMN wycofano z użycia w 1937 roku, a SP-AMP i SP-AMS przerobiono na aerofotogrametryczne w 1936 roku. SP-AMR rozbił się we wrześniu 1939 roku niedaleko Brześcia nad Bugiem. SP-AMS został ewakuowany do Rumunii i internowany, a w lutym 1940 przejęty przez rząd Rumunii i używany zgodnie z przeznaczeniem jako fotogrametryczny przez linie LARES, do czasu skasowania po wypadku z datą 8 września 1940[1].

UwagiEdytuj

  1. Koszt budowy 5 sztuk, zarówno PWS-24, jak i PWS-24bis, określano jako 450.000 zł. Mazur 2016 ↓, s. 13-16

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Andrzej Glass Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939 wyd. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1977
  • Wojciech Mazur: Samoloty komunikacyjne PLL LOT. T. 81. Edipresse Polska S.A., 2016, seria: Wielki Leksykon Uzbrojenia. Wrzesień 1939. ISBN 978-83-7945-055-8.

Linki zewnętrzneEdytuj