Parafia Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie

parafia prawosławna w diecezji łódzko-poznańskiej

Parafia Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicyparafia prawosławna w Krakowie, w dekanacie Kraków diecezji łódzko-poznańskiej.

Parafia prawosławna
Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy
Ilustracja
Cerkiew prawosławna przy ulicy Szpitalnej
Państwo

 Polska

Siedziba

KrakówStare Miasto

Adres

ul. Szpitalna 24
31-024 Kraków

Data powołania

1918

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny

Diecezja

łódzko-poznańska

Dekanat

Kraków

Cerkiew

Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy

Filie

punkt duszpasterski w Zakopanem

Proboszcz

ks. prot. mgr Jarosław Antosiuk

Wezwanie

Zaśnięcia Bogurodzicy

Wspomnienie liturgiczne

15/28 sierpnia

Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa konturowa Starego Miasta w Krakowie, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Siedziba parafii Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Siedziba parafii Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Siedziba parafii Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy”
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Siedziba parafii Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy”
Ziemia50°03′47,1″N 19°56′28,1″E/50,063083 19,941139
Strona internetowa

Na terenie parafii funkcjonuje 1 cerkiew:

HistoriaEdytuj

Parafia powstała w 1918. W okresie międzywojennym była to placówka wojskowa. Na cerkiew zaadaptowano budynek dawnej ujeżdżalni koni w koszarach przy ulicy Lubicz. Od 1922 parafia należała (jako jedyna) do dekanatu krakowskiego, który wszedł w skład diecezji warszawsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

W 1927 cerkiew przeniesiono do „Wielkiej Sali” koszar przy Placu Na Groblach. We wnętrzu umieszczono ikonostas sprowadzony ze zlikwidowanej cerkwi w Miechowie, który następnie uzupełniono ikonami (zarówno zabytkowymi, jak i nowo napisanymi). W czasie II wojny światowej hitlerowcy eksmitowali cerkiew z koszar.

W 1940 kolejną świątynię parafialną urządzono w dawnej synagodze Ahawat Raim (wykorzystywanej przez okupantów niemieckich jako stolarnia) przy ulicy Szpitalnej. Budynek został przystosowany do potrzeb liturgii prawosławnej i konsekrowany jako cerkiew Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy Maryi. W latach 1940–1945 Kraków był oficjalną rezydencją biskupa krakowskiego i łemkowskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w Generalnej Guberni.

W 1948 parafia (wraz z całym dekanatem krakowskim) weszła w skład diecezji łódzko-poznańskiej. W tym samym roku wspólnota zyskała stałego proboszcza.

Pod koniec lat 60. XX w. rozpoczęto generalny remont i przebudowę świątyni, przy znacznej pomocy finansowej ze strony państwa. Prace trwały do 1984. W tym czasie cerkiew wyposażono w nowy ikonostas, autorstwa prof. Jerzego Nowosielskiego. Po zakończeniu remontu cerkiew została ponownie konsekrowana.

Pod koniec lat 90. wykonano (pod kierunkiem Jerzego Nowosielskiego) polichromie w refektarzu cerkwi.

10 stycznia 2014 dekretem arcybiskupa łódzkiego i poznańskiego Szymona otwarto przy krakowskiej parafii Diecezjalne Biuro Pielgrzymkowe, organizujące wyjazdy do prawosławnych sanktuariów[1].

Od marca 2022 r. parafia posiada kwaterę na cmentarzu komunalnym w Podgórkach Tynieckich[2].

Filia w ZakopanemEdytuj

Od 2005 duchowny z krakowskiej parafii odprawia w dniu 7 stycznia (Boże Narodzenie według starego stylu) nabożeństwo prawosławne w Zakopanem (w rzymskokatolickim „starym kościółku” przy ulicy Kościeliskiej). Od 2019 r. w mieście działa stały prawosławny punkt duszpasterski[3]. Nabożeństwa były celebrowane w rzymskokatolickiej kaplicy Najświętszego Serca Jezusa na Jaszczurówce w ostatnią sobotę każdego miesiąca[4]. Od marca 2022 r., w związku z przebywaniem wielu uchodźców z Ukrainy w województwie małopolskim, nabożeństwa są odprawiane w „starym kościółku” w co drugą niedzielę[5].

Wykaz proboszczówEdytuj

  • 1948–1950 – ks. Aleksander Surwiłło
  • 1950–1962 – ks. Aleksander Czubuk-Podolski
  • 1962 – ks. Mikołaj Ościanko
  • 1962–1985 – ks. Eugeniusz Lachocki
  • 1985–2004 – ks. Witold Maksymowicz
  • od 2004 – ks. Jarosław Antosiuk

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Paweł Krysa: W Krakowie powstało Diecezjalne Biuro Pielgrzymkowe. cerkiew.pl, 22 stycznia 2014. [dostęp 2021-04-25].
  2. ks. Jarosław Antosiuk: Powstała Prawosławna Kwatera na Cmentarzu w Krakowie. diecezjalp.cerkiew.pl, 29 marca 2022. [dostęp 2022-03-30].
  3. ks. Jarosław Antosiuk: Prawosławne nabożeństwa w Zakopanem. orthodox.p, 17 maja 2019. [dostęp 2019-05-18].
  4. ks. Marcin Bielawski: Zakopane – Liturgia Święta. diecezjalp.cerkiew.pl, 31 października 2019. [dostęp 2019-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-05)].
  5. o. Dionizy (Awksietijuk): Ważna informacja, Zakopane. diecezjalp.cerkiew, 20 marca 2022. [dostęp 2022-03-21].

BibliografiaEdytuj

  • Kalendarz Prawosławny 2013, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, s. 228
  • Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012

Linki zewnętrzneEdytuj