Otwórz menu główne

Per Nørgård

duński kompozytor

Per Nørgård (ur. 13 lipca 1932 w Gentofte) – duński kompozytor i teoretyk muzyki.

Per Nørgård
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 lipca 1932
Gentofte
Pochodzenie duńskie
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, teoretyk muzyki
Strona internetowa

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Od siedemnastego roku życia uczył się prywatnie u Vagna Holmboego[1]. W latach 1952–1955 kształcił się w Duńskiej Królewskiej Akademii Muzycznej pod kierunkiem Vagna Holmboego i Finna Høffdinga. Następnie w latach 1955–1957 studiował u Nadii Boulanger w Paryżu[2][1].

W latach 1958–1960 był wykładowcą w Fyenske Musikkonservatorium w Kopenhadze i w Duńskiej Królewskiej Akademii Muzycznej[2][1]. Od 1964 wykładał w Det Jyske Musikkonservatorium w Aarhus, w ramach którego utworzył liczącą się klasę kompozycji, przyciągającą młodą generację duńskich kompozytorów, taki jak Hans Abrahamsen, Henrik Ehland Rasmussen i Bent Sørensen.

W 1994 Nørgård przeszedł na emeryturę[1].

Twórczość kompozytorskaEdytuj

 
Seria nieskończoności (Uendelighedsrækken) G-dur; pierwsze 32 takty

Od lat 60. analizował techniki modernistyczne stosowane w Europie, skupiając się zwłaszcza na serializmie. W 1975 ostatecznie opracował własną technikę kompozycyjną, którą nazwał serią nieskończoności (dun. Uendelighedsrækken)[1]. „Seria nieskończoności jest rodzajem hierarchicznej struktury zbliżonej do fraktalu, w której utwór rozwija się z niewielkiego motywu «odradzającego» się następnie w głębszych warstwach”[3].

W latach 80. zafascynował się pracami cierpiącego na schizofrenię malarza Adolfa Wölfliego, przedstawiciela art brut z I połowy XX wieku. Ta fascynacja na pewien czas zmieniła jego styl, w którym zaczęła dominować niemal ekspresjonistyczna skłonność do emocjonalnych skrajności, które znalazły wyraz w jego IV symfonii[1][3].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

  • 1961 – laureat Międzynarodowego Konkursu Fundacji „Gaudeamus”[2]
  • 1974 – Nordic Council Music Prize (Dania, Islandia, Nowergia, Szwecja, Finlandia)[2]
  • 1991 – Nagroda Fundacji Muzycznej Léonie Sonning (Dania)
  • 2000 – Nagroda Kompozytorska Wilhelma Hansena[3]

Wybrane kompozycjeEdytuj

(na podstawie materiałów źródłowych[1][3])

SymfonieEdytuj

  • I symfonia Sinfonia austera (1953–1955)
  • II symfonia (1970)
  • III symfonia (1972–75)
  • IV symfonia Indian Rose Garden and Chinese Witch's Lake (1981)
  • V symfonia (1990)
  • VI symfonia At the End of the Day (1998–1999)
  • VII symfonia (2006)
  • VIII symfonia (2011)

KoncertyEdytuj

  • Koncert na akordeon Recall (1968)
  • I koncert wiolonczelowy Between (1985)
  • II koncert wiolonczelowy Momentum (2009)
  • I koncert na harfę King, Queen and Ace (1988/2012)
  • II koncert na harfę through thorns... (2003)
  • Koncert fortepianowy Koncert in due tempi (1994–1995)
  • I koncert na perkusję For a Change (1983)
  • II koncert na perkusję Bach to the Future (1997/2010)
  • I koncert na altówkę Remembering Child (1986)
  • I koncert skrzypcowy Helle Nacht (1986–1987)
  • II koncert skrzypcowy Borderlines (2002)

OperyEdytuj

  • Labyrinten (1963)
  • Gilgamesh (1972)
  • Siddharta (1974–1979)
  • Der Göttliche Tivoli (The Divine Circus), wg Adolfa Wölfliego (1982)
  • Orfeus: Den uendelige sang (1988)
  • Nuit des Hommes, wg Apollinaire’a (1996)

Utwory kameralne i instrumentalneEdytuj

  • 8 kwartetów smyczkowych, w tym VII kwartet Night Descendin (1997)
  • Aspects of Leaving na orkiestrę kameralną (1997)
  • Håndslag na perkusję i orkiestrę kameralną (2000)
  • Delta na saksofon, altówkę i wiolonczelę (2005)
  • Lysning na orkiestrę smyczkową (2006)
  • Snip Snap na orkiestrę kameralną (2006)
  • Tæt PætEn Lys Time na perkusję (2008)
  • Trio Breve na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2012)
  • Remembering Child na altówkę (lub wiolonczelę) i orkiestrę kameralną (1986/2013)
  • Orgelbogen: 17 præludier og koralfantasier na organy (1955–2015)
  • Arabesque na perkusję (2011)
  • Cantica Concertante na wiolonczelę solo i orkiestrę kameralną (2012)

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Anderson 2004 ↓.
  2. a b c d Chodkowski 1995 ↓, s. 614.
  3. a b c d Nørgård, Per (pol.). W: Warszawska Jesień Art [on-line]. [dostęp 2018-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-08)].

BibliografiaEdytuj

  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  • Julian Anderson: Nørgård, Per. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. N. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)

Linki zewnętrzneEdytuj