Otwórz menu główne

Petryków (białorus. Петрыкаў) − miasto na Białorusi w obwodzie homelskim. Stolica administracyjna rejonu petrykowskiego, położone na lewym brzegu Prypeci. 10,5 tys. mieszkańców (2010).

Petryków
Петрыкаў
Ilustracja
Budynek administracji (2011).
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód Coat of arms of Homyel Voblast.svg homelski
Wysokość 138 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

10 500[1]
Nr kierunkowy 2350
Kod pocztowy 247940
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Petryków
Petryków
Ziemia52°08′N 28°30′E/52,133333 28,500000
Portal Portal Białoruś

HistoriaEdytuj

 
Petryków (1918).

Wg legendy miasto założone zostało na początku X wieku przez jaćwieskiego księcia Petryka. Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych pochodzi z 1523 roku (według innego źródła jeszcze z XV w.[2]), określając je jako miasteczko w księstwie słuckim Wielkiego Księstwa Litewskiego, stanowiące własność Olelkowiczów. W pierwszej połowie XVI wieku książę Jerzy Olelkowicz zbudował tu zamek, który został zniszczony w latach 1534-1537 w czasie walk Wielkiego Księstwa Litewskiego z Państwem Moskiewskim[2]. Petryków był ważnym ośrodkiem religijnym w prawosławnej eparchii turowsko-pińskiej. Mieściła się w nim siedziba dekanatu, w XVI w. funkcjonowały cerkwie św. Mikołaja, Opieki Matki Bożej, a być może także Zmartwychwstania Pańskiego[2], natomiast w najbliższej okolicy miasta istniał ośrodek prawosławnego życia pustelniczego - Pustelnia Hoholicka[3].

W latach 1595-1596 miasteczko było dwukrotnie zdobyte przez oddziały Semena Nalewajki. Podczas powstania Chmielnickiego było jedną z baz powstańców, z której broń trafiała do sąsiednich białoruskich miast.

Od wieku XVIII do 1917 roku miasto należało do Chodkiewiczów. 16 października 1776 roku Chodkiewiczowie otrzymali od króla polskiego i wielkiego księcia litewskiego Stanisława Augusta Poniatowskiego zezwolenie na dwukrotną w ciągu roku organizację w mieście wielkich jarmarków: na święto proroka Eliasza (20 lipca zgodnie z kalendarzem gregoriańskim) oraz na święto Opieki Matki Boskiej (1 października zgodnie z kalendarzem juliańskim).

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w hrabstwie petrykowskim w powiecie mozyrskim województwa mińskiego[4].

Po II rozbiorze Polski w 1793 miasto weszło w skład Imperium Rosyjskiego jako centrum wołosti w powiecie mozyrskim guberni mińskiej. W 1897 w mieście było około 400 domostw, 5,5 tysiąca mieszkańców, 2 szkoły, szpital, 2 cerkwie i kościół. Do 1812 istniała stacja pocztowa na trasie pocztowej Mozyrz-Dawidgródek.

Od lutego do grudnia 1916 miasto okupowane było przez wojska niemieckie. W grudniu 1917 ustanowiona zostaje władza radziecka, a miasto wchodzi w skład Białoruskiej SRR.

Od marca do grudnia 1918 wojska niemieckie ponownie okupują miasto. W okresie od kwietnia do czerwca 1920 pod kontrolą wojsk polskich. Od 17 lipca 1924 miejscowość stała się centrum rejonu petrykowskiego w składzie okręgu mozyrskiego. W 1925 roku otrzymuje status miasta. Funkcjonował tu artel zajmujący się budową barek. Od 15 stycznia 1938 centrum rejonu petrykowskiego w obwodzie poleskim. Przed wybuchem II wojny światowej zamieszkiwało tu 5,8 tys. osób. W czasie wojny hitlerowcy zgładzili około 1,2 tys mieszkańców rejonu. Miasto wyzwolone zostało 30 czerwca 1944 przez wojska I Frontu Białoruskiego.

8 stycznia 1954 obwód poleski został zlikwidowany, a miasto weszło w skład rejonu mozyrskiego obwodu homelskiego. W 1959 roku miało już 7,2 tys. mieszkańców.

PołożenieEdytuj

Miasto znajduje się 190 km na zachód od Homla, 13 km od stacji kolejowej Muliarouka na linii Kalinkowicze-Łuniniec. Siecią drogową połączone jest z Kalinkowiczami, Mozyrzem oraz Żytkowiczami.

ZabytkiEdytuj

  • Historyczna zabudowa miasta (koniec XIX- początek XX wieku)
  • Kaplica (początek XX w.)
  • Park (XIX w.)
  • Cerkiew pw. św. Mikołaja (1839)
  • Staroobrzędowa cerkiew Opieki Matki Bożej (XVII w.)

PrzypisyEdytuj

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. a b c Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 258. ISBN 978-83-61209-55-3.
  3. Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 272. ISBN 978-83-61209-55-3.
  4. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 111.

Linki zewnętrzneEdytuj

Zobacz teżEdytuj