Otwórz menu główne

Piątkowizna

wieś w województwie mazowieckim

Piątkowiznawieś kurpiowska w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Łyse[3][4]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Piątkowizna
Piątkowizna
Piątkowizna
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat ostrołęcki
Gmina Łyse
Liczba ludności (2018-09-05) 420[1]
Strefa numeracyjna 29
Kod pocztowy 07-438[2]
Tablice rejestracyjne WOS
SIMC 0513774[3]
Położenie na mapie gminy Łyse
Mapa lokalizacyjna gminy Łyse
Piątkowizna
Piątkowizna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piątkowizna
Piątkowizna
Ziemia53°26′51″N 21°34′23″E/53,447500 21,573056

NazwaEdytuj

W dawnych dokumentach wśród wsi parafii Zalas Piątkowizna wymieniana jest określeniem ,,wieś prywatna”, pozostałe jako ,,wsie rządowe”. Prawdopodobnie należała do właściciela o nazwisku Piętka, stąd nazwa u Ludwika Krzywickiego Piętkowizna[5] Druga część nazwy (wizna) oznacza własność[6]

HistoriaEdytuj

Wieś powstała w końcu XVIII w. W roku 1827 były tu 42 gospodarstwa domowe z 208 mieszkańcami i należała do parafii w Turośli[7].

Po trzecim rozbiorze Polski w 1795 r. tereny, na których znajduje się Piątkowizna, znalazły się w zaborze pruskim (Prusy Nowowschodnie), w 1807 r. weszły w skład Księstwa Warszawskiego, a w 1815 r. włączono je do Królestwa Polskiego. Następnie znalazły w zaborze rosyjskim. W okresie międzywojennym tereny te były w województwie białostockim. W 1948 r. ponownie utworzono powiat w Kolnie i przyłączono do niego trzy gminy z pow. ostrołęckiego w woj. Warszawskim: Gawrychy, Łyse i Turośl.

W 2016 roku mieszkańcy wsi w czynie społecznym (przy wsparciu finansowym Gminy Łyse) wyremontowali świetlicę wiejską[8].

Przynależność kościelnaEdytuj

Piątkowizna jest wymieniona wśród wiosek parafii Myszyniec w roku 1775[9]. Dopiero 16 stycznia 1850 r. za zgodą biskupa płockiego Piątkowiznę włączono do parafii Turośl[9] Parafia Turośl należała wtedy do diecezji augustowskiej, czyli sejneńskiej utworzonej w 1818 r. w czasach Królestwa Polskiego[9]. Gdy powstawała parafia w Zalasiu padła propozycja, aby przyłączyć Piątkowiznę do parafii Zalas ,,Na zmianę przynależności do parafii Zalas, będącej w diecezji płockiej, konieczna była zgoda rządu, biskupa i Stolicy Apostolskiej. Dnia 12 lutego 1900 r. rząd opowiedział się za dokonaniem zmiany granic parafii; 17 marca 1900 r. biskup sejneński wyraził zgodę na odłączenie Piątkowizny od parafii Turośl pod warunkiem, że uczyni to samo papież. Dnia 19 listopada 1902 r. ojciec święty Leon XIII udzielił biskupowi płockiemu władzy do podziału parafii Łyse i włączenia do parafii Zalas wioski Piątkowizny z diecezji sejneńskiej”[10] Taki stan utrzymuje się do dnia dzisiejszego: parafia Zalas, dekanat myszyniecki, diecezja łomżyńska, archidiecezja białostocka.

PrzypisyEdytuj

  1. Kwartalnik gminny. nr III/2018. s. 25
  2. Poczta polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  3. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Ludwik Krzywicki, Kurpie, 2007.
  6. Aleksandra Górska, Monika Waszkiewicz, Urokliwe zakątki parafii Zalas i okolic, Kalendarz 2011, 2010.
  7. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII
  8. Mieszkańcy Piątkowizny sami wyremontowali sobie wiejską świetlicę [1]
  9. a b c Ks. Witold Jemielity, Parafie Puszczy Kurpiowskiej, 1975.
  10. Ks. WItold Jemielilty, Dzieje Parafii Zalas, 2003.

Linki zewnętrzneEdytuj