Otwórz menu główne

Pirop – minerał z gromady krzemianów, należący do granatów szeregu piralspitu.

Pirop
Grenat pyrope 1.jpg
Granat, Madagaskar.JPG
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Mg3Al2(SiO4)3krzemian magnezu i glinu
Twardość w skali Mohsa 7–7,5
Przełam muszlowy
Łupliwość brak
Pokrój kryształu często w postaci dwunastościanu rombowego, trapezoedru. Masywny do ziarnistego
Układ krystalograficzny regularny
Gęstość minerału 3,52–3,87 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czerwona i jej odcienie, niemal do koloru czarnego
Rysa biała
Połysk szklisty
Współczynnik załamania 1,74
Dodatkowe dane
Szczególne własności termochromizm - próbki bogate w chrom przybierają zielone zabarwienie po podgrzaniu

Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa piropos = "podobny do ognia", co jest aluzją do czerwonej barwy minerału.

Spis treści

CharakterystykaEdytuj

WłaściwościEdytuj

Bardzo często tworzy doskonale wykształcone, izometryczne kryształy, najczęściej sześcienne lub dwunastościany rombowe. Najczęściej tworzy kryształy wrosłe, zaokrąglone, przypominające kulki. Tworzy kryształy mieszane ze spessartynem i umbalitem oraz z wieloma innymi granatami. Może zawierać wtrącenia apatytu, ilmenitu, pirotynu, pirytu, rutylu, sfalerytu.

WystępowanieEdytuj

Występuje w skałach głębinowych, zwłaszcza w perydotytach. Także w kimberlicie, gdzie współwystępuje z diamentami i serpentynitach. Z reguły nie tworzy wyraźnych kryształów, lecz raczej nieregularne ziarna. Przez wieki (ponad 500 lat) piropy wydobywano na dużą skalę w Czechach z aluwialnych żwirów i piasków rzecznych. Kamienie te nazywano czeskimi granatami lub czeskimi kamieniami. Ich obecność może wskazywać na obecność skał diamentonośnych.

Miejsca występowania:

ZastosowanieEdytuj

  • Stosowany jako materiał ścierny,
  • służy do wyrobu narzędzi skrawających, szlifierskich i wierteł,
  • ma znaczenie naukowe – wskaźnik warunków metamorfizmu,
  • bywa wykorzystywany jako minerał wskaźnikowy przy poszukiwaniu diamentów,
  • przezroczyste lub przeświecające kryształy są często spotykane w wyrobach jubilerskich.

Szczególnie interesujące są okazy zmieniające barwę w zależności od oświetlenia np. piropy z Norwegii w świetle dziennym są fioletowe; przy oświetleniu sztucznym – czerwone. Piropy z Tanzanii w oświetleniu dziennym są zielonawoniebieskie, a w sztucznym szkarłatne.

 
Oszlifowany kryształ

Szeroko stosowany w jubilerstwie. Okazy czyste i duże są rzadko spotykane. Większość trafiających na rynek granatów to granaty o składzie pośrednim. Przyjmuje się, że piropy czyste są zwykle ciemne i rzadko przekraczają masę 1-2 karatów.

Szwajcarskie i południowoafrykańskie piropy mają jaśniejszą barwę czerwoną niż rubinowoczerwone kamienie z Czech.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd.”Alma- Press” 2003 r.
  • J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997 r.
  • K. Maślankiewicz: Kamienie szlachetne, Wyd. Geologiczne - 1982 r.
  • N. Sobczak: Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych, Wyd. Alfa - 1986 r.
  • C. Hall: Klejnoty, Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. Wiedza i Życie - 1996 r.
  • W. Schuman: Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. „Alma –Press” - 2004 r.

Linki zewnętrzneEdytuj