Otwórz menu główne

Placówka Straży Granicznej I linii „Krupka”

Placówka Straży Granicznej I linii „Krupka” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w okresie międzywojennym.

Placówka Straży Granicznej I linii „Krupka”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Tradycje
Rodowód Placówka Straży Celnej „Krupka”
Organizacja
Dyslokacja Krupka
Formacja Straż Graniczna
Podległość Komisariat SG „Dzietrzkowice”
Komisariat SG Dzietrzkowice.png

GenezaEdytuj

Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. Od połowy 1921 roku jednostki Straży Celnej rozpoczęły przejmowanie odcinków granicy od pododdziałów Batalionów Celnych[2]. W 1921 roku w Dzietrzkowicach stacjonował sztab 1 kompanii 4 batalionu celnego. 1 kompania celna jedną ze swoich placówek wystawiła w Krupkach[3]. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku[4]. Placówka Straży Celnej „Krupka” weszła w podporządkowanie komisariatu Straży Celnej „Gola” z Inspektoratu SC „Praszka”[5][6].

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[7].

Rozkazem nr 3 z 25 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski określił strukturę organizacyjną komisariatu SG „Dzietrzkowice”. Placówka Straży Granicznej I linii „Krupka” znalazła się w jego strukturze[8].

Służba granicznaEdytuj

Kierownicy/dowódcy placówkiEdytuj

stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
strażnik Franciszek Borowczak od 1.11.1937 [10]
przodownik Leon Żelazko od 20.12.1938 [11]
st.strażnik Franciszek Wojtkowiak do 1.09.1939 [12]

Obsada personalna placówki :

  • st. strażnik Józef Krupa - od 22.06.1932 r. [13]
  • strażnik Włodzimierz Karpiński - od 20.06. 1932 r. [13]
  • strażnik Adam Pawełczyk - był 14.06.1933 r. [14]
  • st. strażnik Karol Kowalski - był 1.09.1933 r. [14]
  • strażnik Franciszek Maciejewski - był 14.06.1933 r. [14]
  • strażnik Władysław Żurawik - był do 20.03.1937 r. [15]
Wydarzenia

Opis wydarzeń w 1936 roku[16]:
28.11.1936
Na terenie komisariatu Dzietrzkowice, odcinku placówki Krupka od dłuższego czasu grasowała nieuchwytna szajka przemytników na czele której stał, niejednokrotnie karany, mieszkaniec Łubnic : Władysław Sz. Szajka była bardzo dobrze zakonspirowana i trudna do podejścia. Pomimo stałej obserwacji i zasadzek konkretnych rezultatów nie było. Dopiero 28 listopada 1936 r. otrzymano poufną informację że w/w szajka udała się do Niemiec po towar. Natychmiast została zarządzona zasadzka. O godz. 19:20 pomiędzy kamieniem granicznym 11 – 12 szeregowi placówki Krupka zauważyli 3 osobników przekraczających granicę. Na wezwanie do zatrzymania ci się czym prędzej rzucili do ucieczki, rozbiegając się w różne kierunki. Za uciekającymi oddano 7 strzałów z kbk lecz z powodu ciemnej nocy bez rezultatów. Wtedy puszczono za nimi psa służbowego „Aresa” który dogonił jednego z uciekających i zatrzymał go. Zatrzymanym okazał się główny herszt szajki - Sz. Stanisław przy którym znaleziono 5 kg pieprzu, maszynkę do strzyżenia, butelkę lekarstwa i 10 szt. cygar. Po doprowadzeniu Sz. Władysława na placówkę tenże zeznał, że zbiegło dwóch jego towarzyszy i wspólników, a mianowicie: St. Władysław i Sk. Józef mieszkańcy wsi Łubnice.
Bezzwłocznie zorganizowano pościg za zbiegami wynikiem którego zatrzymano St. Władysława, zaś Sk. Józefa niestety nie odnaleziono. Razem zatrzymano z wyżej wymienionymi następujący przemyt: 22 kg pieprzu, maszynkę do strzyżenia, lekarstwa, cygara, oraz 4,5 marki niemieckiej, oraz udowodniono wymyt 77 marek niemieckich.
Przy szczegółowym dochodzeniu udowodniono jeszcze wyżej wymienionym przemyt 26,5 kg pieprzu i wymyt waluty: 35 marek niemieckich. Za wymyt waluty Sz. Władysław i Sk. Władysław odstawieni zostali do Sądu Grodzkiego w Wieluniu, który zarządził natychmiastowe osadzenie w areszcie więziennym. Oprócz tego w/w zostali pociągnięci do odpowiedzialności za handel walutą: P. Kopel mieszkaniec Bolesławca, Adam W. zamieszkały w Łubnicach i Ż. Wincenty zamieszkały w Goli pow. Wieluń. Do odpowiedzialności pociągnięty został także H. Dawid zamieszkały w Bolesławcu za kupowanie przemycanego przez nich pieprzu.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Dominiczak: Granica polsko–niemiecka 1919–1939. Z dziejów formacji granicznych. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Henryk Dominiczak: Granice państwa i ich ochrona na przestrzeni dziejów 966–1996. Warszawa: Wydawnictwo „Bellona”, 1997. ISBN 83-11-08618-4. OCLC 37244743. (pol.)
  • Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2017-06-1].
  • Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
  • Kalendarz z szematyzmem funkcjonariuszy Straży Celnej na rok 1927. , 1927. Nakładem Zarządu Internatu imienia dra Władysława Rasińskiego dla Dzieci Funkcjonariuszy Straży Celnej. 
  • Piotr Kozłowski. Straż Celna zapomnianą formacją graniczną II Rzeczypospolitej – dyslokacja jednostek granicznych w 1926 roku. „Problemy Ochrony Granic”. 50, 2012. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie. ISSN 1505-1757. 
  • Karolina Piekarz. Polskie formacje graniczne 1918 – 1924. „Mówią Wieki”. 2s, 2017. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Mówią Wieki”. ISSN 1897-8088. 
  • Kronika komisariatu Straży Granicznej „Dzietrzkowice” z lat 1931–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.