Podział administracyjny Gruzji

Gruzja administracyjnie jest podzielona na 9 regionów, dwie republiki autonomiczne (Abchazja i Adżaria) posiadające własne rządy oraz miasto wydzielone Tbilisi. Jednostkami drugiego rzędu jest 67 gmin oraz 5 miast wydzielonych.

Podział administracyjny Gruzji

Regiony

edytuj
Lp. Nazwa Stolica
1 Abchazja Suchumi
2 Adżaria Batumi
3 Dolna Kartlia Rustawi
4 Guria Ozurgeti
5 Imeretia Kutaisi
6 Kachetia Telawi
7 Mccheta-Mtianetia Mccheta
8 Megrelia-Górna Swanetia Zugdidi
9 Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia Ambrolauri
10 Samcche-Dżawachetia Achalciche
11 Tbilisi Tbilisi
12 Wewnętrzna Kartlia Gori

Historia

edytuj

Podział regionalny na terenie Gruzji został ustalony w latach 1994–1996. Administracją regionów zarządzają komisarze państwowi powoływani przez prezydenta.

Autonomiczne republiki (Abchaska ASRR i Adżarska ASRR) powstały za czasów ZSRR. Ich reorganizacja oraz nadanie szerszej autonomii zostało uregulowane przez gruzińską konstytucję. Ponadto w czasach radzieckich w skład Gruzińskiej SRR wchodził obwód autonomiczny (Południowoosetyjski).

Wchodząca formalnie w skład Gruzji autonomiczna Abchazja po rozpadzie ZSRR ogłosiła niepodległość i w wyniku działań zbrojnych wyparła wojska gruzińskie ze swego terytorium. Niepodległość Abchazji uznaje na arenie międzynarodowej tylko kilka państw, w tym Rosja.

Autonomiczna Adżaria rządzona jest przez premiera lokalnego rządu. Obecnie władze adżarskie są w pełni lojalne wobec rządu w Tbilisi po tym jak w 2004 roku władze gruzińskie w sposób pokojowy zmusiły do ustąpienia lokalnego przywódcę Asłana Abaszydzego, który jakkolwiek nie proklamował formalnej niepodległości, to jednak od czasów rozpadu ZSRR prowadził niezależną politykę i uniemożliwiał gruzińskim władzom centralnym jakikolwiek wpływ na decyzje adżarskich władz.

Odrębną kwestią jest zagadnienie jednego z regionów, formalnie należącego do Gruzji, do którego władze gruzińskie stosują nazwę „Region Cchinwali”, a który obejmuje obszar Osetii Południowej. Do 1990 roku istniał Południowoosetyjski Obwód Autonomiczny, zlikwidowany przez władze gruzińskie po rozpadzie ZSRR i podzielony następnie pomiędzy cztery jednostki administracyjne (regiony). Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem Osetyjczyków, który przybrał zbrojny charakter, co doprowadziło to do walk z wojskami gruzińskim i w konsekwencji – spowodowała secesję regionu. W wyniku walk separatyści przejęli władzę nad znaczną częścią obszaru dawnego Południowoosetyjskiego OA. Po wojnie w 2008 r. Gruzja straciła kontrolę nad całym obszarem Osetii Południowej, gdyż z pomocą Rosji separatyści opanowali pozostałe tereny dawnego okręgu autonomicznego (do tego czasu część Osetii Południowej zamieszkana przez Gruzinów i lojalna wobec władz w Tbilisi podlegała administracji gruzińskiej). Niepodległość Południowej Osetii została uznawana przez kilka państw, w tym Rosję. Wobec sukcesów separatystów rząd Gruzji proponował utworzenie Południowoosetyjskiego Obwodu Autonomicznego oraz przyznanie szerszej autonomii na zasadzie podobnej tej, jaka istnieje obecnie w Adżarii.

Rejony i terytoria miejskie Gruzji, stan na 05.2023[1][2][3][4]
Region/Rep. autonomiczna Lp. Gminy (rejony) Siedziba
  1. Abchazja[a]
1. Rejon Gagra Gagra
2. Rejon Gal Gali
3. Rejon Gulripszi Gulripszi
4. Rejon Gudauta Gudauta
5. Rejon Oczamczyra Oczamczyra
6. Rejon Suchumi Suchumi
2. Adżaria 1. Batumi
2. Gmina Chulo Chulo
3. Gmina Keda Keda
4. Gmina Chelwaczauri Chelwaczauri
5. Gmina Kobuleti Kobuleti
6. Gmina Szuachewi Szuachewi
3. Dolna Kartlia 1. Gmina Bolnisi Bolnisi
2. Gmina Calka Calka
3. Gmina Dmanisi Dmanisi
4. Gmina Gardabani Gardabani
5. Gmina Marneuli Marneuli
6. Rustawi
7. Gmina Tetri Ckaro Tetri Ckaro
4. Guria 1. Gmina Czochatauri Czochatauri
2. Gmina Lanczchuti Lanczchuti
3. Gmina Ozurgeti Ozurgeti
5. Imeretia 1. Gmina Baghdati Baghdati
2. Gmina Ckaltubo Ckaltubo
3. Gmina Charagauli Charaguli
4. Gmina Choni Choni
5. Gmina Cziatura Cziatura
6. Kutaisi
7. Gmina Saczchere Saczchere
8. Gmina Samtredia Samtredia
9. Gmina Terdżola Terdżola
10. Gmina Tkibuli Tkibuli
11. Gmina Wani Wani
12. Gmina Zestaponi Zestaboni
6. Kachetia 1. Gmina Achmeta Achmeta
2. Gmina Dedoplisckaro Dedoplisckaro
3. Gmina Gurdżaani Gurdżaani
4. Gmina Kwareli Kwareli
5. Gmina Lagodechi Lagodechi
6. Gmina Sagaredżo Sagaredżo
7. Gmina Sighnaghi Sighnaghi
8. Gmina Telawi Telawi
7. Mccheta-Mtianetia 1. Gmina Achalgori[b] Achalgori
2. Gmina Duszeti Duszeti
3. Gmina Kazbegi Kazbegi
4. Gmina Mccheta Mccheta
5. Gmina Tianeti Tianeti
8. Megrelia-Górna Swanetia 1. Gmina Abasza Abasza
2. Gmina Calendżicha Calendżicha
3. Gmina Chobi Chobi
4. Gmina Czchorocku Czchorocku
5. Gmina Martwili Martwili
6. Gmina Mestia Mestia
7. Poti
8 Gmina Senaki Senaki
9. Gmina Zugdidi Zugdidi
9. Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia 1. Gmina Ambrolauri Ambrolauri
2. Gmina Lentechi Lentechi
3. Gmina Oni Oni
4. Gmina Cageri Cageri
10. Samcche-Dżawachetia 1. Gmina Achalciche Achalciche
2. Gmina Adigeni Adigeni
3. Gmina Achalkalaki Achalkalaki
4. Gmina Aspindza Aspindza
5. Gmina Bordżomi Bordżomi
6. Gmina Ninocminda Ninocminda
11. Tbilisi
12. Wewnętrzna Kartlia 1. Gmina Chaszuri Chaszuri
2. Gmina Eredwi[b] Eredwi
3. Gmina Gori Gori
4. Gmina Kareli Kareli
5. Gmina Kaspi Kaspi
6. Gmina Kurta[b] Kurta
7. Rejon Tighwa[b] Tighwa
  1. Abchazja jest państwem częściowo uznawanym na arenie międzynarodowej, ale oficjalnie jest częścią Gruzji. Według Rządu Gruzji Abchazja dzieli się na 6 regionów - podanych w tabeli, ale faktyczny stan jest inny. Władze separatystycznej republiki ustanowiły siódmy rejon - Tkwarczeli. Wszystkie nazwy są w tabeli gruzińskie, ale linki rejonów prowadzą do stron z abchaskimi nazwami - wyjątkiem jest tu Suchumi. Ponadto w Gruzji w 2006 roku wprowadzono Gminy, ale de facto reforma ta nie odniosła się do Abchazji i dalej są tam to rejony.
  2. a b c d Rejon ten znajduje się w (prawnie gruzińskiej) Osetii Południowej, której niepodległość uznawana jest częściowo na arenie międzynarodowej. Dane statystyczne nie są zbierane.

Przypisy

edytuj
  1. Gruzja, Republika Gruzji - Informacje podstawowe - podział administracyjny - mapa administracyjna, regiony i rejony administracyjne, republiki autonomiczne, mapy [online], www.kaukaz.pl [dostęp 2023-05-11].
  2. სტატისტიკური ინფორმაცია საქართველოს რეგიონების მიხედვით [online], www.geostat.ge [dostęp 2023-05-11].
  3. Georgia Districts [online], www.statoids.com [dostęp 2023-05-11].
  4. Igor Ksenicz, Samorząd terytorialny w Gruzji, „Kwartalnik naukowy. Studia Regionalne i Lokalne” (2/2019), 2019, DOI10.7366/1509499527604 [dostęp 2023-05-13] (pol.).