Otwórz menu główne
Symbol ruchu pro-choice

Pro-choice (ang. za wyborem, na rzecz wyboru) – określenie organizacji i ruchów społecznych opowiadających się za prawem kobiet do decydowania o aborcji i innymi tzw. prawami reprodukcyjnymi.

TerminologiaEdytuj

Podobnie jak wiele innych terminów używanych przez uczestników debaty aborcyjnej, także rozróżnienie na ruchy pro-choice i pro-life bywa uznawane za nacechowane emocjonalnie: pierwsza nazwa odwołuje się do prawa do wolności, druga do prawa do życia. Mogą być jednak odbierane także jako sugestia, że druga strona sporu jest danym wartościom przeciwna („anti-choice”, „anti-life”)[1].

Co ważne, rozróżnienia na ruchy pro-life i pro-choice wśród obywateli państw, gdzie toczy się debata publiczna na tematy związane z aborcją rzadko kiedy są jasne: przykładowo w sondażu dla amerykańskiego Public Religion Research Institute 70 proc. obywateli USA określiło siebie jako „pro-choice”, a jednocześnie niemal dwie trzecie jako „pro-life”[2]. Jednocześnie respondenci zauważyli, że sam fakt opowiedzenia się po którejś ze stron sporu może być społecznie stygmatyzujący[2].

Z powodu problemów terminologicznych wiele redakcji i agencji prasowych sugeruje używanie bardziej neutralnych bądź opisowych terminów na określenie stron sporu o prawo do aborcji. Przykładowo Associated Press sugeruje w swoim podręczniku stylu użycie terminów ruch bądź działacz „na rzecz prawa do aborcji” i „przeciwko aborcji” (ang. abortion rights i anti-abortion)[3].

HistoriaEdytuj

Początek zorganizowanych ruchów pro-choice sięga lat 60. XX wieku, kiedy w krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej zaczęły powstawać organizacje stawiające sobie za cel depenalizację przerywania ciąży.

Współczesne ruchy i organizacje pro-choice odwołują się do różnorodnych argumentów.

Główny argument stwierdza, iż płód lub embrion nie jest osobą, i z tego względu nie posiada takich praw jak osoby[4]. Do osiągnięcia pewnego etapu w rozwoju embrion/płód nie posiada mózgu rozwiniętego do tego stopnia, by mogła się wytworzyć świadomość, z tego względu nie należy, zdaniem tej argumentacji, traktować płodu lub embrionu tak, jak traktowane są osoby[5]. Inny argument zwraca uwagę na fakt, że cechą osoby jest tożsamość, tymczasem zarodek do 15 dnia ciąży może ulec podziałowi, co skutkuje powstaniem ciąży bliźniaczej[6]. Z tego względu trudno wyciągać wniosek, że w przypadku bliźniąt zarodek przed podziałem jest tą samą osobą, co po podziale[6].

Argument głoszący, że płód nie jest osobą potwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydając wyrok w sprawie „Vo przeciwko Francji“. Sąd uznał w niej, że sześciomiesięczny płód nie jest osobą i nie należy traktować aborcji jako zabójstwa[7].

Inne formy argumentacji przywołują fundamentalne praw człowieka (m.in. decydowania o swoim życiu osobistym, prywatności)[potrzebny przypis].

Ważnym argumentem jest argument z dobra rodziny jako całości (przeważającego – zdaniem części kręgów pro-choice – nad dobrem płodu)[8].

W ruchu pro-choice pojawia się także argument, z zasady świeckości państwa (zakładają, że państwo nie może narzucać norm religijno-moralnych a zakaz aborcji jest normą wyprowadzaną z systemów religijnych)[potrzebny przypis].

Ruchy pro-choice często wskazują na rozmaite patologie społeczne (porzucanie noworodków, przestępczość nieletnich) jako argumenty przemawiające za legalizacją aborcji (zakładają, że po legalizacji aborcji liczba tego typu zjawisk znacząco spadnie)[potrzebny przypis].

KrytykaEdytuj

Zdaniem części środowisk pro-life, organizacje pro-choice zawyżają statystyki bezprawnych przerwań ciąży, a także liczbę kobiet umierających w wyniku nielegalnej aborcji[9], chcąc w ten sposób przekonać do swoich racji.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. James A. Holstein, Jaber F. Gubrium, Handbook of Constructionist Research, Guilford Press, 2008, s. 479, ISBN 978-1-59385-305-1 (ang.).
  2. a b Daniel Cox, Robert P. Jones, Committed to Availability, Conflicted about Morality [w:] PRRI [online], 6 września 2011 [dostęp 2016-10-03] (ang.).
  3. Goldstein, Norm, ed. The Associated Press Stylebook. Philadelphia: Basic Books, 2007.
  4. Stephen Napier: Introduction: What Are Persons? What Is Valuable?. W: Stephen Napier (red.): Persons, moral worth, and embryos : a critical analysis of pro-choice arguments. Dordrecht: 2013. ISBN 978-94-007-3659-7.
  5. Napier 2013 ↓, s. 3.
  6. a b Napier 2013 ↓, s. 8.
  7. Daniel Lubowiecki. Ochrona płodu w systemie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. „Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego”. Rok XV, nr 1, s. 83, 2016. 
  8. M. Kozakiewicz, O miłości prawie wszystko, Warszawa 1962, s. 66–67.
  9. Organizacje pro-choice w Polsce podają, że na świecie co 7 minut umiera kobieta w wyniku nielegalnej aborcji https://web.archive.org/web/20100128060003/http://sameosobie.free.ngo.pl/news.php.