Otwórz menu główne

Przetacznik wczesny (Veronica praecox All.) – gatunek rośliny z rodziny babkowatych (Plantaginaceae), w systemach XX-wiecznych klasyfikowany zwykle do trędownikowatych (Scrophulariaceae) lub przetacznikowatych (Veronicaceae). Występuje w Europie, północnej Afryce i Azji.

Przetacznik wczesny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina babkowate
Rodzaj przetacznik
Gatunek przetacznik wczesny
Nazwa systematyczna
Veronica praecox All.
Auct. Fl. Pedem. 5, t. 1, fig. 1. 1789

Spis treści

Zasięg geograficznyEdytuj

Występuje na trzech kontynentach[2]:

  • Europa: Albania, Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Dania, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Mołdawia, Niemcy, Polska, Rosja, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Szwecja, Ukraina, Węgry, Włochy, dawna Jugosławia
  • północna Afryka: Algieria, Maroko, Tunezja
  • Azja: Turcja, Azerbejdżan, Rosja (Kaukaz Północny)

W Polsce największe skupienia stanowisk znajdują się na Pomorzu Zachodnim, Ziemi Lubuskiej, Pojezierzu Gnieźnieńskim i Kujawach[3].

MorfologiaEdytuj

 
Kwiaty
 
Torebki
Pokrój 
Drobna, gruczołowato owłosiona roślina.
Łodyga 
Wzniesiona, do 20 cm wysokości.
Liście 
Z krótkim ogonkiem, jajowate, sercowate u nasady, karbowano-piłkowane[4].
Kwiaty 
Na szypułkach, ciemnoniebieskie.
Owoc 
Słabo spłaszczona torebka.

Biologia i ekologiaEdytuj

Roślina jednoroczna. Rośnie na polach uprawnych i w murawach kserotermicznych. Kwitnie od kwietnia do maja.

ZagrożeniaEdytuj

Kategorie zagrożenia gatunku:

PrzypisyEdytuj

  1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-06].
  2. Veronica praecox. W: Germplasm Resources Information Network – (GRIN) [on-line]. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory. Beltsville, Maryland. [dostęp 29 marca 2008].
  3. a b R. Kaźmierczakowa, K. Zarzycki: Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2001. ISBN 83-85444-85-8.
  4. W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  5. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  6. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  7. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.