Pomorze Zachodnie

Pomorze Zachodnie (Pomorze Nadodrzańskie, łac. Pomerania, kaszub. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern[1]) – kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię, na południu w Brandenburgię, ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.

Pomorze
Zôpadnô Pòmòrskô, Pommern
Herb
Herb
Położenie Pomorza
Państwa  Polska
 Niemcy
Ważniejsze miasta Szczecin, Koszalin, Stralsund, Greifswald

Nazwę Pommern nosiła również prowincja w Królestwie Prus.

Granice i podziałEdytuj

 
Księstwo pomorskie – mapa z 1635 r.

W związku z licznymi na przestrzeniach wieków zmianami granic i stref wpływów niemożliwe jest dokładne określenie granic Pomorza Zachodniego, zwłaszcza jego południowej i wschodniej granicy na terenie Polski. Niektóre opracowania ograniczają zasięg Pomorza Zachodniego do granic księstwa pomorskiego (które zmieniały się w czasie, przez kilkaset lat istnienia państwa). Inne poszerzają ten obszar m.in. o terytorium Nowej Marchii, która zajęła terytorium zamieszkiwane pierwotnie przez plemiona pomorskie i lubuskie. Jeszcze inne bazują na granicach Prowincji Pomorze czy rzadziej Pomorza Szwedzkiego. Za ziemię pogranicza pomiędzy Pomorzem Zachodnim a Pomorzem Gdańskim (Wschodnim) najczęściej uznaje się ziemię lęborsko-bytowską. Najbardziej praktyczna i najprostsza wersja granic nawiązująca także do obecnego podziału na województwa zalicza do Pomorza Zachodniego kombinację (sumę) następujących obszarów:

Według historiografii niemieckiej Pomorze Zachodnie dzieliło się na:

GospodarkaEdytuj

Gospodarka Pomorza Zachodniego jest nierozerwalnie związana z morzem. W regionie dominują takie gałęzie przemysłu jak rybołówstwo i przemysł stoczniowy, a także przemysł spożywczy, przetwórczy i chemiczny. Jednym z większych źródeł dochodu regionu jest turystyka.

HistoriaEdytuj

MiastaEdytuj

Najludniejsze miasta Pomorza Zachodniego:

miasto populacja
(2015)[2]
państwo jednostka administracyjna
1.   Szczecin 408 172     Województwo zachodniopomorskie
2.   Koszalin 109 170     Województwo zachodniopomorskie
3.   Słupsk 93 936     Województwo pomorskie
4.   Stargard 69 328     Województwo zachodniopomorskie
5.   Stralsund (pol. Strzałów) 58 041     Meklemburgia-Pomorze Przednie
6.   Greifswald (pol. Gryfia) 57 286     Meklemburgia-Pomorze Przednie
7.   Kołobrzeg 46 897     Województwo zachodniopomorskie
8.   Świnoujście 41 371     Województwo zachodniopomorskie
9.   Szczecinek 40 620     Województwo zachodniopomorskie
10.   Police 33 625     Województwo zachodniopomorskie
11.   Schwedt/Oder (pol. Świecie Odrzańskie)[a] 30 262     Brandenburgia
12.   Wałcz[b] 26 231     Województwo zachodniopomorskie
13.   Białogard 24 722     Województwo zachodniopomorskie
14.   Goleniów 22 776     Województwo zachodniopomorskie
15.   Gryfino 21 578     Województwo zachodniopomorskie
16.   Prenzlau (pol. Przęsław)[a] 19 275     Brandenburgia
17.   Nowogard 16 937     Województwo zachodniopomorskie
18.   Gryfice 16 898     Województwo zachodniopomorskie
19.   Ustka 16 263     Województwo pomorskie
20.   Świdwin 15 725     Województwo zachodniopomorskie

Zamki Książąt PomorskichEdytuj

Charakterystycznymi zabytkowymi obiektami Pomorza Zachodniego są zamki książąt pomorskich, które można znaleźć zarówno w polskiej, jak i niemieckiej części regionu:

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. a b Zaliczane raczej do Brandenburgii, które przejęła miasto jeszcze w średniowieczu.
  2. Miasto traktowane także jako część Wielkopolski przez wzgląd na przynależność do województwa poznańskiego Królestwa Polskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. „W polskiej tradycji historycznej nadodrzańska część Pomorza objęta jest terminem Pomorze Zachodnie, natomiast część nadwiślańska nazywana jest Pomorzem Wschodnim. W języku niemieckim pod pojęciem Pomorze (Pommern) funkcjonuje obszar zawężony do polskiego Pomorza Zachodniego. Jednocześnie dla terenów rozciągających się na zachód od Odry używa się terminu Pomorze Przednie (Vorpommern), a dla obszarów na wschód od Odry terminu Pomorze Tylne (Hinterpommern). Polskiemu terminowi Pomorze Wschodnie odpowiada niemieckie określenie Pommerellen”. Andrzej Świrko: Szlakiem dawnych rodów pomorskich - von Manteuffel, von Kleist, von Glasenapp, von Wedel. Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty, 2008, s. 2.
  2. Lista miast w Polsce, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.

BibliografiaEdytuj