Otwórz menu główne

Rýchla Brigáda (pol. Brygada Szybka , 8 lipca 1941 - 23 lipca 1941) – słowacki związek taktyczny zorganizowany w ramach planu Barbarossa, jednostka uczestnicząca w agresji na Związek Radziecki po stronie Niemiec od 23 czerwca 1941 r. (Szybkie Zgrupowanie).

Brygada ta wchodziła w skład słowackiego korpusu ekspedycyjnego (brygada zmotoryzowana i brygada piechoty) jako wyodrębniona część Armii Polowej dowodzonej przez gen. Malára, współdziałała z niemiecką 17 Armią w składzie HGr Süd, dowódcą 21. brygady został mianowany płk Rudolf Pilfousek. Jednostka ta została utworzona na bazie Szybkiej Grupy po inspekcji gen. Čatloša 8 lipca 1941 r.

W pierwszym etapie ofensywy otrzymała ona zadanie jak najszybszego przejścia przez granicę, pomiędzy Słowacją a Generalnym Gubernatorstwem,, następnie dojście do pogranicza sowieckiego i prowadzenie natarcia na Sanok, następnie na Lwów i Winnicę. Dotarcie do rzeki San odbyło się bez strat własnych, ze względu na to, że nikt nie stawiał już oporu. Do pierwszych potyczek doszło z Sowietami jedynie opodal wsi Trzcianiec. Jednakże za rzeką San znajdowały się już umocnienia Linii Mołotowa, naszpikowane bunkrami, wałami przeciwczołgowymi oraz kozłami hiszpańskimi. W okolicach 8 lipca 1941 r. jednostka wyszła z obszaru, który był wyznaczony w pierwszej fazie inwazji słowackiemu dowództwu i automatycznie została podporządkowana dowództwu 17 Armii w obrębie której funkcjonowała od początku inwazji. Do ostrych walk doszło po raz pierwszy pod Załużem, gdzie jednostka poniosła straty. 16 lipca 1941 r. dotarła do miasta Gródek. Z 22 na 23 lipca 1941 r. stoczyła bitwę z wojskami radzieckimi nieopodal wsi Lipowiec - Ilnice. Po bitwie brygada była reorganizowana i uzupełniona do dywizji typowo frontowej, otrzymała nazw Rýchla divízia, dowódca płk. Turanec.

Spis treści

Struktura brygady na dzień 8 lipca 1944 r.Edytuj

  • Dowództwo
  • Motorizovaný priezvedný oddiel
    • Dowództwo
    • Kompania radiotelegraficzna
    • Kompania samochodów pancernych
    • Kompania dział przeciwpancernych
    • Dwa plutony cyklistów
    • Kompania kobieca
    • Kompania pomocnicza
  • Motorizovaný peší prápor (2. prápor, 6. pešieho pluku)
    • Dowództwo
    • Kompania radiotelegraficzna
    • Kompania dzial przeciwpancernych
    • Kompania młodzieży
    • Bateria armat 75 mm
    • Trzy plutony piechoty
  • Pluk útočnej vozby
    • Pluton sztabowy
    • Dwa plutony czołgów
    • Trzy baterie dział przeciwpancernych
  • Delostrelecký oddiel (1. oddiel, 11. delostreleckého pluku)
    • Veliteľstvo
    • Rádiová čata
    • Tri delostrelecké batérie (100 mm delá)
    • Delostrelecká batéria (105 mm kanóny)
  • Ženijná rota
  • Spojovacia rota
  • 117 oficerów
  • 39 podoficerów
  • 3390 żołnierzy

Na uzbrojenie jednostki składały się m.in. czołgi LT 35 (č.13838, 13846, 13857), LT 38 (č. V-3005), LT 40 (č. V-3037) oraz wozy pancerne OA vz.30 (č. 13403).

W sierpniu 1941 r. jednostka ta została przeorganizowana na Ukrainie razem z 2. słowacką dywizję piechoty na 1. Mechanizována Divízia Armády Slovenskiej Republiky.

 
Odznaka Rýchla Divízia wręczana żołnierzom od sierpnia 1941 r.

Dywizja współuczestniczyła w pochodzie wojsk niemieckich w południowej Ukrainie. Pół roku później utrzymywała stanowiska obronne w okolicach Morza Azowskiego i Taganrogu i rzece Mius. Od listopada 1941 roku do kwietnia 1942 roku jednostką dowodził płk Augustín Malár. Od czerwca 1942r. ponownie pod dowództwem płk. Turanca zmotoryzowana jednostka przemieszczała się szybko i już 22 lipca osiągnęła Rostów nad Donem, gdzie włączyła się do boju o miasto i była pierwszą jednostką Osi, która utworzyła przyczółek na wschodnim brzegu Donu. Następnie do listopada 1942 r. Rýchla divízia walczyła wzdłuż rzeki Kubań w pochodzie na Kaukaz oraz w górach Kaukazu. Na początku 1943 r. stan liczebny wojsk słowackich w ZSRR wynosił ok. 35 tys. żołnierzy. Po klęsce stalingradzkiej w roku 1943 r. jednostka ta została przerzucona na Krym, następnie jej część jako Zaisťovacia divízia (dywizja bezpieczeństwa) brała udział w niszczeniu partyzantki na Białorusi oraz Ukrainie natomiast druga grupa jako Dywizja techniczna została przerzucona na front włoski. 28 lipca 1943 r. cała dywizja powróciła z frontu wschodniego na Słowację, witana w tym dniu w Zwoleniu przez gen. Ferdinand Čatloša. Ogółem straty słowackie na froncie wschodnim w latach 1941-1943 wyniosły 2500 zabitych.

Późną jesienią 1944 r. dywizja została przemianowana na 1. słowacką dywizję piechoty. Na terenie Słowacji w tym samym roku dywizja przeszła jeszcze kolejną reorganizację jako tzw. Domobrona.

LiteraturaEdytuj

  • Charles Kliment: Slovenská armáda 1939-1945. Pilzno, 1996.
  • Archív Múzea SNP Banská Bystrica, Fond XII, prír. č. S 88/87,
  • Bajtos, I.: História slovenského Pluku útočnej vozby 1939 – 1944. Košice, 1987.
  • Vojenský historický archív Bratislava: Fond 55; Fond 55-57-4; Fond spomienky, ŠZ, X–283,
  • Jamriska, D.: Zaisťovacia divízia v ZSSR. Martin, júl 1967.
  • АРУШАНЯН. Б.: Боевые действия 12-й армии в нчальный период войны. In: Военно-Истоический журнал, 1973, No. 6.
  • Belko, J.: Zápisník z východného frontu. Bratislava: VPL, 1965.
  • Gajdos-Breza, J.: Krvavá zem (Po stopách vojny na východe). Bratislava: MNO, 1941.
  • КАМИНСКИЙ, В.: Для долговременной обороны. In: Техника молодёжи, 1989, No. 8, str. 42.
  • Korcek, F.: Obrázky z Ukrajiny (Dojmy vojenského dopisovateľa). Bratislava: MNO, 1941.
  • Padli za vlasť. w : Kalendár slovenského vojska (1943). Bratislava: MNO, 1943.
  • Padzev, M. G.: V prvej i druhej línii (Pohraničníci vo vojne). Bratislava: Pravda, 1982.
  • Pysny, E.: Oceľ a myšlienka (Články, reči a úvahy o prvej kapitole bojov slovenského národa proti boľševizmu). Žilina: MNO, 1941.
  • Rudin, F. K.: Slovenská armáda na Ukrajine. Bratislava: MNO, 1941.
  • Suvorov, V.: Všechno bylo jinak. Praha: Naše Vojsko, 1995.

Ťaženie slovenskej rýchlej skupiny (brigády) v SSSR od 23. júna do 30. júla 1941. Bratislava: MNO, 1941.

  • Vasko, A.: Ranení rozprávajú... Bratislava: MNO, 1941.

Z galerie nositeľov železného kríža (Tankami proti nepriateľovi). In: Stráž vlasti, 2, 1944, č. 22, str. 12.

  • Žukov, G. K.: Spomienky a úvahy. Bratislava: Pravda, 1974.

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj